Blondie & Talking Heads: Δύο φώτα που δεν έσβησαν ποτέ

Γράφει ο Γιώργος Μπιλικάς (Orfeus)
242 άρθρα στο MusicHeaven

Στη Νέα Υόρκη στα τέλη του ’70, τα καλώδια ήταν γυμνά και οι ψυχές ηλεκτρισμένες. Η πόλη μύριζε σκουπίδι, ιδρώτα και όνειρα που δεν πρόλαβαν να ανθίσουν. Μέσα σε υπόγεια γεμάτα μπύρα, νικοτίνη και παραίτηση, δυο συγκροτήματα έβαζαν φωτιά σε κάτι που δεν είχε ακόμα όνομα. Το έλεγαν New Wave, μα στην ουσία ήταν η κραυγή μιας γενιάς που ήθελε να χορέψει μέσα στα ερείπια. Τα ονόματά τους: Blondie και Talking Heads. Δύο διαφορετικοί παλμοί, δύο εκρήξεις κάτω από την ίδια λάμπα νέον.

Οι Blondie και οι Talking Heads υπήρξαν πρωτοπόροι του κινήματος New Wave στη Νέα Υόρκη, φέρνοντας ένα είδος «διανοουμενίστικου χορού» στη φτωχή μουσική σκηνή της παρακμάζουσας δεκαετίας του ’70, αλλά ποιο από τα δύο συγκροτήματα υπήρξε τελικά πιο επιτυχημένο; Και οι δύο μπάντες δεν ήταν απλώς πρωτοποριακές, αλλά ήταν και παράξενες. Ήταν ριζοσπαστικές, αλλά χωρίς να αρνούνται την Pop επιτυχία, κινούνταν σε μια παράξενη, αχαρτογράφητη περιοχή ανάμεσα στο Punk και στη βιομηχανία των επιτυχιών, όπως κανείς άλλος πριν από αυτές.

Οι δύο μπάντες ξεκίνησαν σχεδόν ταυτόχρονα στη Νέα Υόρκη, παίζοντας στο θρυλικό, αλλά βρώμικο και γοητευτικό κλαμπ CBGB, τη δεκαετία του ’70. Πολύ γρήγορα έγιναν κάτι ανάμεσα σε παγκόσμια αίσθηση και λατρευτικό φαινόμενο. Οι δύο φιλικές μεταξύ τους μπάντες, αναπτύχθηκαν παράλληλα, σαν παράξενοι σύμμαχοι της Pop ανατροπής, και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις συνεργάστηκαν. Ωστόσο, ενώ είχαν παρόμοιες απαρχές, η πορεία τους ως προς την εμπορική επιτυχία ήταν τόσο διαφορετική όσο ο Καναδάς και το Καμερούν στο χόκεϊ επί πάγου (sic) παρά τη σύγχρονη αφήγηση που τις βάζει στο ίδιο βάθρο.

Οι Blondie και οι Talking Heads σχηματίστηκαν στα μέσα της δεκαετίας του 1970. Oι πρώτοι το 1974, οι δεύτεροι την επόμενη χρονιά. Στα πρώτα τους χρόνια ήταν και οι δύο μπάντες κυριολεκτικά underground, παίζοντας σε σκοτεινά υπόγεια clubs και αποκτώντας φανατικό, αλλά περιορισμένο, κοινό. Με μία λέξη, ήταν cult. Όλα όμως άλλαξαν το 1978, όταν οι Blondie κυκλοφόρησαν το Parallel Lines, το τρίτο τους album, που τους εκτόξευσε σε μια λάμψη διεθνούς διασημότητας. Με επιτυχίες όπως το Heart of Glass και το One Way or Another, το Punk μπήκε επιτέλους στα ραδιόφωνα, και το άστρο τους συνέχισε να λάμπει. Το Parallel Lines ακολούθησε το Eat to the Beat, που γνώρισε εξαιρετική κριτική αποδοχή, και όταν το 1980 κυκλοφόρησαν το τραγούδι Call Me για το soundtrack της ταινίας American Gigolo, η φήμη τους εδραιώθηκε οριστικά. Η Debbie Harry έγινε διεθνές είδωλο με ξανθό περμανάντ και αιχμηρή ειρωνεία.

Οι Blondie διαλύθηκαν το 1982, υπό το βάρος των ναρκωτικών και των εντάσεων, και η Harry ακολούθησε μια μετρίως επιτυχημένη σόλο καριέρα. Όταν όμως επανενώθηκαν το 1997, ήταν σαν να μην είχε περάσει ούτε μέρα. Το πρώτο τους album μετά την επανένωση, No Exit, σημείωσε τεράστια επιτυχία, με το single Maria να σκαρφαλώνει στην κορυφή των charts, εξασφαλίζοντας ότι η εμπορική τους αίγλη θα συνέχιζε και στη νέα εποχή.

