ελληνική μουσική
145 online   ·  208.872 μέλη

αρχική > e-Περιοδικό > Aρθρα

Τα μουσικά όργανα της σύγχρονης λαϊκής ορχήστρας

Ας γνωρίσουμε μαζί τα βασικά όργανα της λαϊκής ορχήστρας.

Τα μουσικά όργανα της σύγχρονης λαϊκής ορχήστρας

Γράφει ο mminoas1 άρθρα στο MusicHeaven
Τετάρτη 10 Οκτ 2012

Θα προσπαθήσω να παρουσιάσω με όσο πιο συνοπτικό και λιτό τρόπο τα βασικά όργανα που συναντούμε συχνά σε σύγχρονα λαϊκά σχήματα, με την ελπίδα να κινήσω το ενδιαφέρον σε όσους δεν είχαν προηγούμενη επαφή με τον ήχο της λαϊκής μας μουσικής. Βεβαίως, η λαϊκή οργανογνωσία δεν εξαντλείται εδώ, και πιστεύω πως θα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον να αναπτύξουμε περαιτέρω το θέμα μέσα από τα σχόλια και την ανταλλαγή απόψεων. Επίσης, όποιο αγαπητό μέλος του MusicHeaven επιθυμεί να έχει την αφίσα με τα Όργανα της Σύγχρονης Λαϊκής Ορχήστρας σε μεγάλο μέγεθος, θα είναι χαρά μου να την αποστείλω μέσω e-mail.

Στην παρακάτω εικόνα μπορούμε να δούμε τα μουσικά όργανα που συναντάμε συχνότερα σε μια σύγχρονη ορχήστρα λαϊκής μουσικής. Αυτά είναι: το μπάσο (1), η κιθάρα (2), το τετράχορδο μπουζούκι (3), τα πλήκτρα ή keyboards (4), ο ταμπουράς ή σάζι (5), το βιολί (6), το κλαρίνο (7), τα τύμπανα ή drums (8). το τουμπερλέκι ή darbuka (9).

Τα μουσικά όργανα της σύγχρονης λαϊκής ορχήστρας

Σε μεγάλες ορχήστρες η σύνθεση θα είναι διευρυμένη με επιπλέον όργανα (ηλεκτρικές κιθάρες, αρκετά πλήκτρα (synthesizers), χάλκινα πνευστά (brass), διάφορα κρουστά κ.α.). Σε μικρότερα μουσικά σχήματα συνήθως συναντούμε το μπουζούκι μαζί με ένα ή δύο άλλα όργανα (π.χ. είναι συχνοί οι συνδυασμοί πιάνο-μπουζούκι, κιθάρα-μπουζούκι, πλήκτρα-κιθάρα-μπουζούκι κ.α.)

Βεβαίως, το μουσικό ύφος του ρεπερτορίου είναι εκείνο που θα καθορίσει τελικά τη σύνθεση της λαϊκής ορχήστρας, δηλαδή από ποια μουσικά όργανα θα αποτελείται αυτή. Για παράδειγμα, σε μια σμυρνέικη ορχήστρα θα συναντήσουμε σίγουρα το ούτι, το βιολί και το σαντούρι, μια ρεμπέτικη ορχήστρα θα διαθέτει το τρίχορδο μπουζούκι, την κιθάρα, τον τζουρά, τον μπαγλαμά κ.α., και σε μια μεγάλη ορχήστρα έντεχνης λαϊκής μουσικής θα συναντήσουμε μαζί με το μπουζούκι και όργανα συμφωνικής ορχήστρας.

Ας ακούσουμε ενδεικτικά μουσικά παραδείγματα, ώστε να αναγνωρίσουμε το άκουσμα του κάθε οργάνου. 

