ελληνική μουσική
289 online   ·  205.872 μέλη

αρχική > e-Περιοδικό > Aρθρα

Χαίρε μέλος ανέμελον.

Η λέξη «μέλος» στον τίτλο αυτού του άρθρου, σημαίνει μελωδία κι όχι... τα μέλη του Musicheaven. Εμπνευσμένος από την ακολουθία του Ακάθιστου Ύμνου, που στολίζει το υμνογραφικό προφίλ της περιόδου που διανύουμε, μου ήρθαν αβίαστα κάποιες σκέψεις για το μακρινό ένδοξο παρελθόν και το σκοτεινό μέλλον της Ελληνικής μουσικής...
Γράφει το μέλος Yiannis (yiannisyiannis)10 άρθρα στο MusicHeaven
Παρασκευή 02 Απριλίου 2004
Σήμερα είναι οι τελευταίοι Χαιρετισμοί (Δ!) και την επόμενη εβδομάδα ακολουθεί ο Ακάθιστος Ύμνος. Ένα από τα κοντάκια που δεσπόζει σ’ αυτές τις ακολουθίες και το οποίο γνωρίζουν ακόμη και οι αμύητοι στη βυζαντινή μουσική, είναι το «Τη Υπερμάχω». Το συγκεκριμένο κοντάκιο, έχει μια ιστορική παρουσία 13 περίπου αιώνων. Εν συντομία, για πρώτη φορά το έψαλαν οι Κωνσταντινουπολίτες με επικεφαλής τον Πατριάρχη Σέργιο, στο Ναό της Παναγίας των Βλαχερνών, το 626 μ.Χ. παραμένοντας όρθιοι όλη την νύκτα.

Πριν από κάποιους μήνες, ανοίχθηκε ένα topic εδώ στο Musicheaven, με θέμα τη διαχρονικότητα των τραγουδιών. Αρκετοί σπεύσαμε να εκφράσουμε τη γνώμη μας, σχετικά με το ποιο σημερινό τραγούδι εκτιμούμε ότι θα ακούγεται μετά από 50 χρόνια.

Κι όμως, το εκπληκτικής σύνθεσης άσμα «Τη Υπερμάχω», εξακολουθεί να ακούγεται εδώ και όχι 50, αλλά 1300 χρόνια. Κι όχι απλώς να ακούγεται, αλλά και να προκαλεί ρίγη συγκίνησης. Τι άλλο μπορεί να ζητήσει κανείς από ένα μουσικό έργο;

Δεν έχω σκοπό να σας κουράσω με ένα βαρύ άρθρο, σχετικά με τους αρχαιοελληνικούς δρόμους, τους Βυζαντινούς τρόπους κλπ. Θέλω μόνο να σας πω πέντε πραγματάκια, τα οποία είμαι σίγουρος ότι όσοι έχουν βαθιά και ειλικρινή σχέση με την ελληνική μουσική, θα τα βρουν εξαιρετικά ενδιαφέροντα.

Η ΣΥΝΕΧΟΜΕΝΗ ΑΛΥΣΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ.

Επανέρχομαι λοιπόν στον Ακάθιστο Ύμνο. Ένας από τους ήχους που δεσπόζει σ’ αυτή την ακολουθία, είναι ο Πλάγιος Δ!, ο ήχος δηλαδή στον οποίο είναι τονισμένο και το «Τη Υπερμάχω».

Ο πλάγιος Δ! της Βυζαντινής μουσικής, αποτελεί τη φυσική εξέλιξη ενός αρχαιοελληνικού ήχου, γνωστού σαν Υπομιξολύδιος ή αλλιώς Υπομιξολιδικός.

Κι όμως, ο αρχαίος αυτός ήχος ο Υπομιξολύδιος, μέσω του Πλάγιου Τετάρτου και της αυθεντικής λαϊκής μουσικής, συνεχίζει την ιστορική του πορεία μέχρι τις μέρες μας. Είναι ο ίδιος δρόμος, ο οποίος στη ρεμπέτικη ορολογία αναφέρεται ως Ραστ. Ο Ραστ είναι η αραβική ονομασία του Πλάγιου Τετάρτου, η οποία υιοθετήθηκε από τους Έλληνες της Μικράς Ασίας και μέσω των προσφύγων, επέστρεψε ευτυχώς και στην παλιά Ελλάδα.

