ελληνική μουσική
387 online   ·  204.254 μέλη


αρχική > e-Περιοδικό > Φταίνε Τα Τραγούδια

Δεκαπέντε μελοποιημένα τραγούδια

Γιατί στην ποίηση οι λέξεις να μην έχουν λίγη μουσική για να μπορούν να ζωντανεύουν χορεύοντας;

Δεκαπέντε μελοποιημένα τραγούδια

Γράφει η hrysi20 άρθρα στο MusicHeaven
H Χρυσή Ευσταθίου έχει σπουδάσει Διοίκηση Επιχειρήσεων και Γραμματέων, Σύγχρονες Τεχνικές Οργάνωσης Γραφείου με Η/Υ, Υπάλληλος Γραφείου και Διοικητική Υποστήριξη, έχει πτυχίο στο Ακορντεόν, πτυχίο ειδικού αρμονίας, δίπλωμα στη Βυζαντινή μου...
Σάββατο 13 Απριλίου 2013

Ανά καιρούς έχω νιώσει  πολλά μελοποιημένα τραγούδια να χτυπούν βίαια στα αυτιά μου. Η μουσική δε με άφηνε να ακούσω τις λέξεις έτσι η ανάγκη να σταματήσω το τραγούδι υπερίσχυε.

Ευτυχώς όμως τις περισσότερες φορές ένιωσα τη μουσική και την ποίηση να αγκαλιάζονται τόσο αρμονικά και τόσο δυνατά σαν να ήταν από πάντα εραστές.

Θα ήθελα λοιπόν να μοιραστώ μαζί σας δεκαπέντε αγαπημένα ποιήματα Ελλήνων ποιητών, όπου οι συνθέτες μαζί με τους ερμηνευτές με τον δικό τους ιδιαίτερο τρόπο  σεβάστηκαν την ποίηση δίνοντάς της μορφή ζηλευτή.

Σας προσκαλώ να ακούσουμε μαζί τις περίτεχνες μουσικοποιητικές επιλογές μου του πιο πρόσφατου σήμερα. Περιμένω με χαρά και τις δικές σας επιλογές.

Καλή ακρόαση!

  

1. Μια πίκρα – Κωστής Παλαμάς

Μουσική – ερμηνεία: Φοίβος Δεληβοριάς

Τα πρώτα μου χρόνια τ' αξέχαστα τα 'ζησα 
κοντά στ' ακρογιάλι 
στη θάλασσα εκεί τη ρηχή και την ήμερη, 
στη θάλασσα εκεί την πλατιά, τη μεγάλη. 
Και κάθε φορά που μπροστά μου πρωτάνθιστη 
ζωούλα προβάλλει, 
και βλέπω τα ονείρατα κι ακούω τα μιλήματα 
των πρώτω μου χρόνω κοντά στ' ακρογιάλι, 
στενάζεις, καρδιά μου το ίδιο αναστένασμα:
Να ζούσα και πάλι 
στη θάλασσα εκεί τη ρηχή και την ήμερη, 
στη θάλασσα εκεί την πλατιά, τη μεγάλη. 
Μια μένα είν' η μοίρα μου, μια μένα είν' η χάρη μου, 
δε γνώρισα κι άλλη: 
μια θάλασσα μέσα μου σα λίμνη γλυκόστρωτη 
και σαν ωκιανός ανοιχτή και μεγάλη. 
Και να! μες στον ύπνο μου την έφερε τ' όνειρο 
κοντά μου και πάλι 
τη θάλασσα εκεί τη ρηχή και την ήμερη, 
τη θάλασσα εκεί την πλατιά τη μεγάλη. 
Κι εμέ, τρισαλίμονο! μια πίκρα με πίκραινε 
μια πίκρα μεγάλη, 
και δε μου τη γλύκαινες, πανώριο ξαγνάντεμα
της πρώτης λαχτάρας μου, καλό μου ακρογιάλι! 
Ποιά τάχα φουρτούνα φουρτούνιαζε μέσα μου 
και ποιά ανεμοζάλη,
που δε μου την κοίμιζες και δεν την ανάπαυες, 
πανώριο ξαγνάντεμα, κοντά στ' ακρογιάλι;
Μια πίκρα είν' αμίλητη, μια πίκρα είν' αξήγητη, 
μια πίκρα μεγάλη, 
η πίκρα που είν' άσβηστη και μες στον παράδεισο 
των πρώτω μας χρόνω κοντά στ' ακρογιάλι.

2.Διάφανες αυλαίες – Ανδρέας Εμπειρίκος

Μουσική – ερμηνεία: Θανάσης Παπακωνσταντίνου

Είναι τα βλέφαρά μου
διάφανες αυλαίες.
Όταν τα ανοίγω βλέπω
μπρος μου ό,τι κι αν τύχει.
Όταν τα κλείνω βλέπω
μπρος μου ό,τι ποθώ.

 

3.Μόνο γιατί μ’αγάπησες – Μαρία Πολυδούρη

Μουσική: Δημήτρης Παπαδημητρίου – ερμηνεία: Ελευθερία Αρβανιτάκη

Δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες
στα περασμένα χρόνια.
Και σε ήλιο, σε καλοκαιριού προμάντεμα
και σε βροχή, σε χιόνια,
δεν τραγουδώ παρά γιατί μ’ αγάπησες.

Μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου
μια νύχτα και με φίλησες στο στόμα,
μόνο γι’ αυτό είμαι ωραία σαν κρίνο ολάνοιχτο
κ’ έχω ένα ρίγος στην ψυχή μου ακόμα,
μόνο γιατί με κράτησες στα χέρια σου.

Μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν
με την ψυχή στο βλέμμα,
περήφανα στολίστηκα το υπέρτατο
της ύπαρξής μου στέμμα,
μόνο γιατί τα μάτια σου με κύτταξαν.

Μόνο γιατί όπως πέρναα με καμάρωσες
και στη ματιά σου να περνάη
είδα τη λυγερή σκιά μου, ως όνειρο
να παίζει, να πονάη,
μόνο γιατί όπως πέρναα με καμάρωσες.

Γιατί, μόνο γιατί σε σέναν άρεσε
γι’ αυτό έμεινεν ωραίο το πέρασμά μου.
Σα να μ’ ακολουθούσες όπου πήγαινα,
σα να περνούσες κάπου εκεί σιμά μου.
Γιατί, μόνο γιατί σε σέναν άρεσε.

Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα,
γι’ αυτό η ζωή μου εδόθη.
Στην άχαρη ζωή την ανεκπλήρωτη
μένα η ζωή πληρώθη.
Μόνο γιατί μ’ αγάπησες γεννήθηκα.

Μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου
μου χάρισε η αυγή ρόδα στα χέρια.
Για να φωτίσω μια στιγμή το δρόμο σου
μου γέμισε τα μάτια η νύχτα αστέρια,
μονάχα για τη διαλεχτήν αγάπη σου.

Μονάχα γιατί τόσο ωραία μ’ αγάπησες
έζησα, να πληθαίνω
τα ονείρατά σου, ωραίε που βασίλεψες
κ’ έτσι γλυκά πεθαίνω
μονάχα γιατί τόσο ωραία μ’ αγάπησες.

 

 4.Ο Δεκέμβρης  του 1903 -  Κωνσταντίνος Καβάφης

Μουσική - ερμηνεία: Σωκράτης Μάλαμας

Kι αν για τον έρωτά μου δεν μπορώ να πω
αν δε μιλώ για τα μαλλιά σου, για τα χείλη, για τα μάτια,
όμως το πρόσωπό σου που κρατώ μες στη ψυχή μου,
ο ήχος της φωνής σου που κρατάω μες στο μυαλό μου,
ημέρες του Σεπτέμβρη που ανατέλλουν στα όνειρά μου
τις λέξεις και τις φράσεις μου πλάθουν και χρωματίζουν
σ' όποιο θέμα κι άν περνώ, όποια ιδέα κι αν λέγω

5. Οι γέροι – Μάνος Ελευθερίου

Μουσική - ερμηνεία: Σωκράτης Μάλαμας

Οι γέροι όταν σε κοιτούν
δεν βλέπουν μόνο εσένα
πίσω, μακριά κοιτάζουνε
στις άγριες ρεματιές
Την κόλαση που μια φορά
περπάτησαν για σένα
σου την χαρίζουν με παλιές
θαλασσινές φωτιές.

Αυτά που εκείνοι χάσανε
κανένας πια δεν τα `χει
κι από μια αυλαία κόβουνε
κομμάτια να ντυθούν
ρίχνουν πασιέντζες, γδύνονται, 
παραμιλούν μονάχοι
κι είναι αργά για να σωθούν
και κάτι να αρνηθούν.

Οι γέροι όταν σε κοιτούν
δεν βλέπουν μόνο εσένα
Τους κόσμους που περπάτησαν
κοιτούν σ’ άλλους καιρούς
Πενθούν γι’ αυτά που θα `ρθουνε
πενθούν για τα κλεμμένα
με τους αγγέλους στέλνουνε
μπιλιέτα στους θεούς.

6.Ουλαλούμ – Γιάννης Σκαρίμπας

Μουσική - ερμηνεία: Νικόλας Άσιμος

(δεν μπόρεσα να αντισταθώ στην ερμηνεία του Ν.Άσιμου)


Ήταν σα να σε πρόσμενα κυρά 
απόψε που δεν έπνεε έξω ανάσα
κι έλεγα θά 'ρθει απόψε απ' τα νερά 
κι από τα δάσα

Θα 'ρθει αφού φλετράει μου η ψυχή 
αφού σπαρά το μάτι μου σαν ψάρι
και θα μυρίζει φώτα και βροχή 
το νιό φεγγάρι

Και να το κάθισμά σου συγυρνώ 
στολνώ την κάμαρά σου αγριομέντα
και να μαζί σου κιόλας αρχινώ 
χρυσή κουβέντα

Πως να θα μείνει ο κόσμος με το μπα 
που μ΄ έλεγε τρελόν, πως είχες γίνει
καπνός και τάχας
σύγνεφα θαμπά προς τη σελήνη

Νύχτωσε και δεν φάνηκες εσύ 
κίνησα να σε βρω στο δρόμο ωιμένα
μα εσκούνταφτες όπου εσκούνταφτα χρυσή 
κι εσύ με μένα

Τόσο πολύ μ΄αγάπησες κυρά 
που άκουα διπλά τα βήματα μου
Πάταγα 'γω στραβός μες στα νερά 
κι εσύ κοντά μου

7.Το πέρασμά σου – Κώστας Βάρναλης

Μουσική : Αργύρης Μπακιρτζής, Κώστας Σιδέρης - εκτέλεση: Αργύρης Μπακιρτζής

Στη ζήση αυτή που τη μισούμε, 
στη γης αυτή που μας μισεί, 
κι όσο να πιούμε δε σε σβηούμε
πόνε πικρέ και πόνε αψύ
που μας κρατάς και σε κρατούμε•

σ’ αυτήν τη μαύρη γης και ζήση, 
που περπατούσαμε τυφλά
κι ανθός για μας δεν είχε ανθίσει
κι ούτε σε δέντρον αψηλά
κρυμμένο αηδόνι κελαηδήσει, 

ήρθες Εσύ μιαν άγιαν ώρα, 
όραμα θείο και ξαφνικό
και γέμισε ήλιο ανθόν, οπώρα
κελαηδισμόν παθητικό
ολ’ η καρδιά μας, ολ’η χώρα.

