ελληνική μουσική
591 online   ·  204.030 μέλη


Στις 27 του Γενάρη του 1756, ένα κυριακάτικο βράδυ, γεννήθηκε ίσως η μεγαλύτερη μουσική ιδιοφυΐα όλων των εποχών, ο Wolfgang Amadeus Mozart. Η ιδιαιτερότητα του σε σχέση με άλλες μουσικές προσωπικότητες έχει ενδιαφέρον στο ότι η μουσική παιδεία δεν επέδρασε πάνω του με άλλο τρόπο παρά να βγάλει απλώς στο φως γνώσεις που ήταν χαραγμένες στο παιδί αυτό από τη γέννησή του. Στην ηλικία των πέντε ετών, σύμφωνα με αδιάψευστες μαρτυρίες των ιστορικών, τον συνέλαβε ένα βράδυ ο πατέρας του να κάθεται στο γραφείο του σπιτιού με μια πέννα στο χέρι τόσο απορροφημένος από τη δουλειά του που δεν σήκωνε καν κεφάλι...
Γράφει ο Γιώργος (jorge)298 άρθρα στο MusicHeaven
O Jorge είναι ο ιδρυτής του MusicHeaven. Είναι Μηχανικός Η/Υ & Πληροφορικής με μεταπτυχιακό στα Δίκτυα, έχει σπουδάσει κιθάρα, έχει παίξει κιθαρίστας σε μικρά σχήματα στην Πάτρα και την Αθήνα, ενώ του αρέσουν το τένις, η τεντούρα, το πο...
Τετάρτη 09 Απριλίου 2003
'Oταν τον πλησίασε ο πατέρας του είδε με κατάπληξη πώς είχε γεμίσει με νότες ένα ολόκληρο φύλλο χαρτιού μουσικής. Καθώς τα μικρά του δάχτυλα δεν ήξεραν να χρησιμοποιούν την πέννα με ευχέρεια, κάθε στιγμή άφηνε να πέφτουν μεγάλες σταγόνες μελανιού που τις καθάριζε με την άκρη του μανικιού του ενώ το πρόσωπο και τα ρούχα του είχαν μαυρίσει από μελάνι. Ο πατέρας του χωρίς να τον αποπάρει τον ρώτησε χαϊδευτικά τι φτιάχνει στο χαρτί. Εκείνος του απάντησε σχεδόν αδιάφορα "γράφω ένα κονσέρτο για κλαβεσέν" χωρίς να σηκώσει τα μάτια από το χαρτί. Ο πατέρας του Λεοπόλδος, μουσικός και ο ίδιος, και οι φίλοι του πήραν το χειρόγραφο και με έκφραση υπέρτατου θαυμασμού διαπίστωσαν ότι ο μικρός είχε γράψει το μουσικό θέμα και μέρος της ανάπτυξης ενός κονσέρτου.

'Eτσι έδωσε τα πρώτα δείγματα της μουσικής του μεγαλοφυΐας ο Mozart που στην εφηβική του ηλικία είχε συνθέσει ήδη ένα μεγάλο μέρος των έργων του. Το παιδί θαύμα μπορούσε να συνθέσει έργα για όλα τα όργανα με την ίδια ευχέρεια και ταχύτητα που ένας κοινός θνητός γράφει ένα γράμμα και μάλιστα χωρίς τη βοήθεια μουσικού οργάνου. Βέβαια η μοναδική αυτή ιδιοφυία δεν έζησε ποτέ σαν αληθινό παιδί αφού κάτω από την καθοδήγηση του πατέρα του και μαζί με την αδελφή του, που ήταν και κείνη παιδί θαύμα, ταξίδευε ακατάπαυστα για να δίνει κονσέρτα σε όλη την Ευρώπη. Στη διάρκεια βέβαια αυτών των ταξιδιών το παιδί θαύμα εξουθενώθηκε από την σωματική κόπωση αλλά και υπέστη την αρνητική επίδραση πολλών λοιμώξεων, γεγονός που μάλλον επέδρασε και στον πρώιμο θάνατό του αργότερα. Φαίνεται ότι πέραν της δημιουργικής μουσικής του ικανότητας ζούσε την ζωή του άτακτα, με κακή οικονομική διαχείριση και γενικότερη ανοργανωσιά. Για όλους αυτούς τους λόγους επικρίθηκε από τον πατέρα του ο οποίος απετέλεσε και τον ουσιαστικό του manager σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Ακόμη και η στάση του απέναντι στη μουσική δημιουργία ήταν παρορμητική αφού παραγωγικές μουσικές περίοδοι διακόπτονταν συχνά από μεγάλες περιόδους απόλυτης ασωτίας, επιπολαιότητας και κραιπάλης [1].