Το τετράχορδο μπουζούκι (Γιάννης Καραμπεσίνης και Χρήστος Παπαδόπουλος)

 

Το τρίχορδο μπουζούκι (Κώστας Παπαδόπουλος)

 

Ο ταμπουράς ή σάζι (Hakan)

 

Το βιολί (Ζήσης Κασιάρας)

 

Το κλαρίνο (Βασίλης Σαλέας)

 Η κλασσική κιθάρα (Λάκης Ορφανίδης)

Η archtop ή Jazz κιθάρα (Κώστας Σούκας)

 

Το ηλεκτρικό μπάσο (Constantine Isslamow)

 

Τα τύμπανα ή drums (Φώτης Κανέλλος)

 

Το τουμπερλέκι ή darbuka (Ahmet Misirli και Βαγγέλης Καρίπης)

 

Το ούτι (Simone Shaheen)

 

Το σαντούρι (Αριστείδης Μόσχος)

 

Το ακκορντεόν (Λάζαρος Κουλαξίζης)

 

Τα πλήκτρα ή keyboards:

Όσον αφορά τα πλήκτρα, θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας πως δεν έχουν έναν συγκεκριμένο ήχο όπως τα άλλα όργανα που ήδη ακούσαμε, αλλά έχουν αμέτρητες επιλογές σε ήχους. Οι ήχοι στα πλήκτρα ή μιμούνται την χροιά των μουσικών οργάνων (π.χ. ήχος τρομπέτα) με απεριόριστες παραλλαγές, είτε είναι αποκλειστικά synth ήχοι, των οποίων το ιδιαίτερο άκουσμα γεννιέται και μπορεί να παραχθεί μόνο στα keyboards. Για παράδειγμα, ας ακούσουμε δύο πλήκτρα με χαρακτηριστικούς ήχους:

 

Farfisa (Βασίλης Βασιλειάδης)

 

Roland SH-2000 (Γιώργος Καρατζόβαλης)


Tags
Μουσικά Είδη:JazzΜουσικά Όργανα:κιθάραβιολί



σχόλια (18)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

Hastaroth Chat
Βετεράνος
#25499   /   11.10.2012, 22:11   /   Αναφορά

Η ηλεκτρική κιθάρα,το μπάσο,τα drums και τα synhesizer δέν είναι "βασικά όργανα τής λαϊκής ορχήστρας",όπως λέει ο τίτλος τού άρθρου σου αγαπητέ Μίνωα.Είναι βασικά όργανα άλλης μουσικής,τής ρόκ,που κάποιοι Ελληνες "λαϊκοί" συνθέτες τα ενσωμάτωσαν στίς ορχήστρες τους νομίζοντας πως με τον τρόπο αυτό θα πλησιάσουν και την νεολαία.Λαϊκή μουσική δέν είναι τα τσιφτετελορόκ σκυλοπόπ τραγούδια που άνθισαν κυρίως απ'την δεκαετία τού '90 και τα οποία ουδεμία καλλιτεχνική αξία έχουν.Μπορεί κάποιοι συνθέτες και μουσικοί εν γένει να πάντρεψαν με επιτυχία λαϊκά και ροκ ακούσματα,αυτό όμως δέν μπορεί να θεωρηθή αυθεντική "λαϊκή" μουσική-κι'εδώ που τα λέμε,ο όρος "λαϊκή μουσική" είναι και αδόκιμος γιατί οι άλλες μουσικές δέν είναι άραγε γιά τον λαό;


Τέλος,θα συμφωνήσω με τον LlamawithHat ότι το "άμα δέν σ'αρέση,μήν το ακούς",δέν αποτελεί σοβαρό επιχείρημα σε μιά μουσική συζήτηση.Ασφαλώς έχεις το δικαίωμα ν'ακούς ό,τι θέλεις-όπως κι'εμείς όλοι άλλωστε-όμως μήν προσπαθείς να μάς πείσης ότι άσματα όπως το "Απορώ με σένα",που ακούγεται να παίζη cover ο Φώτης Κανέλλος στα τύμπανα είναι μεγαλύτερης "αναγνωρισμένης καλλιτεχνικής αξίας" από τραγούδια όπως,π.χ. "Ο Αλήτης" (που τραγούδησε η Βίκυ Μοσχολιού)......

