ελληνική μουσική
online 208·151.891 μέλη
αρχική > e-Περιοδικό > Μαθήματα Μουσικής

Χασάπικο - Θεωρία και πράξη


γράφει ο Γιάννης (reteos) *Κυριακή 30 Ιανουαρίου 2011


Μια αναφορά στο χασάπικο με πρακτική ανάλυση του ρυθμού και εφαρμογή της μελωδίας στον ρυθμό με ηχητικά δείγματα.


Χασάπικο - Θεωρία και πράξη


Σε προγενέστερο άρθρο που έχει δημοσιευθεί την 15/12/2009 στη στήλη διδασκαλία του e-περιοδικού του MusicHeaven, με τίτλο "Ελληνικοί ρυθμοί –Πρακτικό μάθημα", είχα κάνει εντελώς περιληπτικά μια πρακτική θεωρητική ανάπτυξη σε εννέα (9) Ελληνικούς μουσικούς ρυθμούς.

Κάποια Μέλη της κοινότητος του MusicHeaven σχολίασαν θετικά το άρθρο (τα ευχαριστώ γι' αυτό), αλλά εξέφρασαν και την επιθυμία να υπάρχουν, παράλληλα της θεωρίας, ηχητικά δείγματα των ρυθμών, για καλύτερη κατανόηση.

Οι μουσικοί ρυθμοί είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο στη μουσική. Eνα και μόνο άρθρο δεν αρκεί για να γίνει μια εκτενέστερη περιγραφή (ως θα ’πρεπε) τόσων πολλών ρυθμών. Γι' αυτό και στο άρθρο αυτό θα αναφερθώ σε έναν και μόνο ρυθμό, αρχίζοντας από τον πλέον (για μένα ) απλό, που είναι ο Χασάπικος, αναλύοντας πληρέστερα - τουλάχιστον πρακτικά - την "δόμησή" του, σύμφωνα με τις δυνατότητές μου (ερασιτέχνης είμαι), πλαισιωμένη με ηχητικά δείγματα και εφαρμογή του (πράξη και πεντάγραμμο).

 

Λίγα λόγια για το Χασάπικο

Είναι ένας Ελληνικός ρυθμός πολύ διαδεδομένος στην Χώρα μας.

Οι ρίζες του κρατάνε από τα βυζαντινά χρόνια. Χορευόταν (όπως λένε) από ένα επίλεκτο σώμα του Στρατού, τους Κασσάπηδες. Στη χώρα μας ονομάστηκε Χασάπικος (Κασσάπικος ->Χασάπικος).

Είναι ένας εντυπωσιακός χορός, που χορεύεται από δύο τουλάχιστον άτομα :

Ας το δούμε : " Ο Χορός του Σάκαινα " του Στ. Ξαρχάκου.

(απόσπασμα από Ελληνική Κινηματογραφική ταινία)

http://www.youtube.com/watch?v=aJIDc459MpA

Ας δούμε πως είναι “δομημένος”:

Χασάπικο :Μέτρο 4/4 |1/4ο,1/4ο,1/4ο,1/4|. { V ^ V ^ }

 

Tι ειναι μέτρο;
υπενθυμίζω πως μέτρο είναι το τμήμα ενός μουσικού κομματιού ( ενδιάμεσα δύο διαστολών δηλ. δύο καθέτων γραμμών που τέμνουν το πεντάγραμμο) που η χρονική του διάρκεια (αξία νοτών ) έχει έναν συγκεκριμένο αριθμό. Οπότε ο Χασάπικος είναι ρυθμός που το κάθε μέτρο του έχει νότες, με επαναλαμβανόμενη «δομή», συνολικής χρονικής αξίας 4/4ων. (βλ. άρθρο Ελληνικοί ρυθμοί-Πρακτικό μάθημα)

Ο μουσικός ρυθμός του Χασάπικου εκτελείται σε μέτρα τεσσάρων (4) χρόνων , χρονικής διάρκειας 1/4ου έκαστος:

Πίνακας 1

1ος χρονος

2ος χρόνος

3ος  χρόνος

4ος χρόνος

 Θέση ( ¼)  «V»

Άρση (¼)  «^»

Θέση (¼)  «V»

Άρση  (¼)  ^

Οπου «V» το πόδι κάτω (θέση) όπου «^» το πόδι πάνω (άρση). Οπότε :1ος χρόνος του μέτρου

Θέση(V),2os άρση (^), 3ος Θέση(V), 4ος άρση (^) με χρον. αξίες 1/4ου έκαστος.

 

α) Οπτικό δείγμα στο πεντάγραμμο :

Χασάπικο - Θεωρία και πράξη

 

β ) Ηχητικό δείγμα

 

(Διευκρίζω ότι τη συγχορδία, από το 2ο και μετέπειτα μέτρο, τη «παίζω» στον 2ο και ο 4ο χρόνο κάθε μέτρου ( δεν είναι υποχρεωτικό) αντί για 1/4ο σε 1/32 συμπληρώνοντας το υπόλοιπο μέρος των χρόνων αυτών (2ο και 4ο ) με παύσεις :1/32-πάυση1/32ου,παύση 1/16ου –και παύση 1/8ου (1/32 +παύση 1/32ου+παύση 1/16ου+παύση 1/8ου =8/32=1/4ο και αυτό για να παίζεται «κοφτά» και έτσι δίνω κάπως «λαικό ύφος» στο Χασάπικο. Την «συνοδεία» τη γράφουμε στο κλειδί του ΦΑ. Για διευκόλυνση και μόνο-των αρχαρίων- την γράφω στο κλειδί του ΣΟΛ.)

