ελληνική μουσική
269 online   ·  203.985 μέλη


αρχική > e-Περιοδικό > Βιογραφίες

Οδυσσέας Ελύτης

Ο Οδυσσέας Ελύτης αποτέλεσε έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς του '30...
Οδυσσέας Ελύτης
Γράφει ο PHILIPPOSSM24 άρθρα στο MusicHeaven
Τετάρτη 09 Ιουλίου 2008
Ο Οδυσσέας Ελύτης, φιλολογικό ψευδώνυμο του Οδυσσέα Αλεπουδέλη του Παναγιώτη,γεννήθηκε στις 2 Νοεμβρίου του 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Ήταν το τελευταίο από τα έξι παιδιά του Παναγιώτη Αλεπουδέλη και της Μαρίας Βρανά. Ο πατέρας του καταγόταν από το χωριό Καλαμιάρης της Μυτιλήνης και είχε εγκατασταθεί στην πόλη του Ηρακλείου από το 1895, όταν σε συνεργασία με τον αδελφό του ίδρυσε ένα εργοστάσιο σαπωνοποιίας και πυρηνελαιουργίας. Το παλαιότερο όνομα της οικογένειας Αλεπουδέλη ήταν Λεμονός, το οποίο αργότερα μετασχηματίστηκε σε Αλεπός. Η μητέρα του καταγόταν από τον Παπάδο της Μυτιλήνης.

Το 1914, ο πατέρας του μετέφερε τα εργοστάσιά του στον Πειραιά και η οικογένεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. O Οδυσσέας Ελύτης εγγράφτηκε το 1917 στο ιδιωτικό σχολείο Δ.Ν. Μακρή, όπου φοίτησε για επτά χρόνια, έχοντας μεταξύ άλλων δασκάλους τους ο Ι.Μ. Παναγιωτόπουλο και ο Ι.Θ. Κακριδή. Τα πρώτα καλοκαίρια της ζωής του πέρασαν στην Κρήτη, στη Μυτιλήνη και στις Σπέτσες. Το Νοέμβριο του 1920, μετά την πτώση του Βενιζέλου, η οικογένειά του αντιμετώπισε διώξεις, με αποκορύφωμα τη σύλληψη του πατέρα του, εξαιτίας της προσήλωσής της στις βενιζελικές ιδέες. Ο ίδιος ο Βενιζέλος είχε στενές σχέσεις με την οικογένεια και είχε φιλοξενηθεί συχνά στην οικία της στο κτήμα του Ακλειδιού. Το 1923 ταξίδεψε οικογενειακώς στην Ευρώπη, επισκεπτόμενος την Ιταλία, την Ελβετία, τη Γερμανία και τη Γιουγκοσλαβία. Στη Λωζάνη ο ποιητής είχε την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά τον Ελευθέριο Βενιζέλο.

Το φθινόπωρο του 1924 εγγράφτηκε στο Γ' Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών και συνεργάστηκε στο περιοδικό Η Διάπλασις των Παίδων, χρησιμοποιώντας διάφορα ψευδώνυμα. Όπως ο ίδιος ομολογεί (πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία δίνει ο Ελύτης στο βιβλίο του Ανοιχτά Χαρτιά) πρωτογνώρισε τη νεοελληνική λογοτεχνία, αυτός ο θρεμμένος με παγκόσμια έργα του πνεύματος, που ξόδευε όλα του τα χρήματα αγοράζοντας βιβλία και περιοδικά. Εκτός από την ενασχόλησή του με τη λογοτεχνία, ασχολήθηκε ενεργά με ορειβατικές εκδρομές στα βουνά της Αττικής και αντιδρώντας στη διάθεσή του για διάβασμα στράφηκε στον αθλητισμό. Ακόμη και τα βιβλία που αγόραζε, έπρεπε να έχουν σχέση με την ελληνική φύση: Καμπούρογλου, Κ.Πασαγιάννης, Στ. Γρανίτσας, κι ένας τρίτομος «Οδηγός της Ελλάδος». Την Άνοιξη του 1927 μία υπερκόπωση και μία αδενοπάθεια τον ανάγκασε να εγκαταλείψει τις φίλαθλες τάσεις του καθηλώνοντας τον στο κρεβάτι για περίπου τρεις μήνες. Ακολούθησαν ελαφρά συμπτώματα νευρασθένειας και περίπου την ίδια περίοδο στράφηκε οριστικά προς τη λογοτεχνία, γεγονός που συνέπεσε με την εμφάνιση αρκετών νέων λογοτεχνικών περιοδικών όπως η Νέα Εστία και τα Ελληνικά Γράμματα.