Αχ! Τόσο λίγο να βαστάξει
Τουτ’η γιορτή κ’ η Πασκαλιά!..
Εφυγες κ’ έχουμε ρημάξει
Ξανά και πάλ’ η Πασκαλιά
Γιατ’ έτσι λίγο να βαστάξει!

 

8.ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΝΕΦΕΛΗΣ – Οδυσσέας Ελύτης

Μουσική - εκτέλεση : Ωχρά Σπειροχαίτη

«Κρίμας το κορίτσι» λένε
το κεφάλι τους κουνάν
Τάχατες για μένα κλαίνε
δε μ' απορατάν!
Μες στα σύννεφα βολτάρω
σαν την όμορφη αστραπή
κι ό,τι δώσω κι ό,τι πάρω
γίνεται βροχή.
Βρε παιδιά προσέξετέ με
κόβω κι απ' τις δυο μεριές·
το πρωί που δε μιλιέμαι
βρίζω Παναγιές
και το βράδυ οπού κυλιέμαι
στα γρασίδια καθενού
λες και κονταροχτυπιέμαι
ντρούγκου-ντρούγκου-ντρου.
Τη χαρά δεν τη γνωρίζω
και τη λύπη την πατώ
Σαν τον άγγελο γυρίζω
πάνω απ' τον γκρεμό.

9. Σταδιοδρομία – Κική Δημουλά

Μουσική: Κώστας Παρίσης – ερμηνεία: Μάνος Ξυδούς, Μαριάννα Γερασιμίδου

Για σένα στις επιθυμίες μου
λόγος δεν γίνεται ποτέ.
Δεν σε προέβλεψαν ποτέ
τα όνειρά μου
Οι προαισθήσεις μου
ποτέ δεν σε συνάντησαν.
Ούτε η φαντασία μου.
Κι όμως μια ανεξακρίβωτη στιγμή
σ`εξακριβώνω μέσα μου
ένα έτοιμο κιόλας αίσθημα

10. Μέρες αργίας-μέρος ΙΧ - Διονύσης Καψάλης

Μουσική – ερμηνεία: Διάφανα Κρίνα

 

Ξέρω πως θα 'ρθει και δεν θα' μαι όπως είμαι,
να τον δεχτώ με το καλύτερο παλτό μου· 
μήτε σκυμμένος στις σελίδες κάποιου τόμου, 
εκεί που υψώνομαι να μάθω ότι κείμαι. 

Δεν θα προσεύχομαι σε σύμπαν που θαμπώνει, 
δεν θα ρωτήσω αναιδώς, που το κεντρί σου; 
γονιός δεν θα 'ναι να μου πει, σήκω και ντύσου, 
καιρός να ζήσουμε, παιδί μου, ξημερώνει. 

Θα 'ρθει την ώρα που σπαράσσεται το φως μου, 
κι εκλιπαρώ φανατικά λίγη γαλήνη, 
θα 'ρθει σαν πύρινο παράγγελμα που λύνει

όρους ζωής και την αδρή χαρά του κόσμου· 
δεν θα μαζεύει ουρανό για να με πλύνει, 
δεν θα κρατά βασιλικό ή φύλλα δυόσμου.

 

11. Θα πεθάνω ένα πένθιμο… - Κώστας Ουράνης

Μουσική – ερμηνεία: Διάφανα Κρίνα

 

Θα πεθάνω ένα πένθιμο του φθινόπωρου δείλι
μεσ’ στην κρύα μου κάμαρα, όπως έζησα μόνος
στη στερνή αγωνία μου τη βροχή θε ν’ ακούω
και τον κούφιο τον θόρυβο που ανεβάζει ο δρόμος

Θα πεθάνω ένα πένθιμο του φθινόπωρου δείλι
μέσα σ’επιπλα ξένα και σε σκόρπια βιβλία,
θα με βρουν στο κρεββάτι μου. Θε ναρθεί ο αστυνόμος
θα με θάψουν σαν άνθρωπο που δεν είχε ιστορία.

Απ’ τους φίλους που παίζαμε πότε-πότε χαρτιά
θα ρωτήσει κανένας τους έτσι απλά: “-Τον Ουράνη
μην τον είδε κανείς; Εχει μέρες που χάθηκε!…”
Θ’ απαντήσει άλλος παίζοντας: “-Μ’ αυτός έχει πεθάνει”.

Μια στιγμή θα κοιτάξουνε ο καθένας τον άλλον,
θα κουνήσουν περίλυπα και σιγά το κεφάλι,
θε να πουν: Τ’ ειν’ ο άνθρωπος!… Χτες ακόμα ζούσε!”
Και βουβά το παιγνίδι τους θ’ αρχινήσουνε πάλι.

Κάποιος θάναι συνάδελφος στα “ψιλά” που θα γράψει
πως “προώρως απέθανεν ο Ουράνης στην ξένη,
νέος γνωστός εις τους κύκλους μας, πούχε κάποτ’ εκδώσει
συλλογήν με ποιήματα πολλά υποσχομένην”.