 

Ας δούμε την εφαρμογή του σε ένα τραγούδι:

Παίρνουμε για παράδειγμα το Χασάπικο «Φραγκοσυριανή»:

Aς τo ακούσουμε πρώτα:

Φραγκοσυριανή:

http://www.youtube.com/watch?v=qlWq-CMfiTI

Έμμετρος στίχος. ...(από ένα απόσπασμα του τραγουδιού)

1............2........μια 3)|φούντωση μια 4)|φλόγα ....π’ έχω 5) |μέσα στη καρ

6)|διά. ..λές και 7)|μάγια μούχεις 8)|κάνει ....Φραγκο 9)|συριανή γλυ 10)| κειά..... λεςκαι 11)|μάγια μούχεις 12)|κάνει ....Φραγκο 13)|συριανή γλυ 14)| κειά.....|

 

Στο παράδειγμα αυτό, έχω διαχωρίσει το συγκεκριμένο απόσπασμα του τραγουδιού,σε 14 μέτρα :

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

1 μέτρο=

1ος χρόνος

2ος χρόνος

3ος Χρόνος

4ος χρόνος

παρατηρήσεις

Μετρονόμος: 100-110

 V

^

V

^

 

1ομετρο

...........

............

.............

...........

 

2ο μέτρο

...........

..............

.............

Μια

 

3ο  .»

Φού

ντω

ση

Μια

 

4ο  .»

φλό

γα

.......

Π’έ-χω*

*Παίζεται σε 1/8ο κάθε συλλαβή

5ο .»

μέ

σα

στη

Κα

 

6ο .»

ρδιά

.........

...........

Λες-και*

*Παίζεται σε 1/8ο κάθε συλλαβή

7ο .»

μά

για

Μού

Χεις

 

8ο .»

κά

νει

..........

Φραγκο

 

9ο .»

συ

ρια

νη

Γλυ

 

10ο .»

Κειά

........

............

Λες-και*

*Παίζεται σε 1/8ο κάθε συλλαβή

11ο   .»

μά

για

Μού

Χεις

 

12ο     .»

κά

νει

..........

Φραγκο*

*Παίζεται σε 1/8ο κάθε συλλαβή

13ο     .»   

συ

ρια

νη

Γλυ

 

14ο   .»

κεια

..........

............

.............

 

Είδαμε πως μέσα σε κάθε μέτρο έχουμε 4 συλλαβές. Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε χρόνο αντιστοιχεί και μια συλλαβή χρονικής αξίας 1/4ου. Στη περίπτωση του 4ου χρόνου στο 4ο μέτρο του παραδείγματος, έχουμε δύο συλλαβές (π’έ-χω). Οι συλλαβές αυτές παίζονται σε χρόνο 1/8ου η καθεμία (2*1/8=2/8=1/4). Το ίδιο ισχύει και για το 6ο, 8ο, 10ο,και 12ο μέτρο (λες-και, Φρα-γκο,κλπ)).

Πρακτική ανάλυση :

Στο παρακάτω παράδειγμα βλέπουμε την πρακτική ανάλυση της μελωδίας στο ρυθμό:

{υπενθυμίζω τις νότες με λατινική γραφή(1.c=ντο, 2. d=ρε, 3. e=μι, 4. f=φα, 5. g=σολ, 6. a=λα , 7. b=si. Τα συμβολα (στην σημειογραφία μου) ¨+¨ ή ¨-¨, δεξιά της νότας, σημαίνουν δίεση και ύφεση αντιστοίχως. Π.χ. ¨C =ντο δίεση, ¨b=σι ύφεση ) }:

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

 

1ος χρόνος

2ος χρόνος

3ος Χρόνος

4ος χρόνος

 

 

 V

^

V

^

παρατηρήσεις

1ο μέτρο

...........

............

.............

..........

 

2ο μέτρο

...........

..............

.............

Μια-(e)

 

3ο  .»

Φού (F)

Ντω (F)

Ση (f)

Μια (f)

 

4ο  .»

Φλό  (f)

Γα (f)

.......

Π’-έχω (ef)*

*Παίζεται σε 1/8ο κάθε συλλαβή

5ο .»

Μέ (f)

Σα  (f)

Στη  (e)

Κα  (d,c+)

 

6ο .»

Ρδιά (d,e)

.........

..........

Λεςκαι  (ef)*

 

7ο .»

Μά (g)

Για (g)

Μού  (b-)*

Χεις (a)

*¨-¨ σημειογραφίας=ύφεση

8ο .»

Κά  (g)

Νει  (f)

.........

Φραγκο  (ed)*

*Παίζεται σε 1/8ο κάθε συλλαβή

9ο .»

Συ  c+)*

Ρια  (d)

Νη  (e)

Γλυ  (f)

*¨+¨ σημειογραφίας=δίεση

10ο .»

Κειά (e)

........

............

Λεςκαι (ef)*

*Παίζεται σε 1/8ο κάθε συλλαβή

11ο

Μά  (g)

Για  (g)

Μού  (b-)*

Χεις  (a)

*¨-¨ σημειογραφίας=ύφεση

12ο

Κά  (g)

Νει  (f)

..........

Φραγκο (ed)*

*Παίζεται σε 1/8ο κάθε συλλαβή

13ο

Συ  (c+)*

Ρια  (d)

Νη  (e)

Γλυ  (f)

*¨+¨ σημειογραφίας=δίεση

14o

Κειά (d)

...........

............

.............

 

 

 

 

 

 

 

Η ανάλυση αυτή (προσωπική διασκευή) στο πεντάγραμμο θα έχει ως εξής:

α) Οπτικό δείγμα στο πεντάγραμμο :

Χασάπικο - Θεωρία και πράξη

β ) Ηχητικό δείγμα

 

Για να μην «φορτώσω» πολύ το άρθρο, δεν αναφέρθηκα στη «δομή»των συγχορδιών του ρυθμού. Στο άρθρο αυτό αναφέρομαι μόνο στην προσαρμογή της μελωδίας πάνω στον ρυθμό για να γίνει κατανοητός ο ρυθμός. Απλώς στο παραπάνω παράδειγμα (του πενταγράμου) γράφω -μονο και μόνο για να «δείξω» τον ρυθμό- τις πλέον βασικές συγχορδίες (ρε μινόρε, σολ μινόρε, Λα ματζόρε της κλίμακας ρε μινόρε αρμονικής:{ d,e,f,g,a,b-,c+,d = ΡΕ μινόρε αρμονική, με λατινικούς χαρακτήρες)}

Σ΄αυτές ευελπιστώ να αναφερθώ αργότερα σε άλλη ενότητα.