Κάτω από την επίδραση της λογοτεχνικής του στροφής, παραιτήθηκε από την πρόθεση να ασχοληθεί με τη χημεία και το 1930 εγγράφτηκε στη Νομική Σχολή της Αθήνας. Όταν το 1933 ιδρύθηκε η Ιδεοκρατική Φιλοσοφική Ομάδα στο πανεπιστήμιο, με τη συμμετοχή των Κ. Τσάτσου, Π.Κανελλόπουλου, του Ι. Θεοδωρακόπουλου και του Ι.Συκουτρή, ο Ελύτης ήταν ένας από τους εκπροσώπους των φοιτητών, συμμετέχοντας στα "Συμπόσια του Σαββάτου" που διοργανώνονταν. Την ίδια εποχή μελέτησε τη σύγχρονη ελληνική ποίηση του Καίσαρος Εμμανουήλ (τον Παράφωνο αυλό), την συλλογή Στου γλιτωμού το χάζι του Θεοδώρου Ντόρου, τη Στροφή (1931) του Γιώργου Σεφέρη και τα Ποιήματα (1933) του Νικήτα Ράντου. Με ενθουσιασμό, συνέχισε παράλληλα τις περιπλανήσεις του στην Ελλάδα, τις οποίες περιγράφει ο ίδιος: "Πιονιέροι αληθινοί, μέρες και μέρες προχωρούσαμε νηστικοί και αξύριστοι, πιασμένοι από το αμάξωμα μιας ετοιμοθάνατης Σεβρολέτ, ανεβοκατεβαίνοντας αμμολόφους, διασχίζοντας λιμνοθάλασσες, μέσα σε σύννεφα σκόνης ή κάτω από ανελέητες νεροποντές, καβαλικεύαμε ολοένα όλα τα εμπόδια και τρώγαμε τα χιλιόμετρα με μιαν αχορταγιά που μονάχα τα είκοσί μας χρόνια και η αγάπη μας γι αυτή τη μικρή γη που ανακαλύπταμε, μπορούσαν να δικαιολογήσουν"

Την ίδια περίοδο συνδέθηκε στενότερα με τον Γιώργο Σαραντάρη (1908-1941), ο οποίος τον ενθάρρυνε στις ποιητικές του προσπάθειες, όταν ακόμα ο Ελύτης ταλαντευόταν σχετικά με το αν έπρεπε να δημοσιεύσει τα έργα του, ενώ τον έφερε σε επαφή και με τον κύκλο των Νέων Γραμμάτων (1935-1940, 1944). Το περιοδικό αυτό, με διευθυντή τον Αντρέα Καραντώνη και συνεργάτες παλιούς και νεότερους αξιόλογους Έλληνες λογοτέχνες (Γιώργος Σεφέρης, Γεώργιος Θεοτοκάς, Άγγελος Τερζάκης, Κοσμάς Πολίτης, Άγγελος Σικελιανός κ.ά.), έφερε στην Ελλάδα τις σύγχρονες δυτικές καλλιτεχνικές τάσεις και γνώρισε στο αναγνωστικό κοινό κυρίως τους νεότερους ποιητές, με τη μετάφραση αντιπροσωπευτικών έργων τους ή με άρθρα κατατοπιστικά για την ποίησή τους. Έγινε το πνευματικό όργανο της γενιάς του ’30 που φιλοξένησε στις στήλες του όλα τα νεoτεριστικά στοιχεία, κρίνοντας ευνοϊκά και προβάλλοντας τις δημιουργίες των νέων Ελλήνων ποιητών.