Κι αυτός θάναι ο στερνός της ζωής μου επιτάφιος.
Θα με κλάψουνε βέβαια μόνο οι γέροι γονιοί μου
και θα κάνουν μνημόσυνο με περίσιους παπάδες
όπου θάναι όλοι οι φίλοι μου κι ίσως-ίσως οι οχτροί μου.

Θα πεθάνω ένα πένθιμο του φθινόπωρου δείλι
σε μια κάμαρα ξένη στο πολύβοο Παρίσι,
και μια Κίττυ θαρώντας πως την ξέχασα γι’ άλλην
θα μου γράψει ένα γράμμα -και νεκρό θα με βρίσει.

 

12. «Τώρα όλο και πιο συχνά» - Κατερίνα Γώγου

Μουσική – ερμηνεία: Κωνσταντίνος Βήτα

 

Όλο και πιο συχνά έρχονται σπίτι μου όλο και πιο συχνά κάνουν επισκέψεις

μαζί με ένα αέρα και μία ομίχλη μπαίνουνε

οι άλλοι στο δωμάτιο καπνίζουνε φιλιούνται

αυτοί ανάμεσά τους κάθονται με ρούχα σκούρα πένθιμα

σα σε δεξίωση μία κηδεία

τα ρούχα τους είναι μικρά τους πάνε κοντά θα πρέπει να τα έχουνε δανειστεί από άλλους ανθρώπου ψηλούς ή από βεστιάριο σοβαρού ρεπερτορίου

οι άλλοι στα δωμάτια κάνουνε άχρηστα πράγματα καπνίζουνε φιλιούνται

παλιές ατζέντες πέτσινες με πενταψήφια νούμερα για να προσδιορίσω το χρόνο

μου δείχνουνε και βρεγμένες φωτογραφίες ηθοποιών με φαγωμένα πηγούνια

μου δείχνουνε για να μου δείξουν πως με αγαπάνε

στη συνέχεια από ένα μακρινό τοπίο με βροχή πίσω από ένα τζάμι η βροχή

δεν έχουνε σώμα γι’αυτό δεν έχουνε λόγο έχουν όμως να πουν με ένα κύκλο φωτεινό σαν ήλιος στο πρόσωπο

σιωπηλά με παροτρύνουνε εγώ να μιλήσω

οι άλλοι στα δωμάτια κάνουν άχρηστα πράγματα

τα δόντια κροταλίζουνε τα δείχνουν σαν γελάνε

τώρα όλο και πιο συχνά έρχονται σπίτι μου όλο και πιο συχνά μιλάω μαζί τους όλο και πιο… ασκούμε στη σιωπή

 

 

13. Η καμπάνα – Κώστας Βάρναλης

Μουσική: B.D Foxmoοr, Μιχάλης Μυτακίδης – ερμηνεία: Active Member

Μες στο δροσάνεμο
που αναγαλλιάζω
κι ο νους χανότανε
σε χάος γαλάζιο
ψηλά ας μ' αφήνατε
να ξεχαστώ
φωτοπερίχυτη,
στόμα κλειστό.

Ποιο χέρι απλώθηκε
να με σπαράξει
απ' το χρυσόνειρο
στην άγια πράξη!
Ο πρώτος ήχος μου
πρώτη πληγή,
με τραβάς, αίμα μου
ξανά στη Γη.

Ω! σεις χαμόσυρτα
λερά σκουλήκια,
η άλαμπη ζήση σας
ζήση ναι δίκια!
Μια τρύπα ο κόσμος σας
και μέσα κει
ο Χάρος λύτρωση
κι ώρα γλυκή.

Δεν είναι κέντρισμα
να σας κουνήσει,
κορμιά, που η άλυσσο
τα 'χει τσακίσει!
Σκέψη, ποιος άνεμος
θέ ν' αξιωθεί
να σ' ανατάραζε,
σκότος βαθύ;

Πίσου απ' τα λόγια μου
πίκρα φαρμάκι,
τι κόσμοι απέραντοι
βυθοί λουλάκι!
Μάτι δε βρίσκεται
να θαμπωθεί
κι αφτί δε βρίσκεται
να λιγωθεί;

Να 'ταν να ξήλωνεν
απ' την καρδιά μου
Μοίρα καλόβουλη
τ' άγρια καρφιά μου
και να με σήκωνε
μ' άξιο φτερό
σκέψη που μέστωσε
με τον καιρό.

Πάνω από θάλασσες
πάνω από χώρες
με τον καλόκαιρο
και με τις μπόρες
να με κατέβαζεν αγαλινά
όπου τ' ανθρώπινο
πλήθος πονά.

Σε μίνες φόνισσες
μπουχές καζέρνες,
λιμάνια ολόκαπνα,
βοερές ταβέρνες,
σπιτάλια σκοτεινά
και φυλακές,
μπορντέλ' ακάθαρτα
και προσευκές.

Στα στήθια να μπαινα
σαν την ανέσα,
σφυγμός βαθύρριζος
στις φλέβες μέσα
στο νου σαν άστραμα
και στην ψυχή,
ν' αχούσ' αδιάκοπα
τη διδαχή:

Όλα τελειώνουνε
κι όλα περνάνε!
Ιδέες βασίλισσες
κακογερνάνε.
Στις νέες ανάγκες σου
κόπος βαρύς,
σκοπούς αλάθεφτους
κοίτα να βρεις.

Αν είν' η σκέψη σου
πριν από σένα,
δεν είναι απόκομμα
θεού και γέννα.
Τη σκλάβα σκέψη σου, σκλάβα δετή
σου τηνε πλάσανε
οι Δυνατοί.