Πρόσθετα θα ήθελα να αναφερθώ πως, σήμερα που η τεχνολογία εξελίσσεται, μπορούμε εκτελούμε τα κομμάτια και με αρμόνιο (γιαυτούς που παίζουν αυτό το μουσικό όργανο), το οποίο να διαθέτει αυτόματη συνοδεία Ελληνικών ρυθμών. Στη περίπτωση αυτή δεν χρειάζεται να παίζουμε «κτυπώντας» τις νότες στο κλειδί της συνοδείας (2ο κλειδί) απλώς πατάμε μόνο την αντίστοιχη συγχορδία και μας δίνει αυτόματα τον ρυθμό (εμπλουτισμένο με ντράμς, μπάσσο κλπ), όπως σε αυτό το ηχητικό δείγμα. (Για εμπλουτισμό του ηχητικού δείγματος, πρόσθεσα την απλή εισαγωγή και κάποιες ανταποκρίσεις ).

Ευχαριστώ για την ανάγνωση.

Γιάννης «ΡΕΤΕΟΣ»


Πρόσφατα άρθρα από τον ίδιο
Σχετικά μαθήματα μουσικής
Tags
Μουσική Εκπαίδευση:συγχορδίεςρυθμόςtempo



σχόλια (21)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

SimosKouskounis
Συγχορδία Ματζόρε
#21620   /   30.01.2011, 20:07   /   Αναφορά
Πολύ καλή και α ν α λ υ τ ι κ ό τ α τ η η παρουσίασή σου Γιάννη.
Ειληκρινά μου έκανε εντύπωση πόσο αναλυτικός ήσουν !
Τα συγχαρητήρια μου .

Σίμος Κουσκούνης
mhnasmhnakos
Βασική Νότα
#21621   /   30.01.2011, 20:49   /   Αναφορά
Αγαπητε φιλε Γιαννη το αρθρο ειναι παρα πολυ κατανοιτο ουτε δασκαλοσ δεν τα εξηγει τοσο σωστα .απο εμενα συνχαρητηρια.