ORFEASMIRSINIS Chat
Φθασμένος
#25500   /   11.10.2012, 23:26

 Βρε σεις, θα μας τρελάνετε εδω μέσα? Παρουσιάζει ο άνθρωπος τα όργανα της σύγχρονης λαϊκής ορχήστρας και βγαίνει ο ένας και λέει οτι δεν του αρέσει ο ήχος των μπουζουκιών και των πλήκτρων και ο άλλος οτι δεν είναι το μπάσο, τα ντραμς, η ηλ. κιθ., τα σύνθια κ.λ.π. όργανα της σύγχρονης λαϊκής ορχ. Και εγω σκέφτομαι τώρα, μήπως την τελευταία φορά που είχα πάει μπουζούκια, εδώ και 15 χρόνια, είχα ακούσει βιολοντζέλα, τρομπόνια, κλαρινέτα και ξυλόφωνα!? {#emotions_dlg.biggrin}  ... Πάει τόσος καιρός ... ή μήπως είχα πάει Μέγαρο με την ... παίδαρο!!!{#emotions_dlg.biggrin} {#emotions_dlg.biggrin}{#emotions_dlg.biggrin}   ...  Ιδού η απορία   


mminoas Chat
Περαστική Νότα
#25502   /   12.10.2012, 09:01

Αγαπητέ μου φίλε Ορφέα, χαίρομαι πολύ που καταλάβατε το σκοπό και την σαφή πρόθεση του άρθρου, σας ευχαριστώ για το σχόλιο! Με εκτίμηση, Μίνωας


mminoas Chat
Περαστική Νότα
#25501   /   12.10.2012, 04:02

Αγαπητέ Hastaroth, σας ευχαριστώ για την παρέμβαση. Δεν διαβάσατε προσεχτικά: Ο τίτλος δεν είναι "Τα όργανα της λαϊκής ορχήστρας", αλλά είναι "Τα μουσικά όργανα της σύγχρονης λαϊκής ορχήστρας". Νομίζω είναι απόλυτα σαφές ότι μιλάμε για την σημερινή μορφή της λαϊκής ορχήστρας, που όπως και σε κάθε μουσικό είδος εξελίσσεται ανάλογα (από τις τεχνολογικές εξελίξεις στον ήχο, επιρροές από άλλα ακούσματα κλπ.). Επίσης, γράφω στο άρθρο το εξής: "βεβαίως, το μουσικό ύφος του ρεπερτορίου είναι εκείνο που θα καθορίσει τελικά τη σύνθεση της λαϊκής ορχήστρας, δηλαδή από ποια μουσικά όργανα θα αποτελείται αυτή." Για να χαριτολογήσουμε, με αφορμή την αναφορά σας ας δούμε προσεκτικά στο YouTube το βίντεο της Βίκυς Μοσχολιού να τραγουδά ζωντανά το σπουδαίο τραγούδι του Γιώργου Ζαμπέτα "ο Αλήτης" στην τηλεοπτική εκπομπή «ΠΡΟΒΑ» της Λιλάντας Λυγκιαρδοπούλου (1987). Εκεί θα ακούσετε και drums, και ηλεκτρικό μπάσο (καθώς και φλάουτο με grand πιάνο!). Σε αυτή την ενορχήστρωση δεν θεωρείται λαϊκό τραγούδι? Ασφαλώς και είναι! Όσο για τα πληκτροφόρα, δεν χρειάζεται να αναλύσουμε πόσο έχουν χαρακτηρίσει σπουδαία λαϊκά τραγούδια με τον χαρακτηριστικό ήχο τους, πραγματικά είναι άπειρα τα παραδείγματα που έχω στα αυτιά μου (π.χ. ήχος farfisa στο "Και τι δεν κάνω" του Άκη Πάνου με τον Στράτο Διονυσίου).