Φτωχέ, σου μάραναν
κόποι και πόνοι
τη θέληση άβουλη
πιωμένη αφιόνι!
Αν είναι ο λάκκος σου
πολύ βαθής,
χρέος με τα χέρια σου
να σηκωθείς!

Τ' άσκημα χέρια σου,
των όλω αιτία,
βαστάνε μάργελη
την πολιτεία!
Βγαίνει απ' τα χέρια σου
κάθε αγαθό
του ωραίου περίθετο
το χρυσανθό.

Σφίξε τα χέρια σου,
για Σένα κράτει
τ' άμοιαστον έργο σου,
την Πλάση ακράτη
κι όλο ανεβαίνοντας
προς τη Χαρά
μέσα σου θά ναβεν
άστρων σπορά.

Κι όπου σε σφάζουνε
δεμένον πίσου,
να βρόνταε άξαφνα
σεισμός αβύσσου,
χίλι' αστροπέλεκα:
Δεν είναι μπρος!
Κρύβεται πίσω σου
χρόνια ο οχτρός!

14. Λύχνος του Αλλαδίνου – Νίκος Καββαδίας

Μουσική: Θάνος Μικρούτσικος - Ερμηνεία: Χάρης και Πάνος Κατσιμίχας

 

Την ανεξήγητη γραφή να λύσω πολεμώ
που σου χαράξαν πειρατές Κινέζοι στις λαγόνες.
Γυμνοί με ξύλινους φαλλούς τριγύρω απ’ το λαιμό
μας σπρώχναν προς την θάλασσα με τόξα οι Παταγόνες.

Κόκαλο ρίξε στο σκυλί το μαύρο που αλυχτά
και στείλε την "φιγούρα" μας στον πειρατή ρεγάλο
Πες μου, που βρέθηκε η στεριά στου πέλαου τ’ ανοιχτά
και το δεντρί με το πουλί που κρώζει το μεγάλο;

Για το άστρο της ανατολής κινήσαμε μικροί.
Πουλί, πουλάκι στεριανό, θάλασσα δε σου πρέπει!
Και σε που σε φυτέψαμε, παιδί στο Κονακρί, 
με γράμμα συμβουλευτικό της μάνας σου στην τσέπη.

Του ναύτη δώσ’ του στην στεριά κρεβάτι και να πιει.
όλο τον κόσμο γύρισες, μα τίποτα δεν είδες.... 
Μες το μετάξι κρύβονταν της Ίντιας οι σκορπιοί
κι έφερνε ο αγέρας της νοτιάς στην πλώρη άμμο κι ακρίδες.

Σημάδι μαύρο απόμεινε κι ας έσπασε ο χαλκάς.
στην αγορά του Αλιτζεριού δεμένη να σε σύρω 
Και πήδηξ’ ο μικρός θεός μια νύχτα, των Ινκάς, 
στου Αιγαίου τα γαλανά νερά, δυο μίλια όξω απ’ την Σκύρο

Μεσάνυχτα και ταξιδεύεις δίχως πλευρικά!
Σκιάζεσαι μήπως στο γιαλό τα φώτα σε προδίνουν, 
μα πρύμα πλώρα μόνη εσύ πατάς στοχαστικά, 
κρατώντας στα χεράκια σου τον λύχνο του Αλαδίνου.

15. Η μπαλάντα του κυρ Μέντιου – Κώστας Βάρναλης

Μουσική: Λουκάς Θάνου – ερμηνεία: Νίκος Ξυλούρης

(Ξεκίνησα να αναρτήσω τον Μανώλη Λιδάκη διότι αυτή η ερμηνεία ήταν γνώριμη στα αυτιά μου, όμως η ερμηνεία του Ν.Ξυλούρη είναι μοναδική)


Δε λυγάνε τα ξεράδια
και πονάνε τα ρημάδια!
Kούτσα μια και κούτσα δυο,
της ζωής το ρημαδιό.

Mεροδούλι, ξενοδούλι!
Δέρναν ούλοι: αφέντες, δούλοι·
ούλοι: δούλοι, αφεντικό
και μ' αφήναν νηστικό.

Tα παιδιά, τα καλοπαίδια,
παραβγαίνανε στην παίδεια,                  
με κοτρώνια στα ψαχνά,
φούχτες μύγα στ' αχαμνά!

Aνωχώρι, Kατωχώρι,
ανηφόρι, κατηφόρι
και με κάμα και βροχή,
ώσπου μού βγαινε η ψυχή.

Eίκοσι χρονώ γομάρι
σήκωσα όλο το νταμάρι
κ' έχτισα, στην εμπασιά
του χωριού, την εκκλησιά.                  

Kαι ζεβγάρι με το βόδι
(άλλο μπόι κι άλλο πόδι)
όργωνα στα ρέματα
τ' αφεντός τα στρέμματα.

Kαι στον πόλεμ' "όλα για όλα"
κουβαλούσα πολυβόλα
να σκοτώνονται οι λαοί
για τ' αφέντη το φαΐ.

Kαι γι' αφτόνε τον ερίφη
εκουβάλησα τη νύφη                        
και την προίκα της βουνό,
την τιμή της ουρανό!

Aλλ' εμένα σε μια σφήνα
μ' έδεναν το Mάη το μήνα
στο χωράφι το γυμνό
να γκαρίζω, να θρηνώ.

Kι ο παπάς με την κοιλιά του
μ' έπαιρνε για τη δουλειά του
και μου μίλαε κουνιστός:
― Σε καβάλησε ο Xριστός!                  

Δούλεβε για να στουμπώσει
όλ' η Xώρα κ' οι Kαμπόσοι. 
Mη ρωτάς το πώς και τί, 
να ζητάς την αρετή!