Κατά τη διάρκεια μιας συγκέντρωσης του κύκλου των Νέων Γραμμάτων στο σπίτι του ποιητή Γ.Κ. Κατσίμπαλη, οι παριστάμενοι κράτησαν ορισμένα χειρόγραφα του Ελύτη, με το πρόσχημα να τα μελετήσουν καλύτερα, και τα στοιχειοθέτησαν κρυφά παρουσιάζοντάς τα αργότερα στον ίδιο τον Ελύτη με το ψευδώνυμο Οδυσσέας Βρανάς, με στόχο τη δημοσίευσή τους. Ο Ελύτης αρχικά ζήτησε την απόσυρσή τους απευθύνοντας ειδική επιστολή στον Κατσίμπαλη, ωστόσο τελικά πείστηκε να δημοσιευτούν αποδεχόμενος επίσης το ψευδώνυμο Οδυσσέας Ελύτης.

Η δημοσίευση των πρώτων ποιημάτων του στα Νέα Γράμματα έγινε το Νοέμβριο του 1935, στο 11ο τεύχος του περιοδικού. Ο Ελύτης δημοσίευσε επίσης μεταφράσεις ποιημάτων του Ελυάρ και στο προλογικό του άρθρο παρουσιάζει το δημιουργό τους ως τον ποιητή που «Ό,τι γράφει φτάνει αμέσως στην καρδιά μας, μας χτυπάει κατάστηθα σαν κύμα ζωής άλλης βγαλμένης από το άθροισμα των πιο μαγικών ονείρων μας». Το 1936 η ομάδα των νέων λογοτεχνών ήταν πιο στέρεη και μεγαλύτερη. Ο Ελύτης γνωρίστηκε επίσης με τον ποιητή Νίκο Γκάτσο, που μερικά χρόνια αργότερα τύπωσε την υπερρεαλιστική «Αμοργό». Το 1937 υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών στην Κέρκυρα, αλληλογραφώντας παράλληλα με το Νίκο Γκάτσο και το Γιώργο Σεφέρη που βρίσκονταν στην Κορυτσά. Λίγο μετά την απόλυσή του, τον επόμενο χρόνο, ο Μήτσος Παπανικολάου δημοσίευσε το άρθρο "Ο ποιητής Οδυσσέας Ελύτης" στα Νέα Γράμματα, το οποίο συνέβαλε στην καθιέρωσή του.

Το Νοέμβριο του 1943 εκδόθηκε η συλλογή «Ο Ήλιος ο Πρώτος μαζί με τις Παραλλαγές πάνω σε μια αχτίδα», σε 6.000 αριθμημένα αντίτυπα, ένας ύμνος του Ελύτη στη χαρά της ζωής και στην ομορφιά της φύσης. Στα Νέα Γράμματα που άρχισαν να επανεκδίδονται το 1944, δημοσίευσε το δοκίμιό του «Τα κορίτσια», ενώ από το 1945 ξεκίνησε η συνεργασία του με το περιοδικό Τετράδιο μεταφράζοντας ποιήματα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και παρουσιάζοντας σε πρώτη δημοσίευση το ποιητικό του έργο Άσμα Ηρωικό και Πένθιμο για τον χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας. Ο πόλεμος του ’40 του έδωσε την έμπνευση και για άλλα έργα, την Καλωσύνη στις Λυκοποριές, την Αλβανιάδα και την ανολοκλήρωτη Βαρβαρία. Την περίοδο 1945-1946 διορίστηκε για ένα μικρό διάστημα Διευθυντής Προγράμματος στο Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας, έπειτα από σχετική σύσταση του Σεφέρη, που ήταν διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Αντιβασιλέα Δαμασκηνού. Συνεργάστηκε επίσης με την «Αγγλοελληνική Επιθεώρηση», όπου δημοσίευσε ορισμένα δοκίμια, την «Ελευθερία» και την «Καθημερινή», όπου διατήρησε ως το 1948 μια στήλη τεχνοκριτικής.

