ελληνική μουσική
292 online   ·  201.826 μέλη


αρχική > e-Περιοδικό > Aρθρα

Το έθνικ «διαβατήριο»

Ελληνες καλλιτέχνες κατακτούν την αλλοδαπή αξιοποιώντας τις εξ Ανατολών ηχητικές επιρροές
Γράφει το μέλος Τάνια (tanya)9 άρθρα στο MusicHeaven
Ότι θέλετε ρωτήστε το και αν θέλω θα απαντήσω! Όχι dirty language σας παρακαλώ....
Τρίτη 03 Ιουνίου 2003
Το έθνικ σώζει ζωές. Καριέρες για την ακρίβεια. Οι μόδες στη βιομηχανία του δίσκου γι' αυτό ακριβώς εφευρέθηκαν: για να δίνουν προεκτάσεις σε καριέρες που έχουν αυτή τη δυνατότητα ή σε καριέρες που πνέουν τα λοίσθια. Τα τελευταία δέκα χρόνια παντού στον κόσμο οι ήχοι δέχτηκαν μεγάλη επίδραση από αυτό που υπό έναν γενικό όρο ονομάζουμε «Ανατολή». Η παγκοσμιοποίηση έκανε τη Δύση να στρέψει το... αφτί της σε μια πλευρά του πλανήτη που ως τότε εθεωρείτο πεδίο εισαγωγών και όχι εξαγωγών. Το εξαγώγιμο προϊόν της Ανατολής επονομάσθη «έθνικ» στις αρχές της δεκαετίας του '90 και απετέλεσε στόχο για τη μουσική, τη μόδα, τη γαστρονομία, τη διακόσμηση.

Η Ελλάδα, που παραδοσιακά ετοποθετείτο μεταξύ Ανατολής και Δύσης, διαπίστωσε την προνομιακή της θέση και τη δυνατότητα που της εδίδετο να ανοιχτεί προς δυσμάς αξιοποιώντας εξ Ανατολών προερχόμενα ακούσματα στις μουσικές της. Κατά τη δεκαετία του '90 το «bouzouki», που παραδοσιακά αποτελούσε την αιχμή του δόρατος της εξαγόμενης ελληνικής μουσικής, αντικαταστάθηκε από το ούτι, το νέι, το τζουμπούς και τους ευγενέστερους και πιο ονειροπόλους ήχους τους, που μπορούσαν ευκολότερα να προσελκύσουν ένα νεανικό δυτικό κοινό.

Κατά τη διάρκεια του 1990, μιας δεκαετίας που έφερε πολλές αλλαγές στη νοοτροπία του κοινού απέναντι στη μουσική ­ κυρίως επέτυχε την «απενοχοποίηση» των διαφόρων μουσικών ειδών ­, δίπλα στα γνωστά στο εξωτερικό ακούσματα του Θεοδωράκη, του Χατζιδάκι, του Παπαθανασίου και κάποιων κινηματογραφικών επιτυχιών («Παιδιά του Πειραιά», «Ζορμπάς» κ.ά.) άρχισε να σχηματοποιείται ένας πυρήνας ελλήνων καλλιτεχνών που παρά την ελάσσονα εμπορική τους εμβέλεια στα ενδότερα βρέθηκαν με τους δίσκους τους στις προθήκες των δισκοπωλείων των ευρωπαϊκών πρωτευουσών υπό την επωνυμία της «ethnic» ή της «world music».

Η Σαβίνα Γιαννάτου, αρχής γενομένης από τον δίσκο της «Primavera en Salonico», που εμπεριείχε σεφαραδίτικα τραγούδια των Ισπανοεβραίων της Θεσσαλονίκης, η Κρίστη Στασινοπούλου, με τον δίσκο της «Υφαντόκοσμος» να φτάνει ως τα ραδιόφωνα της Ιαπωνίας, και η Ελλη Πασπαλά, με την αγγλική εκδοχή του δίσκου της «Το νησί των Λωτοφάγων», δημιούργησαν τον βασικό πυρήνα στον οποίο στηρίχθηκε η λέξη «Greece» στους «έθνικ» τομείς των ευρωπαϊκών δισκοπωλείων.