― Δε βαστάω! Θα πέσω κάπου!
― Nτράπου! Tις προγόνοι ντράπου!
― Aντραλίζομαι!... Πεινώ!... 
― Σουτ! Θα φας στον ουρανό!

K' έλεα: όταν μιαν ημέρα
παρασφίξουνε τα γέρα,                  
θα ξεκουραστώ κ' εγώ,
του θεού τ' αβασταγό!

Όχι ξύλο! Φόρτωμα όχι!
Θα μου δώσουνε μια κόχη,
λίγο πιόμα και σανό,
σύνταξη τόσω χρονώ!

Kι όταν ένα καλό βράδι
θα τελειώσει μου το λάδι
κι αμολήσω την πνοή
(ένα πουφ! είν' η ζωή),                  

η ψυχή μου θενά δράμει
στη ζεστή αγκαλιά τ' Aβράμη,
τ' άσπρα, τ' αχερένια του
να φιλάει τα γένια του!... 

Γέρασα κι ως δε φελούσα
κι αχαΐρευτος κυλούσα,
με πετάξανε μακριά
να με φάνε τα θεριά.

Kωλοσούρθηκα και βρίσκω
στη σπηλιά τον Άη Φραγκίσκο:            
-"Xαίρε φως αληθινόν
και προστάτη των κτηνών!

Σώσε το γέρο κυρ Mέντη
απ' την αδικιά τ' αφέντη
συ που δίδαξες αρνί
τον κυρ λύκο να γενεί!

Tο σκληρόν αφέντη κάνε
από λύκο άνθρωπο κάνε!..."
Mα με την κουβέντ' αφτή
πόρτα μού κλεισε κι αφτί.                  

Tότενες το μάβρο φίδι
το διπλό του το γλωσσίδι
πίσου από την αστοιβιά
βγάζει και κουνάει με βια:

― "Φως ζητάνε τα χαϊβάνια
κ' οι ραγιάδες απ' τα ουράνια,
μα θεοί κι οξαποδώ
κει δεν είναι παρά δω.

Aν το δίκιο θες, καλέ μου,
με το δίκιο του πολέμου                  
θα το βρείς. Oπού ποθεί
λεφτεριά, παίρνει σπαθί.

Mη χτυπάς τον αδερφό σου -
τον αφέντη τον κουφό σου!
Kαι στον ίδρο το δικό 
γίνε συ τ' αφεντικό.

Xάιντε θύμα, χάιντε ψώνιο,
χάιντε Σύμβολον αιώνιο!
Aν ξυπνήσεις, μονομιάς
θά ρτει ανάποδα ο ντουνιάς.                  

Kοίτα! Oι άλλοι έχουν κινήσει
κ' έχ' η πλάση κοκκινήσει
κι άλλος ήλιος έχει βγει
σ' άλλη θάλασσ', άλλη γη".




Γίνε ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Αν σου αρέσει να γράφεις, έλα στην ομάδα συντακτών του ανεξάρτητου, πολυφωνικού, υγιούς και δημοφιλούς ηλεκτρονικού περιοδικού του MusicHeaven και μοιράσου τις σκέψεις σου με τους πάνω από 4.000 καθημερινούς αναγνώστες του.

Στείλε μια δημοσίευση ή επικοινώνησε μαζί μας για απορίες!


σχόλια (16)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

costaspanag Chat
Φθασμένος
#27082   /   13.04.2013, 11:45   /   Αναφορά

Πολύ ενδιαφέρουσα επιλογή και παρουσίαση τραγουδιών μελοποιημένης ποίησης, Χρυσή. Συγχαρητήρια!


Η συστηματική μελοποίηση ποιημάτων γνωστών ποιητών καθιερώθηκε από τον Χατζηδάκι και τον Θεοδωράκη τη δεκαετία του 60, κάνοντας γνωστή τη λόγια ποίηση σε ευρύτερα λαικά στρώματα. Τους ακολούθησαν πολλοί συνθέτες.


Βέβαια η μελοποίηση ποιημάτων προυπήρχε στο ελληνικό τραγούδι Π.χ. "Μια βοσκοπούλα αγάπησα" του Ζαλοκώστα, "Ετίναξε την ανθισμένη αμυγδαλιά" του Δροσίνη και πολλά άλλα που αγάπησε ο λαός και τα έκανε κτήμα του. Αλλά και άλλα που δεν είχαν τόσο ευρεία διάδοση (συνθετών της επτανησιακής και της εθνικής Σχολής πχ).

hrysi Chat
Σολίστ
#27088   /   16.04.2013, 11:50

πάλι κάτι μάθαμε. ευχαριστούμε!


EVAGGELIASAKELLARIOU Chat
Φθασμένος
#27083   /   13.04.2013, 18:21   /   Αναφορά

Kαλησπέρα, Χρυσή. Το άρθρο σου είναι μια δροσοσταλίδα στη κοινότητα του ΜΗ.  Σε ευχαριστώ, αλλά από τα πρώτα μελοποιημένα ποιήματα, που άκουσα σε μπομπίνα μαγνητοφώνου είναι το: "Κράτησα τη ζωή μου" του Γιώργου Σεφέρη και μουσκή του Μίκη Θεοδωράκη. Αυτό το μουσικό κομμάτι με τους στίχους με δίδαξε να κρατάω τη ζωή μου. Ε.Σ.Τ' ανθισμένο πέλαγο και τα βουνά στη χάση του φεγγαριού
η μεγάλη πέτρα κοντά στις αραποσυκιές και τ' ασφοδίλια
το σταμνί που δεν ήθελε να στερέψει στο τέλος της μέρας
και το κλειστό κρεβάτι κοντά στα κυπαρίσσια και τα μαλλιά σου
χρυσά τ' άστρα του Κύκνου κι εκείνο τ' άστρο ο Αλδεβαράν