Μέχρι το 1950 περίπου, οι περισσότεροι λαϊκοί δημιουργοί έγραφαν τραγούδια σε ήχο Ραστ. Για να καταλάβετε τη σχέση και την αξία όλων αυτών, θα σας αναφέρω μερικά πολύ γνωστά τραγούδια σε δρόμο Ραστ, τονισμένα δηλαδή σε ήχο πλάγιο Δ!
«Συννεφιασμένη Κυριακή», «Στου γιαλού τα βοτσαλάκια», «Φαληριώτισσα» και πολλά άλλα. Ποιος από σας δεν έχει σιγοψιθυρίσει κάποια στιγμή τον εθνικό ύμνο του Τσιτσάνη, την υπέροχη Συννεφιασμένη Κυριακή; Όσοι λοιπόν το κάνατε, τώρα ξέρετε ότι εκείνη τη στιγμή ψάλλατε σε ήχο Πλάγιο Δ! ή Υπομιξολύδιο των αρχαίων.

Όλος αυτός ο πλούτος των τρόπων και των ήχων της αρχαίας Ελληνικής μουσικής, διασώθηκε μέσα από την εκκλησιαστική υμνογραφία και έφτασε μέχρι τον 20ο αιώνα, μέσα κι από τα ταξίμια και τα μακάμια των ρεμπετών δημιουργών. Έτσι τιμής ένεκεν, αναφέρω τα ονόματα μερικών μακάμ, στα οποία διασώζονται πολλές αρχαίες ελληνικές κλίμακες (Νιαβέντι, Ουσάκ, Ραστ, Χιτζασκαρ, Σαμπάχ, Πειραιώτικο κ.άλ.).

Το κακό στην Ελληνική μουσική, ξεκίνησε με τη λογοκρισία που επέβαλε ο Μεταξάς. Η συγκεκριμένη λογοκρισία, δεν περιόριζε απλά τη θεματολογία των τραγουδιών (χασικλίδικα, μανέδες κλπ.). Απαγόρευε επίσης και τη σύνθεση τραγουδιών σε ορισμένους ήχους, οι οποίοι θεωρούταν ανατολίτικοι και τη χρήση συγκεκριμένων οργάνων, που μπορούσαν να αποδώσουν αυτούς τους ήχους. Έτσι, απαγορεύτηκε π.χ. να γράφονται μανέδες, οι οποίοι περιείχαν διαστήματα μικρότερα του δυτικού ημιτόνιου όπως επίσης απαγορεύτηκε και η χρήση οργάνων σαν το ούτι, το ταμπούρι (σάζι) κλπ.

Βέβαια, πολλοί κουλτουριάρηδες αλλά στην πραγματικότητα άσχετοι, είχαν και έχουν την εσφαλμένη άποψη, ότι οι μανέδες, τα Σμυρναίικα, τα Πολίτικα, τα ρεμπέτικα και γενικά όλη η ανατολίτικης προέλευσης μουσική, είναι ουσιαστικά Τουρκική μουσική.

Αυτό είναι μέγα ατόπημα, για να μην πω κόμπλεξ. Πέρα από την αδιαμφισβήτητη ομοιότητα αυτής της μουσικής με τις αρχαιοελληνικές κλίμακες, υπάρχουν και οι γεωπολιτικοί παράγοντες που κατοχυρώνουν την ελληνικότητά της. Οι Τούρκοι είναι το τελευταίο φύλο που εγκαταστάθηκε στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολίας και είναι φυσικό να υιοθέτησαν τα περισσότερα από τα πολιτιστικά στοιχεία των λαών που κατέκτησαν, παρά να τα εξάλειψαν εντελώς και να επέβαλαν τα δικά τους. Ένας λόγος παραπάνω είναι, ότι επειδή οι Τούρκοι ήταν ανέκαθεν νομαδικός λαός, δεν είχαν ποτέ την ευκαιρία να αναπτύξουν και να εξελίξουν τη μουσική τους παράδοση. ¶ρα λοιπόν, είναι ηλίου φαεινότερο, ότι υιοθέτησαν, συμπλήρωσαν με δικά τους στοιχεία κι εξέλιξαν την ανώτερη μουσικά πολιτιστική κληρονομιά των κατακτημένων περιοχών, δηλαδή την αρχαία Ελληνική μουσική.