Η επιτυχία πρωτίστως έγκειται στο γεγονός ότι πέρα από την τοποθέτησή τους στα δισκοπωλεία οι εργασίες αυτές είχαν εμπορική απήχηση αλλά και ραδιοφωνική κάλυψη. Δουλειές ελλήνων καλλιτεχνών συμπεριλαμβάνονται από το 1995 σταθερά στον κατάλογο «World Music Charts Europe», ο οποίος καταρτίζεται με βάση τις επιλογές των ραδιοφωνικών παραγωγών έθνικ εκπομπών ευρωπαϊκών σταθμών. Η αποδοχή αυτή άνοιξε την πόρτα της έθνικ πλευράς του ελληνικού ρεπερτορίου: ξένοι παραγωγοί και διοργανωτές συναυλιών άρχισαν να προσκαλούν έλληνες καλλιτέχνες σε συναυλίες ή φεστιβάλ της αλλοδαπής. Η Νένα Βενετσάνου, ο Ψαραντώνης, ο Λουδοβίκος των Ανωγείων, η Σαβίνα Γιαννάτου, η Κρίστη Στασινοπούλου άρχισαν να ταξιδεύουν σε Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Δανία, Γερμανία, Ισπανία, Πορτογαλία (αυτές οι χώρες ηγούνται των συναυλιακών προορισμών ελλήνων καλλιτεχνών) και στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ο αέρας της Ανατολής, οι εξευγενισμένοι λαϊκοί ήχοι και η βαθιά ελληνική μουσική παράδοση ως υπόβαθρο αυτών έφεραν την επιδοκιμασία του κοινού και τα διθυραμβικά σχόλια των κριτικών.

Αποτέλεσμα; Ο κύκλος των εξαγόμενων ελλήνων καλλιτεχνών της έθνικ διευρύνθηκε προσφάτως ακόμη περισσότερο, με τη Μαριώ (εκπρόσωπο του νεορεμπέτικου) να θυμίζει στους Πορτογάλους τα παραδοσιακά τους «φάδος», τον Σωκράτη Μάλαμα να ενθουσιάζει το βερολινέζικο κοινό και τη Μελίνα Κανά να ισορροπεί ανάμεσα στο βελγικό φεστιβάλ «Sfinks» και στη διεθνή κυκλοφορία δίσκου της από τη γερμανική δισκογραφική εταιρεία Network.

Ο έθνικ συναυλιακός (και δευτερευόντως) δισκογραφικός οργασμός δημιούργησε τις συνθήκες για να περάσουν στο εξωτερικό και οι σημαντικοί διαχρονικοί έλληνες τραγουδιστές που ως το 1990 δεν είχαν επιτύχει την έξοδό τους στην αγορά της αλλοδαπής και σε κοινό εκτός ομογένειας. Το «καθαρό αφτί» των μελών της γαλλικής Μουσικής Ακαδημίας Adami άκουσε τον δίσκο «Οδός Νεφέλης '88» της Χαρούλας Αλεξίου και της απένειμε το βραβείο «Charles Cross» το 1996 ­ επιτυχία που συνοδεύθηκε από μεγάλο κύκλο συναυλιών της ερμηνεύτριας σε όλη την Ευρώπη αλλά και την Αμερική.

Ενισχυμένος από το κύμα της έθνικ μουσικής σκηνής, ο Γιώργος Νταλάρας, ο οποίος ήδη είχε την εμπειρία των επιτυχημένων περιοδειών στο εξωτερικό, έθεσε σε κυκλοφορία δίσκους με διεθνή απήχηση, ενώ το ίδιο έπραξε και η Ελευθερία Αρβανιτάκη, η οποία ­ έχοντας στις αποσκευές της και την προηγούμενη συνεργασία της με τους Αρμένιους «Night Ark» ­ ενετάχθη με επιτυχία στο έθνικ κλίμα συμμετέχοντας στα διεθνή φεστιβάλ «Womad» και εξασφαλίζοντας συνεργασίες με κορυφαίους καλλιτέχνες της έθνικ σκηνής, όπως η Σεζάρια Εβορα.