Κράτησα τη ζωή μου
κράτησα τη ζωή μου ταξιδεύοντας
ανάμεσα σε κίτρινα δέντρα κατά το πλάγιασμα της βροχής
σε σιωπηλές πλαγιές φορτωμένες με τα φύλλα της οξιάς
καμιά φωτιά στη κορυφή του βραδιάζει

Κράτησα τη ζωή μου στ' αριστερό σου χέρι μια γραμμή
μια χαρακιά στο γόνατό σου
τάχα να υπάρχουν στην άμμο του περασμένου καλοκαιριού
τάχα να μένουν εκεί που φύσεξε ο βοριάς καθώς ακούω
γύρω στη παγωμένη λίμνη την ξένη φωνή

Τα πρόσωπα που βλέπω δε ρωτούν μήτε η γυναίκα
περπατώντας σκυφτή βυζαίνοντας το παιδί της

Ανεβαίνω τα βουνά μελανιασμένες λαγκαδιές
ο χιονισμένος κάμπος, ως πέρα ο χιονισμένος κάμπος τίποτε δε ρωτούν
μήτε ο καιρός κλειστός σε βουβά ερμοκλήσια
μήτε τα χέρια που απλώνουνται για να γυρέψουν, κι οι δρόμοι

Κράτησα τη ζωή μου ψιθυριστά μέσα στην απέραντη σιωπή
δεν ξέρω πια να μιλήσω μήτε να συλλογιστώ
ψίθυροι σαν την ανάσα του κυπαρισσιού τη νύχτα εκείνη
σαν την ανθρώπινη φωνή της νυχτερινής θάλασσας στα χαλίκια σαν
την ανάμνηση της φωνή σου λέγοντας "ευτυχία"

Κλείνω τα μάτια γυρεύοντας το μυστικό συναπάντημα των νερών
κάτω απ' τον πάγο το χαμογέλιο της θάλασσας τα κλειστά πηγάδια
ψηλαφώντας με τις δικές μου φλέβες τις φλέβες εκείνες που μου ξεφεύγουν
εκεί που τελειώνουν τα νερολούλουδα κι αυτός ο άνθρωπος
που βηματίζει τυφλός πάνω στο χιόνι της σιωπής

Κράτησα τη ζωή μου, μαζί του, γυρεύοντας το νερό που σ' αγγίζει
στάλες βαριές πάνω στα πράσινα φύλλα, στο πρόσωπό σου
μέσα στον άδειο κήπο, στάλες στην ακίνητη δεξαμενή
βρίσκοντας ένα κύκνο νεκρό μέσα στα κάτασπρα φτερά του
δέντρα ζωντανά και τα μάτια σου προσηλωμένα

Ο δρόμος αυτός δεν τελειώνει δεν έχει αλλαγή, όσο γυρεύεις
να θυμηθείς τα παιδικά σου χρόνια, εκείνους που έφυγαν εκείνους
που χάθηκαν μέσα στον ύπνο τους σε πελαγίσιους τάφους
όσο ζητάς τα σώματα που αγάπησες να σκύψουν
κάτω από τα σκληρά κλωνάρια των πλατάνων εκεί
που στάθηκε μια αχτίδα του ήλιου γυμνωμένη
και σκίρτησε ένας σκύλος και φτεροκόπησε η καρδιά σου
ο δρόμος δεν έχει αλλαγή, κράτησα τη ζωή μου.

 

hrysi Chat
Σολίστ
#27084   /   14.04.2013, 19:06

υπέροχο!


musiksof Chat
Περαστική Νότα
#27242   /   13.05.2013, 17:46

sumfono


theanw Chat
Περαστική Νότα
#27086   /   16.04.2013, 00:28   /   Αναφορά

Καλησπέρα Χρυσή.Πολύ ωραίο και ενδιαφέρον το άρθρο σου κάποια τραγούδια δεν γνώριζα οτι ήταν ποιήματα.Θα μου επιτρέψεις να προσθέσω ένα ακόμη πολύ αγαπημένο κομμάτι "Δικαίωση-Κώστας Καρυωτάκης"

http://www.youtube.com/watch?v=DCVtYVL-FPA

Τότε λοιπόν αδέσποτο θ' αφήσω
να βουίζει το Τραγούδι απάνωθέ μου
Τα χάχανα του κόσμου, και του ανέμου
το σφύριγμα, θα του κρατούν τον ίσο.

Θα ξαπλωθώ, τα μάτια μου θα κλείσω,
και ο ίδιος θα γελώ καθώς ποτέ μου
«Καληνύχτα, το φως χαιρέτισέ μου»
θα πω στον τελευταίο που θ' αντικρύσω.

Όταν αργά θα παίρνουμε το δρόμο,
η παρουσία μου κάπως θα βαραίνει
-- πρώτη φορά -- σε τέσσερων τον ώμο.