Μα ακόμη και η λέξη αμανές, είναι λανθασμένη και δεν υφίσταται. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι προέρχεται από την τούρκικη λέξη αμάν. Αυτό είναι σφάλμα. Στις παρτιτούρες και τα ανατολίτικα τραγούδια των μεγάλων κι αδικημένων Σμυρνιών δημιουργών που διασώζονται, υπάρχουν οι περίφημοι μανέδες κι όχι αμανέδες. Πουθενά δεν υπάρχει η λέξη αμανές, αυτή είναι μια μάλλον νεοελληνική εφεύρεση. Το πιθανότερο είναι ότι η λέξη μανές, προέρχεται από την αρχαία Ελληνική λέξη «Μανερώ», που σημαίνει θρηνητικό τραγούδι.
Ο Μανές λοιπόν, ήταν ένα έμμετρο δίστιχο, συνήθως σε ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο. Στα περισσότερα hits της περιόδου 1900-1930, υπήρχε μια παρένθεση μέσα στο τραγούδι, η οποία λεγόταν «το τσάκισμα του μανέ». Το τσάκισμα αυτό, ήταν μ’ άλλα λόγια ένα φωνητικό σόλο, το οποίο λειτουργούσε όπως το αντίστοιχο σημερινό κιθαριστικό ή οργανικό σόλο. Οι μανέδες ήταν εξαιρετικά δύσκολοι ερμηνευτικά κι όσοι τραγουδιστές τολμούσαν να τους πιάσουν, κατείχαν εξέχουσα θέση. Παραθέτω ένα μανέ χιουμοριστικού περιεχομένου, που ερμήνευε ο αξέχαστος, ο κορυφαίος, ο πρώτος των πρώτων Αντώνης Νταλγκάς, σε μέτρο βέβαια ιαμβικό δεκαπεντασύλλαβο.
«Στης θάλασσας τα κύματα φύτεψα μελιτζάνες,
όταν πεινάει η αγάπη μου, ιμάμ μπαϊλντί να τρώει.»
Αμφιβάλω αν καμιά φίρμα σήμερα θα μπορούσε να αποδώσει αυτά τα μόρια των μουσικών διαστημάτων και να ερμηνεύσει έναν παραδοσιακό μανέ.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να εκφράσω την πικρία μου, διότι το ελληνικό τραγούδι σήμερα βρίσκεται εγκλωβισμένο ανάμεσα στις συμπληγάδες της δυτικής μουσικής σχολής και τεχνοτροπίας. Κάποιοι δυτικοτραφείς ευρολιγούρηδες ευθύνονται βέβαια γι’ αυτό που συμβαίνει. Η δυτική μουσική σχολή, περιορίζεται σε δύο μόνο δρόμους. Το μινόρε και το ματζόρε με τις ελάχιστες παραλλαγές τους.

Ένας λαός όμως με μια τόσο τεράστια μουσική παράδοση, από την οποία ξεχειλίζουν εκατοντάδες δρόμοι, μυστηριώδεις, ερωτικοί και σαγηνευτικοί, είναι απαράδεκτο να τραγουδάει κατεξοχήν σήμερα, μόνο μινοράκια και ματζοράκια. Τόσο ανάγκη έχουμε λοιπόν να μιμούμαστε τη Δύση;

Γιατί να μην γράφονται και σήμερα τραγούδια σε ήχο π.χ. Πλάγιο Δ! (ραστ); Μήπως είναι αποτυχημένη η συνταγή; Δεν νομίζω, η ιστορία αποδεικνύει το αντίθετο.

Καιρός λοιπόν να ξεκολλήσουμε από τα δυτικά μουσικά πρότυπα, να προσεγγίσουμε τις ρίζες μας και μέσα απ’ αυτές να αναζητήσουμε άλλους τρόπους και ήχους, πιο ελεύθερους πιο εξωτικούς και πάνω απ’ όλα ερωτικούς. Γιατί, όπως έλεγε και η συχωρεμένη η Κατερίνα Γώγου, οι ρίζες δεν είναι για να επιστρέφουμε σ’ αυτές, αλλά για να βγάζουν κλαδιά.