Η επιτυχία των ελλήνων ερμηνευτών στα φεστιβάλ της αλλοδαπής κινητοποίησε και καλλιτέχνες που ως πρόσφατα δεν είχαν βασικό στόχο τη διεθνή καριέρα. Ο Σταμάτης Κραουνάκης προσέδωσε έθνικ ήχο στις μελωδίες του που σε ορχηστρική εκδοχή κυκλοφόρησαν εκτός συνόρων υπό τον τίτλο «Alumina», σημειώνοντας μάλιστα εμπορική επιτυχία στην Ιβηρική. Ο Αντώνης Μιτζέλος εξέδωσε τον ορχηστρικό δίσκο «Beyond the light» και τον πρωτοπαρουσίασε ζωντανά στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας της Ευρώπης στις Βρυξέλλες. Η Αλκηστις Πρωτοψάλτη εξήγαγε τους δίσκους της «Σαν ηφαίστειο που ξυπνά» και «Υδρόγειες σφαίρες» με ιδιαίτερη απήχηση στην Κεντρική Ευρώπη.

Οπως κάθε μόδα βεβαίως, η έθνικ ελληνική έξοδος είχε και τις υπερβολές της. Οι δισκογραφικές εταιρείες κατέφυγαν στην υπερπαραγωγή δίσκων έθνικ ηχοχρωμάτων, με στόχο πλέον περισσότερο τις ανάγκες της αλλοδαπής παρά της εγχώριας αγοράς. Αρκετοί δε έλληνες καλλιτέχνες είναι σήμερα πιο εύκολο να «μαζέψουν» ακροατές στις συναυλίες τους στο εξωτερικό παρά στις θερινές εν Ελλάδι περιοδείες τους.



Γίνε ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Αν σου αρέσει να γράφεις, έλα στην ομάδα συντακτών του ανεξάρτητου, πολυφωνικού, υγιούς και δημοφιλούς ηλεκτρονικού περιοδικού του MusicHeaven και μοιράσου τις σκέψεις σου με τους πάνω από 4.000 καθημερινούς αναγνώστες του.

Στείλε μια δημοσίευση ή επικοινώνησε μαζί μας για απορίες!


σχόλια (5)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

eva Chat
Συγχορδία Μινόρε
#138   /   04.06.2003, 10:24   /   Αναφορά
Nomizw pws auto to ar8ro einai i apantisi se osous prospa8oun na broun ta aitia apotixias twn ellinikwn kai kipriakwn apostolwn sto diagwnismo tis Eurovision. Enw emeis exoume balei sto peri8wrio poiotikous kallitexnes kai paradosiaka ixoxrwmata sto e3wteriko auto pou i elliniki mousiki proballei einai auto pou emeis ipotimoume! Giati loipon na 8eloume kati pou den eimaste kai kati pou etsi kia alliws de mas antiproswpeuei? Oi eurwpaikes xwres exoun diki tous paragwgi apo pop kai ry8mika tragoudakia. De xreiazetai tin Ellada gia na imiourgisei tetoiou eidous mousiki. I Eurwpi kai o ipoloipos kosmos profanws exoun tautisei tin Ellada me allous ixous, pou einai kai antikeimenika kaliteroi. Giati loipon kribamaste pisw apo to daxtiko mas?
Elen Chat
Σολίστ
#139   /   04.06.2003, 12:42   /   Αναφορά
tanya, μπορείς να μας πεις σε παρακαλώ ποιός υπογράφει το άρθρο;



Πάντως, νομίζω ότι ο αρθρογράφος ευστοχεί όσον αφορά την καταγραφή των γεγονότων περι δισκογραφικής υπερδραστηριοποίησης στο "έθνικ" ύφος, αλλά αστοχεί σοβαρά όταν αναφέρεται σε
"... ένας πυρήνας ελλήνων καλλιτεχνών που παρά την ελάσσονα εμπορική τους εμβέλεια στα ενδότερα βρέθηκαν με τους δίσκους τους στις προθήκες των δισκοπωλείων των ευρωπαϊκών πρωτευουσών υπό την επωνυμία της «ethnic» ή της «world music». "
και για να το στηρίξει δίνει ονόματα όπως της Σαβίνας Γιαννάτου, Κρίστης Στασινοπούλου, Ελλης Πασπαλά, Νένας Βενετσάνου, ο Ψαραντώνη, Λουδοβίκου των Ανωγείων, Γιώργου Νταλάρα, Ελευθερίας Αρβανιτάκη, Σταμάτη Κραουνάκη, Αλκηστης Πρωτοψάλτη Χάρις Αλεξίου, Μάλαμα, Κανά που αν μη τί άλλο, είχαν πρώτα γνωρίσει τεράστια επιτυχία εντός των συνόρων και στη συνέχεια καταξιώθηκαν και στο εξωτερικό!