Ο ΦΙΛΟΣ ΣΟΥ ΜΗΝΑΣ
gas071267
Περαστική Νότα
#21622   /   30.01.2011, 22:03   /   Αναφορά
Για αλλη μια φορα απολαυσα το μαθημα με τον τροπο που γινεται. Ευχαριστω.
koukz
Βασική Νότα
#21623   /   30.01.2011, 23:07   /   Αναφορά
Πολυ ωραία δουλειά έχεις κάνει!!! τεράστια η σημασία των ρυθμών στο λαϊκό και ρεμπέτικο τραγούδι, όσον αφορά την φραγκοσυριανή, στην 1η εκτέλεση και όχι σε αυτή του Πουλόπουλου ή του Μπιθικώτση η μουσική είναι πιο κοφτή, δεν μου πάει για χασάπικο τουλάχιστον όπως το ξέρουμε εμείς, θα τολμούσα να πω χασαποσέρβικο ότι είναι αλλά και πάλι κάτι δεν μου πάει καλά, μήπως υπάρχει κάποια κατηγορία με πιο γρήγορο ρυθμό από το κλασικό χασάπικο αλλά να μην είναι χασαποσέρβικο?
rollinngstone
Σολίστ
#21624   /   30.01.2011, 23:43   /   Αναφορά
Πολύ ενδιαφέρον και ενημερωτικό το άρθρο σου φίλε μου Γιάννη. Για μια ακόμη φορά μας προσφέρεις τις πολύτιμες γνώσεις σου αφιλοκερδώς και μας εξοικοιώνεις σε μέρη της μουσικής που πολλοί πιθανόν αγνοούμε, χρησιμοποιώντας έναν απλό, κατανοητό και φροντισμένο τρόπο. Μπράβο!!
reteos
Φθασμένος
#21626   /   31.01.2011, 11:51   /   Αναφορά
SimosKouskounis: Φίλτατε Σίμο σε ευχαριστώ πολύ για το σχόλιό σου. Την πρόσκλησή σου ( για τον καφέ στη χόβολη) , την έχω βάλλει σε προτεραιότητα.
mhnasmhnakos : Αγαπητέ μου Μηνά χαίρομαι που «ξανασυναντιώμαστε». Σε ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια . Βέβαια δεν είμαι ούτε δάσκαλος μουσικής , ούτε καν μουσικός. Απλά αγαπάω , όπως και εσύ , τη μουσική και αυτά που γράφω τα «βγάζω» μέσα από την καρδιά μου, μέσα από τη ψυχή μου θά’ λεγα, όπως αυτή το νοιώθει και το αντιλαμβάνεται . Σε καμιά περίπτωση δεν θέλω να υποκαταστήσω τους δασκάλους και τουςμουσικούς , τους οποίους σέβομαι και εκτιμώ , και τους οποίους παρακαλώ , χωρίς τον παραμικρό ενδιασμό να με διορθώσουν , όπου κάνω λάθος . Σημασία έχει το ,ότι γράφουμε εδώ να καθίσταται οφέλιμο και εποικοδομητικό στους φίλους αναγνώστες .
gas071267 : χαίρομαι ιδιαίτερα που το «μάθημα» γίνεται απολαυστικό. Με τιμά ιδιαίτερα το σχόλιό σου .
koukz: Αγαπητέ μου Κουτζ έχω διαβάσει κάποια post σου από τα οποία έχω βγάλει το συμπέρασμα ότι είσαι αρκετα ενημερωμένος γύρω από τους Ελληνικούς ρυθμούς . Γι αυτό και σε ευχαριστώ «ιδιαιτέρως» που σχολιάζεις το άρθρο μου με τα καλά σου αυτά λόγια .
Η χρονική αγωγή του του χασάπικου ποικίλλει από πολύ αργή ως πολύ γρήγορη, με «κυρίαρχες» τέσσερες μορφές: α)χασάπικο, β)χασαποσέρβικο, γ)χασάπικο βαρύ -αργό,‘‘αρναούτικο’’, και δ)το ‘πολίτικο’’- ‘‘ταταυλινό’’-‘‘κουλουριώτικο’’
Το χασαποσέρβικο ουσιαστικά είναι μια γρήγορη εκτέλεση του χασάπικου. Εχει ίδια «δομή» με τον χασάπικο Η διαφορά του είναι ότι ο χασάπικος ρυθμός έχει χρόνο περίπου στα 100-120 beat του μετρονόμου ενώ ο χασαποσέρβικος στα 200-240 (δηλ. διπλάσια ταχύτητα εκτελέσεως , από τον χασάπικο).Κι αυτό διότι ο ρυθμός του Χασαποσέρβικου είναι σε μέτρο 4/8ων (=2/4α) αντι 4/4ων που είναι ο χασάπικος . Έτσι δικαιολογείται το διπλάσιο (1/4=2/8α).
Στη χώρα μας σήμερα έχουμε καταλήξει στο α)κλασικό Χασάπικο (όπως στο παραπάνω video ) και β)στο χασαποσέρβικο το οποίο αποτελεί πλέον «ξεχωριστό» ρυθμό με ανίστοιχο χορό (κλασικά τραγούδια χασαποσέρβικου:» «Μπακτσέ τσιφλίκι» , «Ξημερώνει και βραδιάζει» κλπ), .
Η 1η εκτέλεση της «φραγκοσυριανής» του Μ. Βαμβακάρη , όπως και πολλά άλλα (το απτάλικο «αντιλλαλούνε 2 φυλακές» κ.λ.π. ) πράγματι διαφέρει από αυτήν του κλασικού χασάπικου ,όπως αυτό σήμερα έχει εξελιχθεί και διαμορφωθεί και όπως εμείς τον ξέρουμε και τον έχουμε εμπεδώσει και στον οποίο ουσιαστικά αναφέρομαι . Πράγματι έχει ταχύτερο τέμπο και κάπως διαφορετική μελωδία.Σε καμμιά περίπτωση όμως ,όπως πολύ σωστά εντοπίζεις, δεν είναι χασαποσέρβικο. Το αυτό παρατηρούμε και στις εκτελέσεις του Γ. Ξηντάρη .
Βέβαια δεν είμαι «ειδικός» για να αναφέρω περισσότερα . Αυτά άλλωστε που γράφω (σχετικά με τις μορφές του χασάπικου ) τα συνέλλεξα από διάφορες πηγές ,απλώς και μόνο να δώσω μια περιληπτική απάντηση στο τόσο πολύ ενδιαφέρον σχόλιό σου .
Νάσαι καλά .
rollinngstone: Αγαπητέ μου και «πρώτε μου» διαδικτυακέ φίλε (εδώ στο Μusicheaven), σε ευχαριστώ για μια φορά ακόμη για το προσεγμένο και ουσιαστικο (όπως πάντα) σχολιό σου . Σε ότι αφορά το «αφιλοκερδώς» θα επαναλάβω κάτι στο οποίο έχω αναφερθεί και παλαιότερα : «Τα λόγια της ψυχής μας» είναι ανεκτίμητα . Αυτά είναι υπεράνω κάθε φιλοκέρδειας και γενικότερα ιδιοτέλειας. Νάσαι πάντα καλά .


SonarNSonic
Περαστική Νότα
#21667   /   08.02.2011, 02:04   /   Αναφορά
Αγαπητέ Γιάννη (ΡΕΤΕΟΣ).

Σαν ερασιτέχνης μουσικός που είσαι καλό είναι να μελετάς και να προσπαθείς να αναλύεις μουσικά κομμάτια σε προσωπικό επίπεδο. Έτσι σιγά σιγά διευρύνεις τις γνώσεις σου και την τεχνική σου στο όργανο που παίζεις.

Αλλά δυστυχώς άλλο πράγμα είναι να προσπαθείς να μεταβιβάσεις τις γνώσεις σου σε άλλους. Πολύ υπεύθυνο και αρκετά δύσκολο. Πρέπει να είσαι πολύ προσεκτικός στο πως μεταφέρεις μια πληροφορία και ειδικά στη μουσική (θέμα με πολύπλευρες προσεγγίσεις).

Δεν γνωρίζω αν έχεις κάνει κάποιες θεωρητικές σπουδές στη μουσική και μέχρι ποιο επίπεδο, αλλά μερικά πράγματα δεν είναι όπως τα γράφεις και αυτό θα φέρει σύγχυση κάποια στιγμή στα μέλη που διαβάζουν τα κείμενα και τα παραδείγματα σου.

Αυτά τα παραδείγματα είναι ο τρόπος που αντιλαμβάνεσαι εσύ π.χ. τον ρυθμό, τις αξίες κλπ. Ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο.
Όταν προσπαθούμε να διδάξουμε κάποιον μουσική, τον βοηθούμε να την κατανοήσει και να την αντιληφθεί με τον δικό του τρόπο.

Φιλικά...