Κατά τα χρόνια που ακολούθησαν συνέχισε το πολύπλευρο πνευματικό του έργο. Το 1978 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ενώ το 1979 τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Η αναγγελία της απονομής του βραβείου από την Σουηδική Ακαδημία έγινε στις 18 Οκτωβρίου "για την ποίησή του, που με φόντο την ελληνική παράδοση, με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική οξύνοια ζωντανεύει τον αγώνα τού σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργία"[3] σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης. Ο Ελύτης παρέστη στην καθιερωμένη τελετή απονομής του βραβείου στις 10 Δεκεμβρίου του 1979, παραλαμβάνοντας το βραβείο από τον βασιλιά Κάρολο Γουστάβο και γνωρίζοντας παγκόσμια δημοσιότητα. Τον επόμενο χρόνο κατέθεσε το χρυσό μετάλλιο και τα διπλώματα του βραβείου στο Μουσείο Μπενάκη. Την απονομή του Νομπέλ, ακολούθησαν τιμητικές διακρίσεις εντός και εκτός Ελλάδας, μεταξύ αυτών και η απονομή φόρου τιμής σε ειδική συνεδρίαση της Βουλής των Ελλήνων, η αναγόρευση του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Σορβόνης, η ίδρυση έδρας νεοελληνικών σπουδών με τίτλο "Έδρα Ελύτη", στο πανεπιστήμιο Rutgers του Νιου Τζέρσεϊ, καθώς και η απονομή του αργυρού μεταλλίου Benson από τη Βασιλική Φιλολογική Εταιρεία του Λονδίνου.



Ο Οδυσσέας Ελύτης αποτέλεσε έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς του '30, ένα από τα χαρακτηριστικά της οποίας υπήρξε το ιδεολογικό δίλημμα ανάμεσα στην ελληνική παράδοση και τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό. Ο ίδιος ο Ελύτης χαρακτήριζε τη δική του θέση στη γενιά αυτή ως παράξενη σημειώνοντας χαρακτηριστικά: "από το ένα μέρος ήμουνα ο στερνός μιας γενιάς, που έσκυβε στις πηγές μιας ελληνικότητας, κι απ' την άλλη ήμουν ο πρώτος μιας άλλης που δέχονταν τις επαναστατικές θεωρίες ενός μοντέρνου κινήματος.

Η μεταγενέστερη πορεία του Ελύτη υπήρξε πιο ενδοστρεφής, επιστρέφοντας στον αισθησιασμό της πρώιμης περιόδου του και σε αυτό που ο ίδιος ο Ελύτης αποκαλούσε ως έκφραση μιας «μεταφυσικής του φωτός»: «Έτσι το φως, που είναι η αρχή και το τέλος κάθε αποκαλυπτικού φαινομένου, δηλώνεται με την επίτευξη μιας ολοένα πιο μεγάλης ορατότητας, μιας τελικής διαφάνειας μέσα στο ποίημα που επιτρέπει να βλέπεις ταυτοχρόνως μέσα απ' την ύλη και μέσα από την ψυχή»[4] Ιδιόμορφο, αλλά και ένα από τα σημαντικότερα έργα του Ελύτη, μπορεί να χαρακτηριστεί το σκηνικό ποίημα Μαρία Νεφέλη (1978), στο οποίο χρησιμοποιεί - για πρώτη φορά στην ποίησή του - την τεχνική του κολάζ.

Πέρα από το ποιητικό του έργο, ο Ελύτης άφησε σημαντικά δοκίμια, συγκεντρωμένα στους τόμους Ανοιχτά Χαρτιά (1974) και Εν Λευκώ (1992), καθώς και αξιόλογες μεταφράσεις Ευρωπαίων ποιητών και θεατρικών συγγραφέων.

Πέθανε στις 18 Μαρτίου του 1996 από ανακοπή καρδιάς, στην Αθήνα.



Γίνε ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Αν σου αρέσει να γράφεις, έλα στην ομάδα συντακτών του ανεξάρτητου, πολυφωνικού, υγιούς και δημοφιλούς ηλεκτρονικού περιοδικού του MusicHeaven και μοιράσου τις σκέψεις σου με τους πάνω από 4.000 καθημερινούς αναγνώστες του.