Καθώς επίσης και όταν γράφει:



"Αρκετοί δε έλληνες καλλιτέχνες είναι σήμερα πιο εύκολο να «μαζέψουν» ακροατές στις συναυλίες τους στο εξωτερικό παρά στις θερινές εν Ελλάδι περιοδείες τους"



αν αναφέρεται και πάλι στα συγκεκριμένα ονόματα που έδωσε πιο πριν, κι εδώ είναι άστοχο το σχόλιό του θα έλεγα!



Διότι, ναι μεν το "έθνικ" και οι μουσικές του κόσμου έχουν γίνει μόδα, αυτό όμως δε σημαίνει ότι δε γράφονται πολύ αξιόλογα και αυθεντικά κομμάτια που προάγουν αυτό το είδος! Και τουλάχιστον από τους προαναφερθέντες καλλιτέχνες, όσον αφορά στο συγκεκριμένο θέμα, έχουμε πολύ καλά δείγματα γραφής!



tanya Chat
Συγχορδία Μινόρε
#141   /   04.06.2003, 15:27   /   Αναφορά
Η Άννα Βλαβιανού το υπογράφει, άλλα επειδή λέει κάποια ονόμα δεν πιστεύω ότι στηγματίζει απλώς λέει μια γενική αλήθεια, για το εθνικ... η αδερφή μου δουλεύει στο ΒΗΜΑ και τυχαίνει να την γνωρίζω... Εννοείται οτι βγαίνουν και ποιοτικές δουλειές παντά συμβαίνει αυτό βγαίνουν καποιά καλά καποιά αξιόλογα και κάποια ...όχι και τόσο

Η Ελλάδα έχει αξιόλογα δείγματα μουσικής αλλά ότι πουλάει ενδιαφέρει περισσότερο!!!
Elen Chat
Σολίστ
#142   /   04.06.2003, 16:57
Η Βλαβιανού, λοιπόν.. Ναι, την παρακολουθούσα κι εγώ. Στην αρχή στο μηνιαίο της edotorial στο Δίφωνο και στη συνέχεια στο Echo. Μάλιστα, μια φορά θυμάμαι της είχα κάνει μια ερώτηση μέσω e-mail και μου είχε απαντήσει άμεσα και πολύ ευγενικά! Και μου άρεσε ο τρόπος που έγραφε και αυτά που έλεγε!

Το συγκεκριμένο άρθρο εμένα προσωπικά δε με βρίσκει σύμφωνη σε σχέση με τη γενικευση που κάνει! Το ότι το έθνικ έχει γίνει "καραμέλα" ως λέξη και ως άκουσμα είναι γεγονός! Και συνήθως ό, τι γινεται μοδα χάνει την αυθεντικότητα και την ποιότητά του, αλλά και πάλι, αν κανείς βλέπει έστω και κάτι θετικό σ'αυτήν προσπάθεια προβολής των μουσικών του κόσμου, καλό θα ήταν να κάνει μια διάκριση των πραγμάτων, να επιβραβεύει και να υποστηρίζει τις καλές προσπάθειες και να μην καταδικάζει συλλήβδην μία "τάση"! Τώρα, δεν μπορώ να ξέρω τί ακριβώς εννοούσε η Βλαβιανού.. Σίγουρα ξέρει καλύτερα από μένα τα δισκογραφικά και τα συναυλιακά πράγματα,λόγω της δουλειάς της,όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και έξω, που εμεις δεν τα ξέρουμε, οπότε δικαιούται και να εκφέρει γνώμη και η γνώμη της να έχει βαρύτητα!



Εμένα η μόνη μου ένσταση είναι απέναντι στη γενίκευση. Αυτό.. και σ'ευχαριστώ για την απάντηση!! :-)




tanya Chat
Συγχορδία Μινόρε
#143   /   05.06.2003, 02:04
Na se kala Elen mou! Nomizo oti se kalipsa kapos pantos tora gia peretero rotame tin idia e? :)Euxaristo polu gia ton kopo sou na mou grapseis minimataki.



Σχόλια από άλλες δημοσιεύσεις