Μάνθος
reteos
Φθασμένος
#21668   /   08.02.2011, 08:14
Aγαπητέ φίλε Μάνθο σε ευχαριστώ πάρα πολύ για την παρέμβαση . ΄Οπως γράφω και στο παραπάνω σχόλιο ,δεν είμαι ούτε δάσκαλος μουσικής ούτε καν μουσικός και σε καμιά περίπτωση δεν κάνω προσπάθεια να υποκαταστήσω αυτούς , κρίνω δε πολύ θετική την οποιαδήποτε, πρός τιμή τους, παρέμβαση , την οποία ασπάζομαι και εκτιμώ. Δεν διδάσκω μουσική, ούτε είμαι ειδικός γιαυτό . Το άρθρο αυτό αναφέρεται, όπως λέω και στην προλόγιση του άρθρου, μόνο στην «πρακτική » του ρυθμού, σε συνέχεια ενός ομοίου προγενέστερου με τίτλο Ελληνικοί ρυθμοί -«ΠΡΑΚΤΙΚΟ» μάθημα, και όχι στο θεωρητικό μέρος της μουσικής .Υπάρχει ,οπως σίγουρα θα ξέρεις , τεράστια διαφορά μεταξύ πρακτικής και επιστήμης στην πολύπλευρη ,όπως λές, προσέγγιση ενός μουσικού θέματος . Στην περίπτωση λοιπόν της πρακτικής, λογικό είναι να μεταφέρει ο καθένας τις λίγες γνώσεις του, όπως αυτός πρακτικά τις αντιλαμβάνεται και αν δεν είναι έτσι δίνεται η ευχέρεια σε οποιονδήποτε (όπως και σε σένα) να κάνει το σχόλιο επ’ αυτού πρός άρση κάθε συγχύσεως . Αυτονόητο είναι πως το σχόλιο αυτό πρέπει να είναι συγκεκριμένο και όχι γενικό και αόριστο. Σε περίπτωση δε γενικευμένης τεκμιριωμένης τέτοιας διαπίστωσης , υπάρχει η δυνατότητα διαγραφής του εν λόγω (και όχι μόνο) άρθρου , ώστε σε καμιά περίπτωση να μην προκληθεί σύγχυση στα μέλη .

SonarNSonic
Περαστική Νότα
#21671   /   08.02.2011, 13:49
Αγαπητέ Γιάννη, θα σου αναφέρω δυο σημεία-παραδείγματα, που μπορούν να δημιουργήσουν την σύγχυση που ανέφερα.

- Ποτέ δεν κρατάμε τον ρυθμό με το πόδι μας.
Το πρώτο πράγμα που μαθαίνει κάποιος στο ωδείο ή από τον δάσκαλο μουσικής, είναι αυτό. Αυτό γίνεται για να μπορέσουμε σιγά σιγά να αποκτήσουμε τον ρυθμό μέσα μας "Εσωτερικός Ρυθμός", αλλά και για να μην "ενοχλούμε" τους άλλους. Φαντάσου μια ολόκληρη ορχήστρα με 80 μέλη κι ένας ο μαέστρος 81, να χτυπούν το πόδι τους επάνω στην σκηνή για να κρατούν τον ρυθμό.... ε, ρε τι έχει να γίνει!!!! Έχω να σου διηγηθώ αρκετές ιστορίες με μουσικούς και τους ρυθμούς τους. Όπως αυτή: Φίλος πιανίστας δίνει καλοκαιρινή συναυλία στην αίθουσα τελετών της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών. Το κοινό είναι αρκετά κοντά στον πιανίστα που παίζει και κάποια κυρία στα πρώτα καθίσματα κουνάει έντονα και ρυθμικά την βεντάλια της για να δροσιστεί. Η γωνία θέασης από την μεριά του πιανίστα προς την κυρία ήταν ιδανική και αυτή η συνεχής και άχρονη ρυθμική κίνηση της βεντάλιας ενόχλησε τον πιανίστα σε σημείο που σταμάτησε να παίζει και έκανε παρατήρηση στην εν λόγω κυρία να σταματήσει να κουνά την βεντάλια της.

- Όταν έχουμε ένα μέτρο 4/4 δηλαδή 1 και 2 και 3 και 4 τέταρτα (| ●+●+●+● |), το κάθε ένα από τα τέταρτα είναι μια κίνηση, δηλαδή έχει και θέση και άρση (και κάτω και πάνω όπως γράφεις στο παράδειγμα σου), και όχι το πρώτο τέταρτο να είναι η "θέση" (κάτω) και το δεύτερο "άρση" (επάνω) και αντίστοιχα το τρίτο "θέση" και τέταρτο "άρση". Αυτό θα μπορούσε να είναι έτσι εάν είχαμε την περίπτωση των 2/2 όπου οι κινήσεις είναι δυο.
Η κινήσεις που διαγράφουν τα 4/4 είναι: 1.Κάτω 2.Αριστερά 3.Δεξιά 4.Επάνω (↓ ← → ↑)

Καλή σου μέρα...

Μάνθος

koukz
Βασική Νότα
#21672   /   08.02.2011, 14:06
ναι σωστή παρατήρηση sonarNsonic γιατί αν δεν κάνω λάθος αυτά είναι όγδοα οπότε το μέτρο που περιγράφει ο ρετέος δεν είναι 4/4 αλλά 2/4, το πόδι πάντως γενικά βοηθάει στην αρχή όταν μαθαίνεις ένα τραγούδι..

SimosKouskounis
Συγχορδία Ματζόρε
#21673   /   08.02.2011, 15:25   /   Αναφορά
Καλησπέρα σε όλους
Στη βάση τους συμφωνώ με την θεωρητική οπτική γωνία και παρέμβαση του μέλους Μάνθος.
Ο τίτλος όμως του άρθρου του Γιάννη είναι:
Μια αναφορά στο χασάπικο με πρακτική ανάλυση του ρυθμού και εφαρμογή της μελωδίας στον ρυθμό με ηχητικά δείγματα.

Μη σας διαφεύγει. Ειδικά το ΠΡΑΚΤΙΚΗ!
Ας είμαστε πιο ελαστικοί.
Νομίζω ότι η ουσία του θέματος είναι κοινή και κατανοητή, από όλους , μιας και είναι αναλυτικότατη.
Το χασάπικο από το ’69 που ξεκίνησα αυτή την ‘περιπέτεια’ με την μουσική γραφόταν και γράφεται μέχρι σήμερα σε 2/4.
Δεν σημαίνει τίποτα αν το δω γραμμένο σε 4/4.. κτλ.
Ας μη μπούμε στην ανάλυση , ο στόχος είναι να καταλάβει ο πρακτικός μουσικός το χασάπικο.
Γιάννη διόρθωσε με αν κάνω λάθος.
Νομίζω ότι ο στόχος έχει επιτευχτεί.