Στείλε μια δημοσίευση ή επικοινώνησε μαζί μας για απορίες!


σχόλια (25)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

MPara Chat
Βασική Νότα
#15271   /   09.07.2008, 13:47   /   Αναφορά
Πολυαγαπημένος ποιητής.



Μπράβο Φίλιππε!

kithara-woman Chat
Φθασμένος
#15272   /   09.07.2008, 14:24   /   Αναφορά
Πολύ καλή δημοσίευση.Μπράβο Φίλιππε!
Astron Chat
MusicHeaven Guru
#15273   /   09.07.2008, 14:50   /   Αναφορά
Απ' τους πιο αγαπημένους μου ποιητές.

Το έργο που μας έχει αφήσει πίσω νομίζω θα μας εμπνέει για πολλά χρόνια ακόμα.



Ευχαριστούμε Φίλιππε.

Καλό θα ήταν να αναφερθεί και η πηγή των πληροφοριών, η οποία φαντάζομαι είναι η wikipedia.gr .
PHILIPPOSSM Chat
MusicHeaven Guru
#15279   /   09.07.2008, 16:13
Aπό καθαρή αμέλεια δεν ανέφερα την βασική πηγή πληροφοριών της δημοσίευσης που είναι η Wikipedia όπως σωστά αναφέρει και ο Astron.

marylin Chat
MusicHeaven Guru
#15275   /   09.07.2008, 15:20   /   Αναφορά
Φίλιππε συγχαρητήρια για τη δημοσίευση!



Ασφαλώς και είναι πολυαγαπημένος και διαχρονικός!
Vanna Chat
Σολίστ
#15276   /   09.07.2008, 15:44   /   Αναφορά
Αγαπημένος ποιητής! Οι συλλογές του βρίσκονται σε περίοπτη θέση στην βιβλιοθήκη μου. Ωραία δημοσίευση!
kamelia8 Chat
MusicHeaven Guru
#15278   /   09.07.2008, 16:03   /   Αναφορά
Ό,τι και να λέμε εμείς, το έργο του τον έχει αναδείξει.

Λεπτομερέστατη και άρτια δημοσίευση!
Crocodile Chat
Συγχορδία Ματζόρε
#15280   /   09.07.2008, 16:54   /   Αναφορά
Ο Ελύτης αποτελεί μεγάλο κεφάλαιο για την Ελλάδα. Είναι νομίζω ο ποιητής που με το έργο του σε κάνει, όσο ίσως κανείς άλλος, να αίσθανθείς το μεγαλείο και τις μοναδικές εκφραστικές δυνατότητες της ελληνικής γλώσσας.
sillia Chat
MusicHeaven Guru
#15281   /   09.07.2008, 17:29   /   Αναφορά
Διαβάζοντας Οδυσσέα Ελύτη είναι σαν να δίνουμε ένα Βραβείο Ζωής στον εαυτό μας!! Το Νόμπελ της δικής μας ζωής!!!

Μπράβο Φίλλιπε ! Τέλειο !!!
PashalinaMakia Chat
Φθασμένος
#15283   /   09.07.2008, 20:38   /   Αναφορά
Μπράβο Φίλιππε πολύ ωραίο άρθρο..

απο ποίηση αυτούς που λατρεύω εκτός απο τον Ελύτη είναι ο Αναγνωστάκης κι ο Ρίτσος ( και συντοπίτης ο τελευταίος )

Μακια
margot Chat
Συγχορδία Ματζόρε
#15284   /   09.07.2008, 23:23   /   Αναφορά
Γιατί το αδοκίμαστο και τ' απ' αλλού φερμένο δεν το αντέχουν οι άνθρωποι....

Ένας στίχος που με έχει σημαδέψει και με ακολουθεί (ή τον ακολουθώ)...

Ευχαριστούμε, Φίλιππε, που μας θύμισες πάλι κάποια στοιχεία γι' αυτήν την τεράστια μορφή των γραμμάτων.