Θα ήθελα να εξηγήσω πως ο όρος "λαϊκή μουσική" αφορά μουσικολογικά την μουσική των λαών (όπως επίσης ήδη έχω γράψει), και η διάκριση γίνεται ώστε να διαχωρίζεται ως μουσικό είδος από την λόγια -ή αλλιώς κλασσική- μουσική. Αν θέλετε να το κάνουμε πιο συγκεκριμένο, μιλάμε για το αστικό λαϊκό τραγούδι όπως εξελίσσεται ως σήμερα, και σαφώς έχουμε διάφορα μουσικά ρεύματα (ρεμπέτικο, μικρασιάτικο, κλασσικό λαϊκό, λαϊκοδημοτικό, λαϊκοπόπ, μοντέρνο λαϊκό κλπ).Μην απομονώνετε με επιμονή μια φράση "μην το ακούς" η οποία και βέβαια δεν αποτελεί επιχείρημα, το επιχείρημα βρίσκεται μετά από αυτή αν διαβάζατε προσεκτικά! Ασφαλώς και έχουμε το δικαίωμα να ακούμε ό,τι θέλουμε (αλλά συνήθως η λογική λέει πως 'δεν ακούμε ό,τι δεν θέλουμε', και οπωσδήποτε ό,τι δεν θέλουμε ή δεν μας αφορά δεν το κατακρίνουμε αυτόματα ως καλλιτεχνικά ανούσιο, έτσι δεν είναι?) Αναφέρθηκα ήδη πως πρέπει να σεβόμαστε την ελευθερία της μουσικής των λαών, νομίζω είναι αρκετό. Θα ήθελα να ξαναπώ πως η λαϊκή μουσική δεν έχει ανάγκη από υπεράσπιση ούτε από επίθεση. Ήμουν ξεκάθαρος πως οι σκέψεις μας περί αισθητικής και καλλιτεχνικής αξίας της -ανεκτίμητης για εμένα-(προσωπική μου άποψη) λαϊκής μουσικής είναι εκτός θέματος του άρθρου, παρ' όλα αυτά φαίνεται πως δεν έχετε διάθεση να το σεβαστείτε και συνεχίζουμε να είμαστε εκτός! Και σίγουρα δεν προσπαθεί κανείς να σας πείσει για τίποτα! Τα videos στο άρθρο είναι προσεκτικά επιλεγμένα με μόνο σκοπό (όπως ήδη γράφω) να αναγνωρίζεται ξεκάθαρα το άκουσμα του κάθε οργάνου, και μάλιστα όλοι είναι ε-ξαι-ρε-τι-κοί δεξιοτέχνες στο είδος που υπηρετούν. Με εκτίμηση, Μίνωας



Hastaroth Chat
Βετεράνος
#25509   /   12.10.2012, 20:31

Πράγματι,ο τίτλος τού άρθρου σου είναι όπως το έγραψες.


Μετά όμως γράφεις "


Ας γνωρίσουμε μαζί τα βασικά όργανα της λαϊκής ορχήστρας.


χωρίς να διευκρινίζης άν πρόκειται περί τής σύγχρονης ή τής.."ξεπερασμένης" λαϊκής ορχήστρας.


Αλλά με την ίδια λογική,μπορώ να γράψω κι'εγώ ένα άρθρο με τίτλο "τα μουσικά όργανα τής σύγχρονης συμφωνικής ορχήστρας" και να συμπεριλάβω μέσα και τα ντράμς,και την ηλεκτρική κιθάρα και το ηλεκτρικό μπάσο και το συνθεσαϊζερ και να τα θεωρήσω ώς "όργανα τής σύγχρονης συμφωνικής ορχήστρας".Μπορώ επίσης να βάλω και το σιτάρ,το ούτι,το νέϊ,το shamisen και λοιπά όργανα που,άν και έχουν χρησιμοποιηθεί σε συμφωνικά έργα,ωστόσο δέν αποτελούν "βασικά όργανα τής συμφωνικής ορχήστρας".


Από μουσικολογική άποψη,ο όρος "συμφωνική ορχήστρα" περιλαμβάνει συγκεκριμένα μουσικά όργανα-το ίδιο και οι όροι "λαϊκή ορχήστρα","ρόκ συγκρότημα" κλπ.Το ότι στην σημερινή εποχή υπάρχει αυτή η αλληλοεπικάλυψη όπου συνδυάζονται σε μιά ορχήστρα όργανα που πρωτοεμφανίστηκαν σε διαφορετικά είδη μουσικών συνόλων δέν σημαίνει πως τα όργανα αυτά μπορούν να θεωρηθούν "βασικά όργανα" ενός συνόλου άλλο από αυτό στο οποίο πρωτοεμφανίστηκαν.


mminoas Chat
Περαστική Νότα
#25512   /   12.10.2012, 22:35

Είναι πραγματικά ανούσιο να σας απαντώ παραθέτοντας αποσπάσματα από τα προηγούμενα κείμενα και το άρθρο που έγραψα προσεκτικά και που αν είχατε διαβάσει εξίσου με προσοχή, νομίζω πως δεν θα είχαμε κανένα λόγο για περαιτέρω επεξήγηση! Μετά τον σαφέστατο τίτλο, αυτή είναι η πρώτη πρόταση του άρθρου κάτω από τον υπότιτλο: "Θα προσπαθήσω να παρουσιάσω με όσο πιο συνοπτικό και λιτό τρόπο τα βασικά όργανα που συναντούμε συχνά σε σύγχρονα λαϊκά σχήματα..." Νομίζω είναι ξεκάθαρο! 