Tags
Μουσικά Είδη:ελληνική μουσικήΚαλλιτέχνες:Κατερίνα ΓώγουΜουσική Εκπαίδευση:κλίμακεςπαρτιτούρες



Γίνε ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Αν σου αρέσει να γράφεις, έλα στην ομάδα συντακτών του ανεξάρτητου, πολυφωνικού, υγιούς και δημοφιλούς ηλεκτρονικού περιοδικού του MusicHeaven και μοιράσου τις σκέψεις σου με τους πάνω από 4.000 καθημερινούς αναγνώστες του.

Στείλε μια δημοσίευση ή επικοινώνησε μαζί μας για απορίες!


σχόλια (18)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

composer Chat
Σολίστ
#490   /   02.04.2004, 11:23   /   Αναφορά
Bravo Gianni gia to arthro sou!Para poly kalo kai ontws ti pio diaxroniko mousiko ergo borei na vrei kapoios opws ekklisiastikous ymnous kai psalmwdies?Borei opws swsta les kai esy na exoume periosisei tis simerines mousikes mas se poly mikra oria me apotelesma na min yparxei diaxronikothta.....ma pws na yparxei oti epenalamvanontai olo oi klimakes kai ta idia diastimata!



Kales Agies imeres se olous

Me agapi kai ygeia!
Administrator
jorge Chat
Musantiquus
#491   /   02.04.2004, 12:04
Από τα πιο ενδιαφέροντα, ευκολοδιάβαστα και πλήρως κατανοητά άρθρα που έχω διαβάσει, να 'σαι καλά Γιάννη.

rapsodos Chat
Φθασμένος
#492   /   02.04.2004, 14:04
Πολλά συγχαρητήρια Γιάννη για το άρθρο σου. Απόλυτα κατατοπιστικό και ενδιαφέρον. Καθόλου κουραστικό και πάντα επίκαιρο. Όντως, κάποτε θα πρέπει να αχοληθούμε με τον πλούτο της μουσικής, τον πραγματικό πλούτο και όχι με φθηνές απομιμήσεις. Εύχομαι να διαβαστεί απο πολλούς γιατί αξίζει και γιατί όλοι κερδίζουν απο την ανάγνωσή του.

Και πάλι συγχαρητήρια

gate Chat
MusicHeaven Guru
#493   /   02.04.2004, 15:38   /   Αναφορά
Γιάννη είναι πολλή μεγάλη η χαρά μου, που διάβασα αυτό το άρθρο σου. Κι αν μου κάνει, πάνω απ' όλα, εντυπωση κάτι, πέραν από το κατανοητό και το ευκολοδιάβαστο που ανέφεραν και τα παιδιά, είναι ο συνειρμός.... το ότι το άκουσμα δηλαδή του "τη υπερμάχω" σου γέννησε τόσες σκέψεις. Μακάρι να σκέφτονταν οι μουσικοί μας σήμερα, όπως εσύ. Λίγοι είναι εκείνοι που ασχολουνται με τα μικρότονα, τις βυζαντινές μας κλίμακες και τον πλούτο των ακουσμάτων της παράδοσής μας, είτε γιατί τους περισσότερους τους δυσκολεύουν όλ' αυτά, είτε γιατί οι περισσότεροι πλήττονται από αυτήν τη δυτικολαγνεία. Και είναι ακόμη πιο λίγοι όσοι μπορούν να σκέφτονται ακόμα όπως εσύ.

Υπάρχουν εξαιρετικοί μουσικοί στις μέρες μας, στο χώρο της παράδοσης που αναδεικνύουν αυτούς τους δρόμους, που παίζουν απίστευτα ταξίμια και εφευρίσκουν τις πιο ευρηματικές εισαγωγές. Τους ακούσαμε ποτέ να προβάλλονται από τα μέσα, τα ραδιόφωνα ή τις τηλεοράσεις; Ακούσαμε ποτέ για τον Σωκράτη Σινόπουλο, τον Αλέξανδρο Αρκαδόπουλο, τον Νίκο Μέρμυγκα, τον Πάνο Δημητρακόπουλο ή τον Κώστα Μερετάκη; όλοι τους εξαιρετικοί και νέοι σε ηλικία μουσικοί (από 20 ως 26 ετών), που δημιουργούν απίστευτη μουσική...