Σε κάθε περίπτωση καλύτερα να κτυπάς το πόδι και να είσαι σωστός χρονικά και κουρδισμένος παρά το αντίθετο και να είσαι out of tempo & tune….
Όσο για ιστορίες … με δασκάλους, καθηγητές και μουσικούς ….
Ανοίξτε ένα νέο θέμα να δείτε πως θα γεμίσει…

Γιάννη και πάλι συγχαρητήρια.
Μάνθο οι παρεμβάσεις σου είναι πολύτιμες.
Ενημέρωσε με αν έχεις χρόνο και διάθεση για τα άρθρα σου .

Να στε καλά όλοι με υγεία και έμπνευση.
Φιλικά
Σίμος Κουσκούνης

SonarNSonic
Περαστική Νότα
#21676   /   08.02.2011, 19:41
Γεια σου Σίμο.

Απ' ότι διάβασα στο προφίλ σου, πήγα και μια βόλτα στο προσωπικό σου site, είσαι επαγγελματίας μουσικός και γενικά άνθρωπος ταλαντούχος και ερευνητικός με την δουλεία του. Αυτό μου αρέσει πολύ.

Δεν θα διαφωνήσω με την "ελαστικότητα" που πρέπει να έχουμε σε μερικές μουσικές εκπαιδεύσεις, εξ άλλου όταν είσαι μόνος σου ή έστω σε μικρή παρέα, "όσο θέλεις χόρευε κι όσο θέλεις πήδα" λέει ο λαός.

Θα μείνω απέναντι όμως στον όρο ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ σε κάτι που έχει καθαρά εννοιολογικό χαρακτήρα και κινείται στον χρόνο και στον χώρο (ρυθμός, ήχος). Εάν δεν έχεις την ικανότητα να κατανοήσεις την έννοια του ρυθμού ή του τονικού ύψους, τότε ούτε η θεωρητική ούτε και καμία πρακτική δεν μπορούν να σε βοηθήσουν και να πας πιο πέρα. Αυτό το ξέρεις καλύτερα απ' όλους.
Η "Πρακτική" έχει εντελώς προσωπικό χαρακτήρα. Χρησιμοποιώ πρακτικές στην εκμάθησή μου, που μου είναι οικίες. Αυτό δε σημαίνει ότι οι ίδιες πρακτικές θα είναι συμβατές με άλλα μυαλά. Αν εκθέσω τις προσωπικές μου πρακτικές στην εκμάθηση και ανάλυση της μουσικής και του ρυθμού, δεν νομίζω ότι θα γίνουν εύκολα αποδεκτές από τους άλλους, αφού είναι γεμάτες με ιδιόχειρους χαρακτήρες, σχήματα, ορισμούς και κώδικες, χωρίς να τους δημιουργήσουν περισσότερες απορίες. Γι' αυτό και υπάρχει μια συγκεκριμένη γλώσσα κατανοητή από τον περισσότερο κόσμο στον χώρο της μουσικής και καλό είναι να την χρησιμοποιούμαι όλο και πιο πολλοί.

Με ενοχλεί πάρα πολύ όταν βρίσκομαι να παίζω με πρακτικούς μουσικούς (ικανότατους παίχτες) και να μου λένε π.χ. Re, Re# και άλλα τέτοια, σε μια κλίμακα ή ένα δρόμο με υφέσεις κι όταν τους διορθώνεις και τους εξηγείς γιατί δεν είναι έτσι, λαμβάνεις ειρωνικά σχόλια που γίνεται προφανώς για να μπορούν να καλύψουν την αδυναμία τους. Δεν έχω τίποτα με τους πρακτικούς μουσικούς, το αντίθετο μάλιστα τους θεωρώ ανεξάντλητη πηγή μάθησης και επηρεασμού, αλλά στο επίπεδο του παίζειν.
Έχω βαρεθεί να ανοίγω παρτιτούρες αξίας αρκετών χρημάτων και να είναι γεμάτες λάθη και ανακρίβειες. Αυτά όλα δεν φέρνουν σύγχυση; Εμένα σίγουρα μου είχαν φέρει και μεγάλη μάλιστα.

Να είμαστε χαλαροί και ελαστικοί αλλά με κάποιο μέτρο.
Να βάζουμε μόνοι μας τα όρια και τους στόχους μας.
Να γινόμαστε εμείς κριτές και πιο αυστηροί με εαυτόν.

Η κουβέντα βγήκε λίγο φιλολογική αλλά δεν πειράζει.

Να ΄σαι καλά.