Αγαπητέ Hastaroth, θα μου επιτρέψετε να σας πω ότι τον πρώτο και τελευταίο λόγο για τα όργανα που θα χρησιμοποιηθούν για κάθε μουσικό έργο τον έχει ο συνθέτης του έργου, και από τις επιλογές των συνθετών χαρακτηρίζεται ή ακόμα καθιερώνεται η μορφή της εκάστοτε ορχήστρας, έτσι ακριβώς διαμορφώνεται το ίδιο το μουσικό είδος!

Για να γίνω πιο σαφής μιας και αναφερθήκατε στην συμφωνική μουσική, είναι π.χ. άκρως ενδιαφέρον να μελετά κανείς τις επιλογές των κορυφαίων συνθετών στη σύνθεση της συμφωνικής ορχήστρας, δηλαδή στο ποια όργανα θα χρησιμοποιούν (π.χ. Beethoven, Haydn και ύστερα οι Mahler, Berlioz, Strauss κλπ.), ή ακόμα πως ειδικά για τις ανάγκες των έργων, ήδη υπάρχοντα όργανα άλλαξαν σχήμα και ήχο ή ακόμα εφευρέθηκαν εντελώς νέα όργανα (π.χ. ένα νέο είδος τούμπας που εφευρέθηκε ειδικά από τον Wagner για να αποδώσει το ειδικό ηχόχρωμα που εκείνος ήθελε να ακούγεται στο μοτίβο της Valhalla στην τετραλογία "Der Ring des Nibelungen"). Με εκτίμηση, Μίνωας


Hastaroth Chat
Βετεράνος
#25521   /   13.10.2012, 21:03

Πράγματι,τον πρώτο και τελευταίο λόγο γιά τα όργανα που θα χρησιμοποιηθούν γιά κάθε μουσικό έργο τον έχει ο συνθέτης εφ'όσον είναι και ο ενορχηστρωτής τού έργου του-γιατί πολλές φορές άλλος είναι ο συνθέτης και άλλος ο ενορχηστρωτής,επίσης είναι πιθανόν κάποιος να παρουσιάση μιά διαφορετική ενορχηστρωτική άποψη σε ένα ήδη γνωστό έργο.


Οσον αφορά τα έργα που παρουσιάζονται από "σύγχρονα λαϊκά σχήματα" τής μορφής που μάς αναφέρεις,θα συμφωνήσω ξανά με τον LlamaWithhat ότι το πρόβλημα ανάγεται κυρίως στον ήχο αυτών τών "σύγχρονων λαϊκών σχημάτων" που είναι ένα "ανακάτεμα" ήχων και μουσικών υφών χωρίς συνοχή και λογική μεταξύ τους.Το ζεϊμπέκικο,π.χ.,είναι ενδιαφέρων ρυθμός,αλλά το να παίζη ο ντράμμερ πολύπλοκα funk/metal σχήματα σε ένα τραγούδι που είναι αργό ζεϊμπέκικο είναι τελείως παράλογο και το μόνο που εξυπηρετεί είναι να κάνη την "φιγούρα" του ο συγκεκριμένος μουσικός (αυτό το λέω μετά λόγου γνώσεως διότι είμαι ντράμμερ,έχω παίξει ΚΑΙ σε λαϊκά σχήματα και έχω επίσης δεί άλλους ντράμμερς που έπαιζαν απλά χασάπικα και ζεϊμπέκικα σάν να ήταν hard rock κομμάτια και μάλιστα γιά να τα παίξουν αυτά οι εν λόγω μουσικοί έστηναν ολόκληρα σέτ με διπλά bass drums,καμμιά δεκαριά toms κι'έναν σκασμό από cymbals,ενώ θα αρκούσε ένα απλό σέτ με ένα bass drum,ένα tom και ένα cymbal...).