Πολλοί μουσικοί αλλά και ιστορικοί της μουσικής δεν σοκάρονται καθόλου από την ιδέα ότι ο Mozart μπορεί να είχε εξαντλήσει το δημιουργικό του δυναμικό στην ηλικία των τριάντα πέντε χρόνων. Είχε ήδη προσφέρει πολλά σε κάθε μουσική έκφραση του καιρού του, που πιθανόν να προσέθετε ελάχιστα αν ζούσε πενήντα χρόνια ακόμη. Ο ίδιος είχε γράψει στα εικοσιένα του χρόνια "να ζήσει κανείς μέχρι που να μην μπορεί να προσφέρει τίποτε καινούριο στην μουσική". Το δημιουργικό του δυναμικό προσδιορίζεται σε 644 συνθέσεις που κάθε μια αντιπροσωπεύει πιθανά και μια νέα μουσική κατάκτηση στην επεξεργασία της μουσικής φόρμας όσο η εξέλιξη του συνθέτη προχωρούσε. Το παράφωνο κουαρτέτο εγχόρδων Κ 465 (1785) έχει αναφερθεί σαν μία ένδειξη της εξέλιξης που μπορούσε να είχε ο συνθέτης, αν δεν είχε πεθάνει. Βέβαια οι εραστές της μουσικής την εποχή εκείνη δεν θα μπορούσαν πιθανά να αφομοιώσουν αυτό το είδος μουσικής που ουσιαστικά έγινε αποδεκτό μετά από εκατό και πλέον χρόνια. Ίσως ο Mozart είχε σταματήσει να εξερευνά μουσικές κατευθύνσεις που προκαλούσαν την αποδοκιμασία του κοινού [2].

Διακόσια χρόνια μετά την γέννησή του ο Mozart δεν θα μπορούσε να φανταστεί μια άλλη εφαρμογή του έργου του, στην σύγχρονη ιατρική επιστήμη. Πρόσφατες έγκυρες έρευνες έδειξαν ότι η ακρόαση της μουσικής του Mozart μπορεί να βελτιώνει τις χωρο-χρονικές ικανότητες αντίληψης των σπουδαστών κολεγίου [3]. Μας κάνει λοιπόν πιο έξυπνους η ακρόαση της μουσικής του Mozart ; Περαιτέρω έρευνες γύρω από την θεραπευτική αξία της μουσικής του Mozart έγιναν σε ασθενείς με επιληψία όπου και απεδείχθη ότι η ακρόαση του Mozart - και μάλιστα μιας συγκεκριμένης σονάτας της Κ 488 - μπορεί να μειώνει τον αριθμό και την σοβαρότητα των επιληπτικών κρίσεων σε ασθενείς ακόμη και σε επιληπτικό κώμα [4]. Οι ερευνητές που συμμετείχαν στην παραπάνω μελέτη έδωσαν μια πιθανή εξήγηση στο φαινόμενο δηλ. ότι η λεπτή αρχιτεκτονική υφή της μουσικής του παιδιού θαύματος μπορεί να αποκαθιστά την ρυθμική φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου που στην περίπτωση της επιληψίας παθαίνει ένα είδος 'αρρυθμίας'. Η μουσική του Mozart είναι απλή αλλά και μεγαλοφυής, διαθέτει μελωδία αλλά και άκρως εγκεφαλική ανάπτυξη με τέτοιο όμως τρόπο δοσμένη που να τρέφει μυαλό αλλά και ψυχή. 'Eτσι χρησιμοποιείται κατεξοχήν στις συνεδρίες μουσικοθεραπείας με στόχο τη χαλάρωση (relaxation) και την αντιμετώπιση του ψυχοσωματικού Stress, ιδιαίτερα τα αργά μέρη με ρυθμική αγωγή andante.