Και δεν είναι ασφαλώς μόνο ο πλάγιος του τετάρτου που έχει μείνει στα αζήτητα από το σημερινό ρεπερτόριό μας, είναι και άλλοι ήχοι που έχουν την ίδια μοίρα, όπως ο παθητικός πρώτος (ή σαμπάχ), που δυστυχώς ακόμα και οι σχολές βυζαντινής μουσικής δεν τον διδάσκουν, στην έκταση που θα έπρεπε (για να κατανοήσετε περίπου τα διαστήματα του σαμπάχ, θυμηθείτε το γνωστό ρεμπέτικο τραγούδι "παξιμαδοκλέφτρα") ή ο βαρύς διατονικός, ίσως ο ωραιότερος ήχος, για μένα, που δεν τον συναντάμε παρά σε ελάχιστα παραδοσιακά τραγούδια (τα περισσότερα εκ των οποίων τα έχει γράψει εξ ολοκλήρου ο Χρόνης Αηδονίδης) και σε βυζαντινά μέλη ασφαλώς.

Γιάννη σε ευχαριστώ για όσα έγραψες και σε παρακαλώ να γράψεις κι άλλα, γιατί έσυ έχεις να πεις πολλα...!

yiannisyiannis Chat
Φθασμένος
#494   /   02.04.2004, 16:13   /   Αναφορά
Αγαπητοί φίλοι, σας ευχαριστώ που συμμερίζεστε την αγωνία μου και συμφωνείτε για την ανάγκη να αντλήσουμε στοιχεία, από τον αστέρευτο πλούτο της μουσικής μας παράδοσης. Χρησιμοποιώντας μια αγαπημένη έκφραση του μακαριστού γέροντος Παϊσίου, ας ενώσουμε όλοι τις ευχές και τις δυνάμεις μας, έτσι ώστε η μουσική και οι μουσικοί σήμερα, «....να γυρίσουν το κουμπί σε άλλη συχνότητα». Ας ξεκολλήσουμε λοιπόν λιγάκι από τα τετριμμένα κι ας βάλουμε πλώρη για να ταξιδέψουμε σε άλλους ήχους, μαγικούς κι ονειρεμένους.
santourman Chat
Σολίστ
#496   /   02.04.2004, 22:38   /   Αναφορά
Καταρχήν να συγχαρώ τον φίλο μας Yiannisyiannis για το πολύ ενδιαφέρον κείμενο, και από την άλλη να τον ευχαριστήσω γιατί μου έδωσε την αφορμή να ξεσκονίσω λίγο τα "κιτάπια" μου και να φρεσκάρω τις γνώσεις μου περί του θέματος, αλλά και να προσθέσω κι εγώ το δικό μου στίγμα.

Πραγματικά είναι λυπηρό να θεωρείται πως η παραδοσιακή και η βυζαντινή μουσική (που αποτελούν την ΕΛΛΗΝΙΚΗ μουσική) προέρχονται από την τούρκικη. Οι Τούρκοι, διωγμένοι από τους Μογγόλους, εμφανίζονται στη "γειτονιά" μας τον 13ο αιώνα. Με τα 400 χρόνια σκλαβιάς, πήραν από την ελληνική μουσική και έφτιαξαν (και ανέπτυξαν) τη δική τους. Πήραν τα δικά μας όργανα όπως το ψαλτήριο (κανονάκι), τον ταμπουρά κλπ και τα κατέστησαν βασικά όργανα στις δικές τους ορχήστρες. Και η αλήθεια είναι ότι σ'αυτό το σημείο

προχώρησαν περισσότερο από εμάς. Μπορούμε επομένως εδώ να ισχυριστούμε το ακριβώς αντίθετο: Η αρχική πηγή της τούρκικης μουσικής

είναι η αρχαιοελληνική.

Φίλε Γιάννη περιμένουμε κι άλλα ανάλογα θέματα!

istoxastis Chat
Φθασμένος
#497   /   03.04.2004, 11:31   /   Αναφορά
Τι συνειρμός κι αυτός… απ’ τον Ακάθιστο Ύμνο στη Φραγκοσυριαννή!