CROSS Chat
Φθασμένος
#15286   /   10.07.2008, 00:26   /   Αναφορά
Θα συμφωνήσω με τους υπόλοιπους..πολύ ωραίο άρθρο.Το όνομα Αλεπουδέλης με γύρισε στα σχολικά μου χρόνια..απο τότε έχω να το ακούσω!

Μπράβο Philippe.
Shakti_ Chat
Συγχορδία Ματζόρε
#15288   /   10.07.2008, 01:16   /   Αναφορά
Άξιος Εστί!!!!

Μας έκανε περήφανους ώς Έλληνες

Εύγε Φίλιππε!
Termite Chat
Φθασμένος
#15289   /   10.07.2008, 03:00   /   Αναφορά
Προσυπογράφω στα θετικά σχόλια Φίλιππε!
movflower Chat
MusicHeaven Guru
#15307   /   11.07.2008, 00:55   /   Αναφορά
Πολύ γεμάτο άρθρο.

Μπράβο σου Φίλιππε μου!!



Αν και γράφοντας για τον Ελύτη, δεν ξέρεις από πού να αρχίσεις και πού να τελειώσεις...
DOROULAARTA Chat
Περαστική Νότα
#15313   /   11.07.2008, 12:01   /   Αναφορά
ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΟΙΗΤΕΣ. ΑΓΑΠΗΣΕ ΠΟΛΥ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΞΥΜΝΗΣΕ ΣΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ

Η ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΘΑ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΣΗΜΕΙΟ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΛΛΑΔΑ...
Debauchee Chat
Συγχορδία Ματζόρε
#15319   /   11.07.2008, 19:50   /   Αναφορά
για να δειτε ποιοι μας κυβερνανε:

σε μια εκδήλωση για την παρουσίαση ενός βιβλίου, ο κ. Πολύδωρας, που ήταν ομιλητής, καυτηρίασε στην ομιλία του τους υπεύθυνους μιας έκθεσης για τον Οδυσσέα Ελύτη, επειδή κακοποίησαν τη γλώσσα του ποιητή. Το έγκλημα των υπευθύνων ήταν, κατά Πολύδωρα, ότι έβαλαν τίτλο της έκθεσης «Ο νικήσαντας τον Άδη». Αν ζούσε ο Ελύτης, θα τους μαστίγωνε! αναφώνησε ο κ. Πολύδωρας.



Κάποιοι χειροκρότησαν. Ευτυχώς, στο ακροατήριο βρισκόταν η σύντροφος του ποιητή, η Ιουλίτα Ηλιοπούλου, που διέκοψε τον κ. Πολύδωρα επισημαίνοντας ότι ο τίτλος της έκθεσης είναι αυτούσιος στίχος του Ελύτη, από το Άξιον Εστί!

ΣΕ ΧΩΡΑ μακρινή και αρυτίδωτη τώρα πορεύομαι.

Τώρα μ’ ακολουθούν κορίτσια κυανά

κι αλογάκια πέτρινα

με τον τροχίσκο του ήλιου στο πλατύ μέτωπο.

Γενεές μυρτιάς μ΄ αναγνωρίζουν



από τότε που έτρεμα στο τέμπλο του νερού,

άγιος, άγιος, φωνάζοντας.

Ο νικήσαντας τον Άδη και τον Έρωτα σώσαντας,

αυτός ο Πρίγκιπας των Κρίνων.
catherine91 Chat
Φθασμένος
#15333   /   12.07.2008, 14:20   /   Αναφορά
Ο Ελύτης είναι μοναδικός, ξεχωριστός, ανεπανάληπτος!!!

Πάντα τον θαύμαζα...Τα ποιήματά του μιλά στην καρδιά μου...

Είναι ο ποιητής που με έχει αγγίξει όσο κανένας άλλος...

Γράφει υπέροχα!!!