Ο Wolfgang Amadeus Mozart πέθανε νέος, τριάντα πέντε χρόνων, από άγνωστη ασθένεια. Οι περισσότεροι ιστορικοί θεωρούν ότι πρέπει να έπασχε από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια λόγω των λοιμώξεων που όπως προαναφέραμε ήταν ίσως και αποτέλεσμα ανοσοκαταστολής, συνέπεια της κόπωσης που του προκάλεσαν τα ασταμάτητα ταξίδια στην Ευρώπη. Ο συνθέτης είχε προαισθανθεί το θάνατό του και τις τελευταίες του στιγμές συνέθετε μια νεκρώσιμη ακολουθία, το γνωστό ρέκβιεμ. Στις 5 του Δεκέμβρη του 1791, μια παγωμένη χειμωνιάτικη νύχτα, ο ευλογημένος των Θεών συνθέτης αφήνει την τελευταία του πνοή. Την επομένη μια νεκροφόρα τρίτης κατηγορίας, σαν αυτές που προορίζονταν για τους άπορους, αφήνει τη σωρό αυτής της μεγαλοφυίας σε έναν ομαδικό τάφο. Εκεί τον περίμεναν τα ανώνυμα κόκαλα κοινών θνητών που όπως και εκείνος είχαν υποφέρει, αγωνισθεί και βρει την τελική γαλήνη στο θάνατο. Κοινή γαρ η τύχη...

Ο Οδ. Ελύτης διατυπώνει μια ξεχωριστή άποψη για τη μουσική του Mozart [5], που όσο περνούν τα χρόνια ακούγεται όλο και πιο νέα, όλο και πιο φυσική. Για αυτό το λόγο έχει τη δυνατότητα να αποκαθιστά μέσα μας τη χαμένη αρμονία, με άλλα λόγια την δυνατότητα να θεραπεύει. Λέει λοιπόν ο Ελύτης για την μουσική του Mozart: Η μουσική του έχει το αυτοδύναμο ενός φυσικού πίδακα που μας θαμπώνει, κάνει τα πράγματα να κολυμπούν μισό μέτρο πάνω από το έδαφος, σε μια σωστή πλημμύρα φωτός, λαμπερές ψιχάλες ήχων που διασχίζουν λοξά το σκοτεινό μας παράθυρο..

Σημ. Το υλικό που απετέλεσε τη βάση του κειμένου αυτού προέρχεται από την εκπομπή Μαγικός Αυλός που παρουσίασε ο συγγραφέας από το Γ' Πρόγραμμα της ΕΡΑ κατά την περίοδο (1999-2001).

Θανάσης Δρίτσας (MD, FESC),
Kαρδιολόγος(Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο),
Mουσικοσυνθέτης και Ερευνητής, μέλος της American Association of Music Therapy



ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

1. Δρόσος Γ. Β.Α. Μότσαρτ. Η Ζωή, το έργο, η εποχή του. Εκδόσεις Ζαχαρόπουλος, 1989.

2. Μόδης Θ. Προβλέψεις. Προσεγγίζοντας επιστημονικά τα προμηνύματα του αύριο. Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης, 1996.

3. Rausher FH et al. Listening to Mozart enhances spatial-temporal reasoning: towards a neurophysiological basis. Neurosci Lett 1995;185;44-47

4. Hughes JR et al. The Mozart Effect on epileptiform activity. Clin Electroencephalogr 1998;29:109-119.

5. Οδυσσέας Ελύτης. Ευχαριστώ, Wolfgang Amadeus, Εν Λευκώ, σελ. 249-253. Εκδόσεις Ίκαρος.



Γίνε ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Αν σου αρέσει να γράφεις, έλα στην ομάδα συντακτών του ανεξάρτητου, πολυφωνικού, υγιούς και δημοφιλούς ηλεκτρονικού περιοδικού του MusicHeaven και μοιράσου τις σκέψεις σου με τους πάνω από 4.000 καθημερινούς αναγνώστες του.