Μάνθος

reteos
Φθασμένος
#21706   /   11.02.2011, 00:07   /   Αναφορά
Αγαπητέ Μάνθο , μη μας διαφεύγει πως το άρθρο απευθύνεται , όπως έχω ξαναπεί , στους αρχάριους και ερασιτέχνες που θέλουν να ικανοποιήσουν το μεράκι τους . Οι μουσικοί μιας ορχήστρας που σαν παράδειγμα αναφέρεις , αποτελούμενη από .....80 άτομα σημαίνει πως είναι «φθασμένοι» και δεν χρειάζεται να χτυπούν το πόδι . Το χτύπημα του ποδιού βοηθά τον αρχάριο να καταλάβει και να «περάσει» τον ρυθμό μέσα του , να μάθει δηλ. το τραγούδι, μέχρι να φθάσει σε σημείο να μην το χτυπά . Το «μέτρημα» των 4/4ων που αναφέρεις (κάτω –αριστερά –δεξιά-πάνω, «V,,Λ») και έχεις απόλυτο δίκιο, ισχύει σε θεωρητικό επίπεδο. Είναι αδύνατον πρακτικά να κινεί κάποιος το πόδι του κατά αυτή την ένοια (κάτω –αριστερά –δεξιά-πάνω).
Δεν μπαίνω στην διαδικασία της περαιτέρω αντιπαράθεσης , καθόσον ο στόχος, όπως λέει και ο Σίμος (μουσικός είναι) επετεύχθη και σε αντίθετη περίπτωση υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί ουσιαστική σύγχυση στούς αναγνώστες . Πάντως χάρηκα που σε «γνώρισα» και σε ευχαριστώ για τη παρέμβασή σου, οποιαδήποτε παρέμβαση άλλωστε σε ένα άρθρο εγώ πάντα την βλέπω θετικά . Θα χαρώ και εγώ να διαβάσω κάποια άρθρα σου ή τη γενικότερη μουσική δραστηριότητά σου .
Σίμο σε ευχαριστώ που έθιξες το θέμα των 4/4ων και μου έδωσες τη ευκαιρία να το διευκρινήσω.Σαφώς ,όπως λές, δεν σημαίνει τίποτε να βλέπουμε το χασάπικο γραμμένο στα 4/4α , όπως βλέπουμε και ζειμπέκικο στα 9/4α αντί 9/8ων που οι περισσότεροι γνωρίζουμε . Απλώς επέλεξα να περιγράψω αυτόν (4/4α) για να υπάρξει μια διάκριση από τον χασαποσέρβικο που είναι γραμμένος στα 2/4α). Άλλωστε και αρκετές πηγές στο διαδίκτυο και όχι μόνο, τον αναφέρουν και έτσι (παραθέτω μερικές απ αυτές ):

1.http://www.dancenews.gr/dancepedia/xoroi/xasapiko.htmlΗ
αργή μορφή του χασάπικου ονομάζεται "χασάπικο βαρύ" και χορεύεται στα 4/4.
2.http://www.pro-dance.gr/dances/popular-greek-dances/history-of-greek-folk-dances/history-of-hasapikos-dance
ο χασάπικος βασίζεται πάνω στο ρυθμό 4/4 ................................................................
4. http://greekdance.dancenews.gr/xasapiko.html
Το τέμπο είναι τα 4/4 για το βαρύ χασάπικο και τα 2/4 για το γρήγορο χασάπικο.
5. http://clubs.pathfinder.gr/rebetikes_rizes/1440148».
Η αργή μορφή του χασάπικου ονομάζεται "χασάπικο βαρύ" και χορεύεται στα 4/4. Η πιο γρήγορη μορφή του χρησιμοποιεί ρυθμό 2/4...................................

Θα πρέπει να διευκρινίσω όμως, στη περίπτωση που το χασάπικο είναι γραμμένο στα 2/4α ( σίγουρα το γνωρίζεις απλώς το αναφέρω για τους αναγνώστες) θα έχουμε πάλι 4 χρόνους μέσα στο μέτρο , με την διαφορά ότι αυτοί θα είναι σε χρόνο 1/8ου έκαστος. Δεν θέλω να απασχολήσω άλλο τη στήλη ,άλλως θα έγραφα το ίδιο κομμάτι και σε 2/4 (=4/8α), οπότε θα το ακούγαμε ακριβώς το ίδιο με αυτό των 4/4ων .

Νάστε όλοι σας καλά
Καληνύκτα
faidonalkinoos
Φθασμένος
#22342   /   11.04.2011, 10:24   /   Αναφορά
Για άλλη μια φορά συγχαρητήρια φίλε Γιάννη !!!
...κ' είτε το πόδι το χτυπάς είτε όχι, άρθρα σαν αυτό, (που γίνονται αιτία σχολίων, αποκτούν υπέροχη αναγνωσιμότητα και διδάσκουν), είναι καλό να υπάρχουν και να πληθαίνουν !!!

Πόσος κόσμος ΑΚΟΜΑ νοιάζεται για το "παλιό" και καλό...

Χασάπικος: είτε Μικρασιάτικος (Πολίτικος) συντεχνιακός (των [Κ]Χασάπηδων) - είτε βυζαντινός πολεμικός (των ειδικών πολεμικών σωμάτων) - είτε μακελάρικος (όπως κατέληξε στην Ευρώπη) - παραμένει ένας πολύ όμορφος λεβέντικος αλλά τρυφερός ρυθμός-ήχος, που εύκολα συνεπαίρνει το συναίσθημα...

Παραθέτω:
Λοίζο και χασάπικο από την Ευδοκία (που δεν είναι μόνο ζεϊμπέκικο):
http://www.youtube.com/watch?v=Y4Clk5yBM2o

"Είναι Κρίμα" - του Μητσάκη - ένα σπάνιο κομμάτι γραμμένο στη φωνή του δημιουργού του:
http://www.youtube.com/watch?v=k_dfZ7R-SY4

και μία συλλογή "Politiko Hasapiko / Istanbul Kasabi Greek Turkish Common Songs & Dances":
http://www.youtube.com/watch?v=U2al7WTKOUo

ΣΗΜ.: Τα περισσότερα και ειδικότερα τεχνικά ζητήματα αφήνονται στου επαΐοντες - που... ουκ ολίγοι εδώ μέσα στο musicheaven...