Συγχαρητήρια για το άρθρο!! Κατατοπιστικότατο!!
emmanuella Chat
MusicHeaven Guru
#15336   /   12.07.2008, 14:40   /   Αναφορά
Τώρα Φίλιππε...άγγιξες το ευαίσθητο σημείο μου !!!!! Οδυσσέας Ελύτης ? Ποιος είναι αυτός καλε ??



Παιδιά...ΤΟΝ ΛΑΤΡΕΥΩ !!! Δεν υπάρχει στίχος του που να μην με έχει αγγίξει...
dimis8 Chat
Περαστική Νότα
#15448   /   19.07.2008, 01:50   /   Αναφορά
Πραβω Φιλιππε! Συγχαρητηρια! Οσο τον διαβαζω πιο πολυ τον θαυμαζω. ο ΕΛΥΤΗΣ εδωσε πνοη στην ελλαδα και με κανει να την αγαπω πιο πολυ.
etsiaplakelly Chat
Βασική Νότα
#15455   /   20.07.2008, 00:05   /   Αναφορά
Αχχχχχχ πως να ξεχασει κανεις το Μονογραμμα??? Μια ωδη στον Ερωτα απο ενα μοναδικο ποιητη...
katiamou Chat
Συγχορδία Ματζόρε
#15457   /   20.07.2008, 02:08
εμενα ο ελυτης ηταν ο αγαπημενος μου ποιητης μπορω να πω και δεν μπορω να τον ξεχασω γιατι μου θυμιζει την πρωτη και τη δευτερα ταξη του γυμνασιου οταν η καθηγητρια μας διαβαζε κατι απο ελυτη και εμεις επρεπε να το αποστηθισουμε και να γραψουμε το τι καταλαβαμε ...μου ηρθαν πολυ ωραιες αναμνησεις και ειδικα ο λαπουδελης !!

ωραια συναισθηματα ......και σχολικα ακουσματα με οδυσσεα ελυτη


Agaph4you Chat
Συγχορδία Μινόρε
#15469   /   20.07.2008, 11:35   /   Αναφορά
Κάθε του στίχος έχει μείνει βαθιά κάπου στην καρδιά μου ! Είναι φοβερός ! ¨ο,τι γράφει έχει μια πολύ περίεργη μαγεία !
Vasilis22 Chat
Βασική Νότα
#15980   /   13.08.2008, 23:10   /   Αναφορά
Συνχαρητήρια Φίλλιπε...καλή δουλειά!

Τα ποιήματα του γραμμένα με ανεξήτηλο στυλό στην καρδία μας και στην ιστορία!Πιστεύω οσο υπάρχει Λογοτεχνία θα υπάρχει και το ονομά του!
faidonalkinoos Chat
Φθασμένος
#21406   /   28.12.2010, 16:40   /   Αναφορά
ΕΛΥΤΗΣ ΚΑΙ ΧΟΥΝΤΑ... ΑΥΤΟΣ ΘΑ ΗΤΑΝ Ο ΤΙΤΛΟΣ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΠΟΥ ΛΕΙΠΕΙ... (αν το προσέθετα, στην προσεγμένη, κατά τ' άλλα, -βιο - εργο - γραφική παρουσίαση- και άρτια πλην της περιόδου της χούντας και όχι μόνο, που πραγματικά λείπει...

Γιατί; ούτως ή άλλως ο Ελύτης θα παραμείνει μέγας...

παραθέτω, αντί άλλων, το πάρα κάτω κείμενο, αυτούσιο, προς συμπλήρωση του κενού, -μέρους μόνο -, από την συνέντευξη της Λιλής Ζωγράφου στην Ελευθεροτυπία στις 29/03/1997:



«Ο αριστερός μου Οδυσσέας Ελύτης»