Μπράβο σου, yiannisyiannis, για το ύφος αλλά και το ήθος της γραφής σου. Αλήθεια, πόσο πιο γνήσια μπορεί γίνει σήμερα η Ελληνικότητας μας, αν κάθε νεογέννητο Ελληνόπουλο κουβαλά –όχι σαν γράμμα κλειστό- γνώση και εμπειρία, την Παράδοση της καθ’ ημάς Ανατολής, σ’ όλες της τις εκδηλώσεις, (κοινωνική συμπεριφορά, κουλτούρα κλπ), για να την εξελίσσει, την ζήσει και αναδείξει τον πλούτο της!

Augustin Chat
Περαστική Νότα
#565   /   18.05.2004, 13:59   /   Αναφορά
Εγκρίνω και επαυξάνω. Δυστυχώς, θα περάσει ακόμα πολύς καιρός μέχρι να κατανοήσουμε ότι πολιτισμικά πολύ περισσότερα μας ενώνουν με τους "εχθρούς" μας Τούρκους (αφού είναι κι εκείνοι κληρονόμοι, όσο κι αν δεν μας αρέσει, του Βυζαντινού μεγαλείου), παρά με τους επιγόνους των εγκυκλοπαιδιστών. Και όχι μόνο στη μουσική, αλλά και στην κουζίνα (!), βασικό πολιτισμικό στοιχείο για κάθε λαό.
An_yparxei_logos Chat
Περαστική Νότα
#568   /   19.05.2004, 13:49   /   Αναφορά
Φίλε Γιάννη, σε γενικές γραμμές βρίσκω πολύ χρήσιμη προσθήκη το αρθρο σου. Είναι γεγονός ότι οι Έλληνες έχουμε πολύ κακώς υποτιμήσει τη μουσική μας παράδοση.

Θέλω αρχικά να διευκρινήσω ότι δεν κάνω προσωπική επίθεση - αναφέρομαι στη συμπεριφορά του Έλληνα εν γένει.Αλλά, ξεκινώντας απο το ότι το οτι η λέξη αμανές στην πραγματικότητα προέρχεται από την τούρκικη emané, ερχομαι κι αναρωτιέμαι: γιατι πρέπει ολα να τα ανάγουμε σε ελληνικές ρίζες, και δη αρχαιοελληνικές? Γιατί δεν μπορούμε να ευχαριστηθούμε τον πλούτο αυτής της μουσικής δεχόμενοι τις ανατολίτικες (παράλληλα βεβαίως προς τις βυζαντινές) καταβολές τις? Δεν πιστεύω πως είναι μειωτικό το να 'εχουμε δανειστει στοιχεία απο την ανατολή... Αυτή είναι η παράδοσή μας, πακέτο με τις ανατολίτικες καταβολές τις... Δεν αρνούμαι βεβαίως τις επιρροές που έχει ασκήσει η βυζαντινή μουσική - άλλωστε όλη η εγγύς ανατολή κατα τον μεσαίωνα ανήκε στο βυζαντινό κράτος. Απλά ο αμανές είναι αμανές (ή μανές αν προτιμάς), το κοντάκιο κοντάκιο, και το χασάπικο χασάπικο. ¶λλο η συγκένεια των διάφορων ειδών μεταξύ τους, κι αλλο να τα θεωρούμε όλα ένα για να ικανοποιήσουμε την εθνική μας ματαιοδοξία...
yiannisyiannis Chat
Φθασμένος
#569   /   19.05.2004, 16:01
Φίλε An_yparxei_logos,