Τώρα άν εσύ θεωρής ότι το μουσικό είδος που παίζει π.χ. ο Βασίλης Βασιλειάδης (άν παίζη ακόμη διότι απ'όσο ξέρω αυτός μεσουρανούσε στα "σκυλάδικα" την δεκαετία 70-80) είναι η Ελληνική εθνική μουσική κληρονομιά που πρέπει να διαφυλαχθή ώς κόρη οφθαλμού,τί να πώ,απλώς σηκώνω τα χέρια ψηλά.... 
 


mminoas Chat
Περαστική Νότα
#25523   /   13.10.2012, 23:02

Επιβεβαιώνεται πως δεν διαβάζετε με προσοχή αυτά που γράφω, και φαντάζεστε ως γραμμένα αυτά που δεν υπάρχουν πουθενά στα κείμενα σε μια έκδηλη βιασύνη να αντιλογήσετε αγαπητέ μου! 


Κατά τα γραφόμενά σας η λαϊκή μουσική θα πρέπει μάλλον από αύριο να πάψει να παίζεται! Εκφράζετε την -πάντα σεβαστή- προσωπική σας άποψη για έργα, για ορχήστρες, για drummers που εσείς ακούσατε, όμως αυτό σίγουρα δεν μπορεί να εκφράζει ούτε όλη την πραγματικότητα ούτε μια ολόκληρη γενιά! Να είστε βέβαιος πως θα διάβαζα με πολύ ενδιαφέρον ένα δικό σας άρθρο με τις απόψεις σας και την δική σας ανάλυση περί ερμηνείας και ρόλου των drums στη λαϊκή μουσική, αν ειλικρινά έχετε την διάθεση να βοηθήσετε με ουσιαστικό τρόπο την νέα γενιά των μουσικών που θέλουν και να διδαχθούν και να βελτιώνονται συνεχώς! Μόνο η γκρίνια δεν βοηθά σε τίποτα...



Τον πρώτο και τελευταίο λόγο για τα όργανα που θα χρησιμοποιηθούν έχει πάντα ο συνθέτης. Οι συνθέτες σχεδόν πάντα ενορχηστρώνουν οι ίδιοι τα τραγούδια τους, και όταν (σπάνια) δεν γίνεται αυτό, τότε ο ενορχηστρωτής θα γράψει τις μελωδικές γραμμές πάνω στις οδηγίες του συνθέτη και για τα όργανα που θα έχει αποφασίσει ο συνθέτης. Η διαφορετική ενορχηστρωτική άποψη είναι διασκευή και δεν αποτελεί πρώτη εκτέλεση του έργου όπως το οραματίστηκε ο συνθέτης του αλλά έπεται αυτής, μην τα μπλέκουμε όλα μαζί!



Θα μου επιτρέψετε να μην σχολιάσω καν το τελευταίο 'ευφυολόγημα', μονάχα από σεβασμό στον εκλιπόντα σπουδαίο συνθέτη και δεξιοτέχνη Βασίλη Βασιλειάδη (ο οποίος έχει φύγει από τη ζωή πάνω από ένα χρόνο τώρα σε ηλικία 84 ετών), του οποίου την καριέρα και την προσφορά στην δισκογραφία καταλαβαίνω πως αγνοείτε πλήρως.


Με εκτίμηση, Μίνωας


costaspanag Chat
Βετεράνος
#25515   /   13.10.2012, 00:09   /   Αναφορά

Ενδιαφέρον άρθρο και ενδιαφέροντα παραδείγματα, συγχαρητήρια. Βέβαια θα πρέπει να προστεθεί και το ακορντεόν, το οποίο αναφέρεται με βιντεάκι.

costaspanag Chat
Βετεράνος
#25516   /   13.10.2012, 12:52

Το ακορντεόν αποτέλεσε βασικό μέρος της λαικής ορχήστρας μέχρι τη δεκαετία του 70, που το εκτόπισε η "μόδα" του ηλεκτρονικού οργάνου. Ήδη όμως επανέρχεται βαθμιαία και ήδη αποτελεί βασικό όργανο σε πολλές λαικές ορχήστρες. Μάλιστα δε άρχισε να εμφανίζεται και το χρωματικό ακορντεόν, με κουμπάκια και στο δεξί χέρι.


mminoas Chat
Περαστική Νότα
#25524   /   13.10.2012, 23:06

Αγαπητέ Κώστα, σας ευχαριστώ για τις χρήσιμες πληροφορίες που εμπλουτίζουν περαιτέρω το θέμα μας! Με εκτίμηση, Μίνωας




Πρόσφατα σχόλια

Αυτά τα διάβασες;