Ύστερα, και του βίου μου την προσπάθεια
αμείβοντας, το φτυάρι θα με ραίνει
ωραία ωραία με χώμα και με αγκάθια.

hrysi Chat
Σολίστ
#27087   /   16.04.2013, 11:49

περίεργο αλλα ωραίο περίεργοSmile


musiksof Chat
Περαστική Νότα
#27241   /   13.05.2013, 17:44   /   Αναφορά

telio athro

hrysi Chat
Σολίστ
#28115   /   13.11.2013, 13:07

να'σαι καλά. ευχαριστώ πολύSmile


EVAGGELIASAKELLARIOU Chat
Φθασμένος
#28094   /   10.11.2013, 21:34   /   Αναφορά

Καλησπέρα. Μετά την αναζήτηση αρκετών μηνών, θα ήθελα να προσθέσω ακόμα ένα μουσικό κομμάτι στο άρθρο της Χρυσής: "Δεκαπέντε μελοποιημένα τραγούδια". Είναι το: "Διαχρονικό" σε μουσική του Στέλιου Βλαβιανού και στίχους: Πασχάλη Αρβανιτίδη και Γιάννη Τζουανόπουλου. Το Αρχαίο κείμενο σε αυτό το κομμάτι είναι απόσπασμα απο τον Οιδίποδα Τύραννο του Σοφοκλή. Απαγγελία απο τον Κώστα Καστανά. Βαρύτονος ο Δημ. Κοντογιάννης. Το τραγούδι περιλαμβάνεται στο δίσκο: "9 Τρόποι Αγάπης" του 1987.


Παραθέτω τόσο το αρχαίο κείμενο, όσο και την απόδοση του στα νέα ελληνικά από το βιβλίο: Σοφοκλής Οιδίπους Τύραννος" από τη σειρά: "Αρχαίοι συγγραφείς" των εκδόσεων Ζήγρος.  Η μετάφραση του αρχαίου κειμένου, τα σχόλια και η ερμηνεία έχει γίνει από το κύριο Ιωάννη Αχ. Μπάρμπα.


Αρχαίο κείμενο: Αρεά τε τον μαλερόν, ος νυν άχαλκος ασπίδων φλέγει με περιβόατος αντιάζων, παλίσσυτον δράμμημα νωτίσαι πάτρας άπουρον, είτ' εις μέγαν θάλαμον Αμφιτρίτας, είτ' ες τον απόξενον όρμων Θρήκιον κλύδωνα (δεν ξέρω πως μπαίνει η άνω τελεία) τέλειν γαρ, ει τι νυξ αφή, τουτ΄επ΄άμαρ έρχεται (δεν ξέρω πως μπαίνει η άνω τελεία) τον, ω ταν πυρφόρων αστραπάν κράτη νέμων, ω Ζευ πάτερ, υπό σω φθίσον κερανώ.


Μετάφραση: Κάμε (Αθηνά), ώστε ο ορμητικός Άρης, που τώρα χωρίς χάλκινες ασπίδες έρχεται καταπάνω μου και με κατακαίει περιβαλλόμενος από τις κραυγές, να τραπεί σε φυγή ορμητική προς ταπίσω, μακριά από τα σύνορα της πατρίδας μου, είτε κατά το μέγα πέλαγος της Αμφιτρίτης είτε κατά τον αφιλόξενο σε όρμους θρακικό τρικυμισμένο πόνο(δεν ξέρω πως μπαίνει η άνω τελεία) γιατί αν κάτι η νύκτα αφήσει εν τέλει σώο, πέφτει πάνω του απειλητική ημέρα. Ω συ, που εξουσιάζεις τη δύναμη των πύρινων αστραπών, Δία πατέρα, αφάνισε αυτόν κάτω από τα πλήγματα του κευραυνού σου.

hrysi Chat
Σολίστ
#28114   /   13.11.2013, 13:03

ευχαριστούμε πολύ. πολύ ιδιαίτερο 


hrysi Chat
Σολίστ
#28116   /   13.11.2013, 13:14   /   Αναφορά

εμπλουτίζετε το άρθρο με τις προσωπικές σας επιλογές και το κάνετε δικό σας. μου αρέσει πολύ. ευχαριστώ!

vladislava Chat
Περαστική Νότα
#28376   /   20.01.2014, 00:23   /   Αναφορά

''Μέσα στη βουή του δρομου''  ,, ποιηση του Μήτσου Παπανικολάου'' 


μελοποιηση απ τους domenica 


https://www.youtube.com/watch?v=SRUoLzw8Gnw ,,

vladislava Chat
Περαστική Νότα
#28377   /   20.01.2014, 00:28   /   Αναφορά







 Ερωτικό

 Ναπολέων Λαπαθιώτης


Νίκος Ξυδάκης Ελευθερία Αρβανιτάκη

ΕΡΩΤΙΚΟ


ποιηση ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΛΑΠΑΘΙΩΤΗς 


μελοποιηση ΝΙΚΟς ΞΥΔΑΚΗς


ερμηνεια ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗ 


vladislava Chat
Περαστική Νότα
#28378   /   20.01.2014, 00:30   /   Αναφορά

ΕΡΩΤΙΚΟ


ποιηση ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΛΑΠΑΘΙΩΤΗς 


μελοποιηση ΝΙΚΟς ΞΥΔΑΚΗς


ερμηνεια ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΑΡΒΑΝΙΤΑΚΗ 


odeiofdl Chat
Συγχορδία Μινόρε
#29209   /   29.05.2015, 18:58   /   Αναφορά
Γιώργος Φουντούλης - Κ. Καβάφης "Επέστρεφε", Τραγούδι: Μαρίνα Βολουδάκη
https://www.youtube.com/watch?v=gDRZ9lJhcvU

Ποίηση: Κ. Καβάφης
Μουσική - Κιθάρα: Γιώργος Φουντούλης
Τραγούδι: Μαρίνα Βολουδάκη


Σχόλια από άλλες δημοσιεύσεις