Στείλε μια δημοσίευση ή επικοινώνησε μαζί μας για απορίες!


σχόλια (6)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

Giorgos Chat
Σολίστ
#36   /   10.04.2003, 20:27   /   Αναφορά
"Ο Wolfgang Amadeus Mozart πέθανε νέος, τριάντα πέντε χρόνων, από άγνωστη ασθένεια. Οι περισσότεροι ιστορικοί θεωρούν ότι πρέπει να έπασχε από χρόνια νεφρική ανεπάρκεια λόγω των λοιμώξεων που όπως προαναφέραμε ήταν ίσως και αποτέλεσμα ανοσοκαταστολής, συνέπεια της κόπωσης που του προκάλεσαν τα ασταμάτητα ταξίδια στην Ευρώπη."



Το παραπάνω είναι ψευδές. Πριν λίγα χρόνια βρέθηκε το κρανίο του Μοzart εντελώς τυχαία στη Βιέννη σε ένα παλιό μαγαζί που πουλούσε αντίκες...Εδώ θα πρέπει να ανοίξω μια μικρή παρένθεση για να εξηγήσω κάποια πράγματα : Tην εποχή που έζησε ο Μοzart, συνηθίζετο να ξεθάβουν τις ιδιοφυίες της εποχής μετά το πέρας 10 τουλάχιστον ετών (προκειμένου να έχουν μείνει μόνο τα οστά από το νεκρό σώμα) και να αγοράζουν το κρανίο πλούσιοι ιδιώτες, για να το προσθέσουν στην συλλογή τους από άλλα πολύτιμα αντικείμενα (κειμήλια, πίνακες ζωγραφικής, χειρόγραφα διάσημων συγγραφέων, χειρογραφες παρτιτούρες κτλ.). Ακριβώς αυτό συνέβη και στην περίπτωση του "Amadeus", με την διαφορά ότι το κρανίο άλλαξε πάρα πολλά χέρια μέχρι να καταλήξει στα αζήτητα ενός μαγαζιού με αντίκες της αυστριακής πρωτεύουσας, χωρίς φυσικά από ένα σημείο και μετά να γνωρίζουν σε ποιον ανήκε το συγκεκριμένο κρανίο.



Εντελώς τυχαία, πριν λίγα χρόνια, έπεσε στα χέρια ενός επιστήμονα ο οποίος είχε κάποιες πληροφορίες ότι εκείνο το κρανίο υπήρχε περίπτωση να είναι του Mozart. Με την συνεργασία και άλλων διαπρεπών συναδέλφων του αναπλάσαν το πρόσωπο όπως θα ήταν στην πραγματικότητα (η μέθοδος αυτή είναι γνωστή εδώ και 20 χρόνια) και τα αποτελέσματα ήταν απίστευτα: Eίχε σχηματιστεί το ακριβές πρόσωπο της μεγαλύτερης μουσικής ιδιοφυίας, όπως απεικονίζεται σε πορτραίτα της εποχής! Δεν υπήρχε η παραμικρή αμφισβήτηση για το ότι επρόκειτο για το κρανίο του Mozart.



Προχωρώντας όμως ακόμα παρακάτω, οι επιστήμονες εξέτασαν το κρανίο για να αντλήσουν περαιτέρω πληροφορίες. Βρήκαν λοιπόν μια σοβαρή ρωγμή στο πίσω μέρος του, η οποία είχε προκληθεί από πτώση από σημαντικό ύψος. Το κάταγμα ήταν βαθύ και ιδιαίτερα μεγάλο σε έκταση. Και πράγματι, ο Μοzart, όταν ήταν 7 χρονών, είχε πέσει από μια μεγάλη σκάλα και είχε χτυπήσει στο κεφάλι του. Είναι γνωστό από την ιατρική ότι όσα χρόνια κι αν περάσουν, ένα σοβαρό τραύμα στο κεφάλι μπορεί να βασανίζει για χρόνια ένα άτομο με έντονους πονοκεφάλους, ζαλάδες, κόπωση κτλ., ακόμα και να οδηγήσει στον θάνατο λόγω θρόμβωσης κάποιας αρτηρίας, το γνωστό μας εγκεφαλικό. Όντως, σε όλες τις βιογραφίες του, αναφέρεται ότι όσο ο καιρός περνούσε, ο Μοzart διαμαρτυρόταν συνεχώς για έντονους πονοκεφάλους που τον καταπονούσαν και τον τρέλλαιναν στον πόνο, σε σημείο που από την ηλικία των 30 ετών και ως τον θάνατό του να αναγκάζεται να κοιμάται πολλές ώρες ακόμα και κατά την διάρκεια της ημέρας, ενώ η όρεξη του να συνθέτει είχε μειωθεί στο ελάχιστο, ειδικά τα τελευταία 2 χρόνια της ζωής του.