αν προσέξεις στο άρθρο μου, γράφω για τη λέξη «αμανές», ότι δεν αναφέρεται πουθενά ούτε στην δισκογραφία, ούτε στη φιλολογία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας. Όχι επειδή το λέω εγώ, αλλά έτσι είναι, πως να το κάνουμε. Επειδή τυχαίνει να είμαι και συλλέκτης αυθεντικών ηχογραφήσεων Σμυρναίικων και Πολίτικων τραγουδιών, αυτό το έχω διαπιστώσει και το γνωρίζω πολύ καλά. Παντού αναφέρεται σαν Μανές. Υπάρχει στη δισκογραφία «Σαμπάχ Μανές», «Μινόρε Μανές» κλπ. Ένας μάλιστα από τους πιο δημοφιλείς μανέδες, ήταν και ο «Μανές της Καληνυχτιάς», ο οποίος ερμηνεύεται με ιδιαίτερη φρεσκάδα στο CD Smyrne της Εστουδιαντίνας που κυκλοφόρησε πρόσφατα. Πουθενά λοιπόν στα τραγούδια των Ελλήνων δημιουργών της Μ. Ασίας δεν υπήρχε η λέξη αμανές, η οποία αν υπήρχε, θα μπορούσε πιθανώς να παραπέμπει στην αντίστοιχη τουρκική λέξη. Προπολεμικά όμως, κάποιοι απαίδευτοι διανοούμενοι, που σνόμπαραν τους πρόσφυγες και τη μουσική τους, αποκαλούσαν κοροϊδευτικά τους Σμυρναίικους μανέδες σαν αμανέδες, για να τους υποτιμήσουν. Και δυστυχώς στις μέρες μας, ξέμεινε το παρατσούκλι αντί του πραγματικού ονόματος. Η λέξη μανές και η ερμηνεία της λοιπόν, δεν έχει να κάνει με εθνικιστικές κορώνες, σαν εκείνες που ύψωνε ο κατά τα άλλα συμπαθής πατέρας της Nia Vardalos στο Γάμος αλλά Ελληνικά. Είναι απλά η ιστορική πραγματικότητα κι όποιος έχει αντίθετη άποψη, ας μας παραθέσει στοιχεία που να αποδεικνύουν την ύπαρξη των αμανέδων αντί των μανέδων, για να μας πείσει.

An_yparxei_logos Chat
Περαστική Νότα
#570   /   19.05.2004, 22:54
Η διαφωνία μου δεν΄ήταν ως προς το αν η λέξη είναι αμανές ή μανές, αλλα ως προς την προέλευσή της. Τα ετυμολογικά λεξικά την ανάγουν σε τούρκικη ρίζα. Το ζήτημα είναι ότι σίγουρα η προέλευση της λέξης δεν είναι αρχαιοελληνική. Οι λέξεις που λήγουν στην ονομαστική ενικού σε -ες είναι ως επί το πλείστον τουρκικής -σίγουρα πάντως σε όλες τις περιπτώσεις ξενικής- προέλευσης (χαβαλές, ναργιλές, καφές, καναπές (γαλλικό αυτό), λεκές κ.α.) πλην κάποιων νεολογισμών (του τύπου κεκές, κουκουές κτλ).

Δεν γνωρίζω αν το φωνήεν στην αρχή της λέξης είναι δικαιολογημένο ή οχι, αλλά σίγουρα το ότι δεν μαρτυρείται από τους μικρασιάτες μουσικούς των 2 τελευταίων αιώνων δεν είναι απόδειξη. Η απόβολή του αρχικού άτονου φωνήεντος στην αρχή λέξης ήταν πολύ εκτεταμένο φαινόμενο σε παλιότερες φάσεις της ελληνικής γλώσσας. Οπωσδήποτε πάντως η λέξη δεν μπορεί να έχει αρχαιοελληνική προέλευση.

Όλα αυτά δεν ταλέω για να κάνω τον έξυπνο, αλλά για να δείξω ότι ακόμη μια φορα παρασυρόμαστε στην εύκολη (κι ευχάριστη) λύση να εξαγνίσουμε το "μιασμένο" ξενόφερτο, αναγοντάς το σε ελληνική ρίζα για να μην αισθανόμαστε άσχημα που η παραδοσιακή μας μουσική δεν είναι αυτόχθον είδος. Αλλά η ομορφιά του πολιτισμου, είναι αυτη ακριβώς η ανταλλαγη και αναμειξη στοιχειων εκατέροθεν. Είναι πολύ όμορφο το ότι η προφανέστατη ομοιότητα όλων των μουσικών που ανέφερες δεν οφείλεται σε μονόδρομη καταγωγη αλλά από αλληλεπίδραση. στο κάτω κάτω και μόνο οι ονομασίες των τρόπων της αρχαιοελληνικής μουσικής (αναφέρομαι στο λύδιο και το φρύγιο) δηλώνουν την ασιατική καταγωγή τους.