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ ΦΙΛΕ reteos - ΓΙΑΝΝΗ !!! ΜΠΡΑΒΟ ΓΙΑ ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ !!!
reteos
Φθασμένος
#22343   /   11.04.2011, 20:12
Φίλτατε Φαίδων προσπάθησα , αλλά δεν μπόρεσα να βρώ τα κατάλληλα λόγια , ώστε να απαντήσω πιο σχολαστικά ,τόσο στο επιβραβευτικό , όσο και στο ουσιαστικό σχόλιό σου . Δυο λόγια μόνο στεγνά , λόγια όμως που πηγάζουν από συγκίνηση, λόγια που βγαίνουν ειλικρινά μέσα από τη καρδιά . ΣΕ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ. Εμείς γράφουμε μόνο για το μεράκι μας και αυτό που γράφουμε το νιώθουμε και αυτό ακριβώς είναι που έχει την ανυπέρβλητη αξία . Τα υπόλοιπα όπως πολύ σωστά λές αφήνονται στους επαϊοντες δηλ. τους ειδικούς , τους επιστήμονες πάνω σε ένα θέμα (φαντάζομαι πως με αυτή την ένοια τους αναφέρεις ) , τους οποίους τόσο εγώ ,όσο και άλλοι πιστεύω, ευχαριστούμε πάρα πολύ για κάθε τους εποικοδομητική παρέμβαση. ΄Αλλωστε αυτό είναι και το όμορφο της κοινότητος του Musicheaven της οποίας έχω την τιμή να είμαι μέλος.

axilleas23
Σολίστ
#24758   /   25.06.2012, 23:46   /   Αναφορά

Μπράβο!

Πολύ καλή δουλειά έκανες!!!!!!!

reteos
Φθασμένος
#24779   /   29.06.2012, 22:09

Σ ευχαριστώ Αχιλλέα . Χαίρομαι που  κρίνεις θετικά το άρθράκι και εκτιμάς την προσπάθεια του κάθε ενός . Το ήθος  σου   είναι εμφανέστατο στα σχόλιά σου.  

 


axilleas23
Σολίστ
#24780   /   30.06.2012, 16:35

Σ΄ ευχαριστώ πολύ ακόμη μια φορά για τα καλά σου λόγια.

Αυτό που αισθάνομαι αυτό λέω.

Χρείαζεται ο καθένας μας που κάνει μια προσπάθεια να τον επιβραβεύουμε και να λέμε την γνώμη μας γενικά για να τον δίνουμε κουράγιο και δύναμη να συνεχίσει.

Πιστεύω να καταλαβαίνεις τι λέω!

Και γιατί να μην εκτιμάω το καλό.

Όλοι αυτό πρέπει να κάνουμε.

Να εκτιμάμε το καλό.

Σ΄ ευχαριστώ και πάλι για τα καλά σου λόγια και ελπίζω να τα λέμε!


costaspanag
Φθασμένος
#25393   /   19.09.2012, 01:56   /   Αναφορά

Γιάννη συγχαρητήρια, πολύ αναλυτικό και διδακτικό άρθρο. Απλό, μεστό και κατανοητό, χωρίς την παραμικρή προσπάθεια επίδειξης και εντυπωσιασμού. Ωραίο και χρήσιμο και το ηχητικό παράδειγμα. Νόμιζα ότι τα ήξερα όλα για το χασάπικο, αλλά διαβάζοντάς το έμαθα κι άλλα. Όπως π.χ. το γράψιμο στα ακομπανιαμέντα των 4ων με 32α και ανάλογες παύσεις, ώστε να ακουστούν πιό κοφτά, τα διάφορα είδη του χασάπικου κλπ.

reteos
Φθασμένος
#25425   /   23.09.2012, 22:31

Kώστα   γνωρίζω  (στο περίπου) το πόσο αυστηρός είσαι με τη μουσική  και το πόσο σχολαστικά  διαβάζεις το περιεχόμενο των άρθρων (απόδειξη η αναφορά σου στη λεπτομέρεια του «κοφτού» παιξίματος των συγχορδιών του Χασάπικου ρυθμού που αναπτύσω ) γιαυτό κρίνω τα σχόλια σου ουσιαστικά και σ’  ευχαριστώ πολύ.

 Παράλληλα μου δίνεται η ευκαιρία να επεκταθώ κάπως πιο γενικά  και να πώ, πως πολλά  ‘πράγματα’  στη πράξη  ξεφεύγουν από τους  αυστηρούς  θεωρητικούς μουσικούς  κανόνες. Σέβομαι και εκτιμώ τους μουσικούς αλλά  θαυμάζω  και τους πρακτικούς  (εξαιρετικοί τεχνίτες)  για την υπέροχη  πρακτική εκτέλεση  μουσικών κομματιών και  παραβλέπω (με ελαστική κρίση)  αν, π.χ. σε μια κλίμακα, ονομάζουν  τις νότες  ρε-ρε# αντι ρε-μιb(το σωστό)  , το οποίο μόνο «ορθογραφικό ή συντακτικό» μουσικά λάθος θεωρώ ή να ξεφεύγουν σε κάποια σημεία του τραγουδιού, από την αυστηρή τήρηση του ρυθμού,  επανερχόμενοι βέβαια στη συνέχεια , με  ικανοποιητικό άκουσμα.  

Υπάρχουν δεκάδες ή εκατοντάδες αναρτήσεις στο διαδίκτυο ,που αναφέρονται σε θεωρητικές μουσικές αναπτύξεις , αλλά  δύσκολα βρίσκω ανάρτηση πρακτικών μουσικών  αναλύσεων και τεχνικών,  κάτι που κρίνω πολύ χρήσιμο και χαίρομαι πολύ να τις διαβάζω, όταν τις βρίσκω.

 Αυτός είναι και ο λόγος  που προσπαθώ να συνδυάζω στα άρθρα μου (100% αυθεντικά),  όσο το δυνατόν  απλά, ουσιαστικά  και κατανοητά  μπορώ , τη θεωρία με τη πράξη.

 


costaspanag
Φθασμένος
#25426   /   24.09.2012, 00:15

Νομίζω το "100% αυθεντικό" είναι πολύ σημαντικό, για κάθε άρθρο.




Σχόλια από άλλες δημοσιεύσεις




Γίνε ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Αν σου αρέσει να γράφεις, έλα στην ομάδα συντακτών του ανεξάρτητου, πολυφωνικού, υγιούς και δημοφιλούς ηλεκτρονικού περιοδικού του MusicHeaven και μοιράσου τις σκέψεις σου με τους πάνω από 4.000 καθημερινούς αναγνώστες του.

Στείλε μια δημοσίευση ή επικοινώνησε μαζί μας για απορίες!