Ο μαθητής του, που του στάθηκε ως την στιγμή που ο Mozart ξεψύχησε, Franz Xaver Sussmayr, στον οποίο οφείλουμε την σπουδαία ενορχήστρωση του Requiem, αναφέρει ότι ο δάσκαλός του γκρίνιαζε συνέχεια για τον αφόρητο πόνο που του προκαλούσαν οι συνεχείς πονοκέφαλοί του, και πως πριν πεθάνει, ένιωσε έντονη ζαλάδα, παράλυση των μελών του και ότι όταν μιλούσε, ψεύδιζε έντονα. Όλα αυτά οδηγούν με πάρα πολύ μεγάλη ασφάλεια στο συμπέρασμα ότι ο θάνατος του Μοzart οφείλεται σε εγκεφαλικό επεισόδιο -και πάντως αποκλείεται παντελώς η περίπτωση της νεφρικής ανεπάρκειας ως αίτιο θανάτου. Αν κανείς συνυπολογίσει το πόσο σπάνιο είναι ένα άτομο να πάθει εγκεφαλικό σε ηλικία μόλις 35 ετών, τότε καταλήγουμε ότι μόνο ένα ισχυρό χτύπημα στο κεφάλι μπορεί να προκαλέσει τέτοιο θάνατο. Και όντως, το κρανιακό κάταγμα που είχε αποκτήσει στην ηλικία των 7 ετών, με τα συνεχή ταξίδια, την κόπωση, το ποτό και την κραιπάλη, είχαν ως αποτέλεσμα να επιδεινώσουν την κατάσταση του εγκεφάλου του και μοιραία να προκαλέσουν θρόμβωση αρτηρίας, που τον οδήγησε στον θάνατο.
Administrator
jorge Chat
Musantiquus
#37   /   11.04.2003, 00:55
Πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία George... Ευχαριστούμε!

vero Chat
Φθασμένος
#5332   /   07.08.2006, 17:17   /   Αναφορά
Μου αρεσε αυτα που γραψετε για τον θανατο του Mozart, γιατι απο οτι εχω διαβασει απο διαφορα βιβλια ελεγα δεν ηξεραν τις ακριβής αιτιες για τον θανατο του.
oulion Chat
Σολίστ
#11241   /   13.01.2008, 18:45   /   Αναφορά
"Να ζήσει κανείς μέχρι που να μην μπορεί να προσφέρει τίποτε καινούριο στην μουσική!"
blackdragon Chat
Συγχορδία Ματζόρε
#11261   /   14.01.2008, 17:09   /   Αναφορά
poly kalo to arthro Jorge. Sygxaritiria gia tin dimosieusi. Oson afora to pos pethane k ti odigise sto telos tou megaliterou isos sintheti, einai ligo diskolo na kseroume pos egine k ti na pistepsoume, afou to 1791 einai arketa piso k i epoxi auti den mas afinei polla perithoria istorikon akriveion tetoion leptomereion...
RandyOzzy Chat
Βασική Νότα
#11294   /   15.01.2008, 15:42   /   Αναφορά
Πολύ ωραίο άρτιο .............. δεν ξέρω το πως peathen αλλα ξέρω πως άμα δεν υπήρχε σήμερα δεν θα είχαμε μουσική..........καλά θα είχαμε αλλα όχι σε τέτοιο επίπεδο


Σχόλια από άλλες δημοσιεύσεις