parmenidis Chat
Περαστική Νότα
#975   /   27.10.2004, 03:32   /   Αναφορά
Το σχόλιό μου αφορά τη θέση του μέλους An_yparxei_logos όπου διατυπώνεται η θέση ότι οι λέξεις που τελειώνουν δε -ές είναι ξενικής προέλευσης.Έτσι φέρνει ως παράδειγμα μεταξύ άλλων τον καναπέ(θεωρώντας την λέξη γαλλική).Δεν μπαίνω στην ουσία της λέξης μανές αλλά δεν μπορώ να βλέπω ετυμολογικές αναλύσεις για αρχικά α κλπ. τη στιγμή που αγνοεί ότι η λέξη καναπές είναι αντιδάνειο της ελληνικής κωνωπείον δηλ κρεββάτι με κουνουπιέρα.Επίσης χρήσιμο είναι να αναφέρει για ποιά ετυμολογικά λεξικά μιλάει την ώρα που για ενα μεγάλο πλήθος λέξεων της ελληνικής υπάρχει διαφωνία η μάλλον έχουμε τόσες εκδοχές όσες και τα λεξικά.Εν κατακλείδι συγχαίρω για το άρθρο (Χαίρε μέλος ανέμελον) διότι η ταμπακέρα είναι στο δρόμο ραστ και όχι τόσο στη λέξη μανές η αμανές και θα επανέλθω.
yiannisyiannis Chat
Φθασμένος
#6251   /   14.11.2006, 14:57   /   Αναφορά
Όταν έστειλα την παραπάνω δημοσίευση στο περιοδικό, στον επίλογο είχα εκφράσει μια επιθυμία, για την εξέλιξη του συγχρόνου Ελληνικού τραγουδιού. Σήμερα, δυόμιση χρόνια μετά, αυτή η επιθυμία εν μέρει εκπληρώθηκε. Το 1ο βραβείο του φεστιβάλ Θεσ/νίκης κέρδισε ένα πανέμορφο τραγούδι, με παραδοσιακά ηχοχρώματα και σύγχρονη μορφή. Αυτό που είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό, είναι πως το κοινό το ξεχώρισε και το αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή. Εύχομαι λοιπόν κι άλλοι δημιουργοί να ακολουθήσουν αυτό το παράδειγμα, αντλώντας στοιχεία από τον αστείρευτο πλούτο της Ελληνικής μουσικής παράδοσης.
ilias-nekt Chat
Συγχορδία Ματζόρε
#11181   /   09.01.2008, 22:36
Φιλε Giannis πολυ ουσιωδες το αρθρο σου!Ευγε!Να ακομα ενας ανθρωπος που αγωνια για το μελλον της Ελληνικης μας Μουσικης!Και οπως πολυ σωστα προειπες,δυστυχως ανθρωπους η πραγματα που εχουν μεγαλη αξια,δεν την/τα προβαλουν τα Μ.Μ.Ε.!Σε χαιρετω!..

alexia-vicky Chat
Φθασμένος
#11184   /   09.01.2008, 23:39   /   Αναφορά
Πάρα πολύ ενδιαφέρον άρθρο και ευκολονόητο ακόμα και από τους λιγότερο γνώστες!!!
Stroumfita456 Chat
Φθασμένος
#11247   /   14.01.2008, 09:35
Πολυ καλο....και ενδιαφερον!!!Παραπλανητικος βεβαια ο τιτλος αλλα αξιζε τον κοπο!!!!!:)

faidonalkinoos Chat
Φθασμένος
#20198   /   30.05.2010, 16:13   /   Αναφορά
Για άλλη μια φορά ψάχνοντας πληροφορίες στο ΙΝΤΕΡΝΕΤ, (σχετικά με το "ΜΙΝΟΡΕ ΜΑΝΕΣ"), έφτασα στο musicheaven στα πολύτιμα άρθρα του, ...και από yiannisyiannis, στο "θέμα μου"...



Ευχαριστώ yiannis, πραγματικά ολοκληρωμένες για μένα οι πληροφορίες σου.



Παραπέμπω το άρθρο σου στο προφίλ μου στο f/b...



ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΠΑΝΤΑ ΚΑΛΑ !!!



Υ.Γ. ΑΣ ΓΡΑΦΟΥΝ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΤΕΤΟΙΑ ΚΟΜΜΑΤΙΑ...

ΠΡΕΠΕΙ...
yiannisyiannis Chat
Φθασμένος
#20200   /   31.05.2010, 09:18
Ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια.



Σχόλια από άλλες δημοσιεύσεις

Αυτά τα διάβασες;