Η άνοδος των Talking Heads υπήρξε τελείως διαφορετική. Ήταν πιο σταδιακή και πιο εσωτερική. Απόλαυσαν μια μέτρια επιτυχία ως τοπική μπάντα της Νέας Υόρκης και κυκλοφόρησαν μερικά ιδιαίτερα εμπνευσμένα albums μέσα στη δεκαετία του ’70. Όμως, τα εμπνευσμένα albums δεν μεταφράζονται πάντα σε χρήματα. Αν δεν με πιστεύεις, ρώτησε τους Velvet Underground. Το έχουν βιώσει και το ξέρουν πολύ καλά. Η πρώτη μεγάλη εμπορική επιτυχία ήρθε το 1983, με το Speaking in Tongues, μια εκρηκτική συνεργασία με τον θρυλικό Brian Eno. Το album περιείχε το hit, Burning Down the House, που τους χάρισε επιτέλους την αναγνώριση των charts, αν και, όπως έλεγαν, «Never for money, always for love».

Το 1984 ήταν η πιο επιτυχημένη χρονιά τους, με την κυκλοφορία του Stop Making Sense, του live album που περιλάμβανε την κορυφαία τους επιτυχία Psycho Killer. Την επόμενη χρονιά, το Little Creatures συνέχισε το σερί επιτυχιών, με τα And She Was και Road to Nowhere να κατακτούν το κοινό με τον παιχνιδιάρικο Pop ήχο τους.

Και τα δύο συγκροτήματα θα μείνουν στην ιστορία ως μερικές από τις πιο επιδραστικές μπάντες της εποχής τους, κάτι που φαίνεται και στην επίδρασή τους σε σύγχρονες μπάντες όπως οι Midnight Rodeo. Ωστόσο, όσον αφορά την εμπορική επιτυχία και τη διεθνή αναγνώριση, η απάντηση είναι σαφής: οι Blondie παίρνουν το χρυσό μετάλλιο με χαρακτηριστική ευκολία. Η μπάντα της Debbie Harry έχει πουλήσει πάνω από 40 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως, με το Parallel Lines μόνο να αντιστοιχεί σχεδόν στα μισά. Το γεγονός ότι παραμένουν ενεργοί και περιοδεύουν, διατηρεί τη δημοτικότητά τους και τις πωλήσεις τους σε υψηλά επίπεδα. Οι Talking Heads, αν και εξίσου σημαντικοί και καθοριστικοί για το κίνημα του CBGB, σημείωσαν πολύ μικρότερη εμπορική επιτυχία — περίπου 10 εκατομμύρια πωλήσεις συνολικά. Επιπλέον, ενώ οι Blondie είχαν πολλά τραγούδια που έφτασαν στο νούμερο ένα των charts, οι Talking Heads, παρά τα κλασικά πλέον Psycho Killer και Road to Nowhere, δεν κατάφεραν ποτέ να κατακτήσουν την κορυφή. Ακόμα κι έτσι, και οι δύο υπήρξαν εξίσου καθοριστικοί για την άνοδο του New Wave, και η σύγκρισή τους ίσως αδικεί τη μοναδικότητα του καθενός. Το μόνο που φωτίζει πραγματικά αυτή η «μάχη» είναι το παράδοξο των Talking Heads: Λίγοι φαντάζονται ότι μια τόσο επιδραστική μπάντα είχε τόσο λίγες πωλήσεις. Ο κόσμος της μουσικής είναι άδικος, διότι και οι δύο μπάντες άξιζαν πολλά περισσότερα απ’ όσα τους έδωσε το κοινό.

Η Αιώνια Νύχτα του New Wave

Αν σταθείς απόψε σε ένα μπαρ με τα φώτα χαμηλά και κάποιος βάλει το Heart of Glass ή το Psycho Killer, θα συμβεί το ίδιο μαγικό πράγμα: Ένα σώμα θα αρχίσει να κινείται, ένα βλέμμα θα χαθεί, και για λίγα δευτερόλεπτα, η Νέα Υόρκη του ’70 θα ξαναζήσει, με τα φώτα νέον, τη βενζίνη στον αέρα και την αίσθηση ότι όλα μπορούν να ξεκινήσουν ξανά. Οι Blondie και οι Talking Heads δεν ήταν αντίπαλοι. Ήταν δύο φώτα που φώτισαν διαφορετικές πλευρές της ίδιας πόλης. Η Debbie Harry ήταν η νύχτα που θέλεις να ζήσεις, και ο David Byrne ήταν το πρωί που σκεφτόσουν αυτό που έζησες. Κι αν το New Wave ήταν ποτέ κάτι, ήταν αυτό ακριβώς: Μια στιγμή ανάμεσα στο χορό και την επίγνωση: Ένα μυαλό που καίγεται.

Υστερόγραφο

Κάποιες νύχτες, όταν οι δρόμοι είναι άδειοι και ένα παλιό ραδιόφωνο παίζει το Road to Nowhere, νιώθεις πως η πόλη δεν άλλαξε ποτέ. Ίσως ο ήχος του New Wave να μην ήταν ποτέ για τη δόξα ή για τα νούμερα, αλλά για εκείνη τη στιγμή που ένας άγνωστος λικνίζεται μόνος του στο σκοτάδι και, χωρίς να το ξέρει, συντονίζεται με κάτι μεγαλύτερο από τον ίδιο. Η Debbie και ο David, δυο ψυχές που, με τον δικό τους τρόπο,
μας έμαθαν ότι η μουσική δεν είναι απλώς για να ακούς, αλλά και για να θυμάσαι πως κάποτε ένοιωσες ζωντανός.

Γιώργος Μπιλικάς