Συνέντευξη με την Λιλή Zωγράφου



Διαβάζοντας η Λιλή Zωγράφου το μικρό αφιέρωμα της «E» στον Οδυσσέα Eλύτη (18.3.'97) στάθηκε στην ανέκδοτη επιστολή του ποιητή προς τον ομότεχνό και φίλο του Nάνο Bαλαωρίτη. Σ' αυτή την επιστολή βρήκε διατυπωμένες, όπως μας είπε, θέσεις τις οποίες είχε κι αυτή εκφράσει το 1971, με την έκδοση του βιβλίου της «Ο ηλιοπότης Eλύτης». Tο βιβλίο, το οποίο από τότε έχει επανεκδοθεί πολλές φορές, περιλαμβάνει την ομιλία που έδωσε η Λιλή Zωγράφου στο θέατρο «Kάβα» του Xατζίσκου. Eδόθη για πρώτη φορά στις 25 Iανουαρίου 1971 και επανελήφθη ύστερα από λίγες μέρες, στις 14 Φεβρουαρίου. H ομιλία συνέπεσε με τα εξήντα χρόνια από τη γέννηση του ποιητή. «Ο ηλιοπότης ήλιος» ετοιμάζεται να επανακυκλοφορήσει από τις εκδόσεις «Aλεξάνδρεια». Iδού η μαρτυρία της Λιλής Zωγράφου, η οποία γνώρισε τον Οδυσσέα Eλύτη από κοντά:

*Πότε αρχίζει η σχέση σας με το «Aξιον Eστί» του Οδυσσέα Eλύτη;

«Aπό το 1959 που εκδόθηκε. Tο βρήκα στα βιβλιοπωλεία, το διάβασα, αλλά ήταν πολύ δύσκολο».

*Σε τι συνίστατο η δυσκολία του;

«Hταν ένα ποίημα που τέτοιο δεν είχαμε ξαναδεί. Hταν υπερρεαλιστικό. Tον Σεφέρη δεν τον αγάπησα ποτέ. Ποτέ. Ο Eλύτης με συγκλόνιζε. Tο ``Aξιον Eστί'' δεν έμοιαζε με κανένα από τα προηγούμενά του βιβλία».

*Tι σας ήλκυε και σας ελκύει στην ποίησή του;

Mέσα στη χούντα τον κατάλαβα, τον προσέγγισα ψυχολογικά».

*Bοήθησε η βαριά ατμόσφαιρα της δικτατορίας;

«Nαι, ασφαλώς. Kαι οι ερεθισμοί που υφιστάμεθα τότε από τους συγκλίνοντες με τη χούντα και από την ταπείνωσή μας για τους δικτάτορες».

«Mού 'δινε ελπίδες»

*Tο έργο του Eλύτη ηχούσε στα αυτιά σας λυτρωτικά;

«Mου 'δινε ελπίδες. Συγχρόνως, έπρεπε να το ερμηνεύσω σε νέους, φοιτητές, οι οποίοι ζητούσαν να τους το αναλύσω. Tότε σκέφτηκα να δώσω μια διάλεξη για να κάνω μια προπαγάνδα εθνικής μορφής. Zήτησα κάποια στοιχεία από τον εκδότη του ``Iκαρου'' Nίκο Kαρύδη, ο οποίος μου είπε ότι δεν υπάρχει τίποτα γραμμένο για το ``Aξιον Eστί''».

*Eίναι αλήθεια ότι αντέδρασε καθυστερημένα η κριτική. Tην είχε φέρει σε αμηχανία.

«Nαι, ναι δεν υπήρχε τίποτα. Hρθε ο Kαρύδης στη διάλεξη που είχε πολύ μεγάλη επιτυχία. Οι φοιτητές μού φώναζαν: ``Nα μας το εκδώσετε! ''. Ο Kαρύδης με συνεχάρη εγκάρδια. Tην επομένη με πήρε τηλέφωνο και με παρακάλεσε εκ μέρους του Eλύτη, που ήταν στο Παρίσι, να μην εκδώσω το βιβλίο, γιατί ήταν σεμνός και δεν το θέλει».

*Mήπως φοβήθηκε την εξ αριστερών αιρετική ανάγνωσή σας;

«Nαι, αλλά εγώ δεν το κατάλαβα τότε, γιατί νόμιζα ότι ήμουν πιστή στην ερμηνεία του ποιήματος. Xρειάστηκε να τσακωθούμε με τον Kαρύδη, δηλώνοντάς του ότι δεν έχω καμία υποχρέωση να συμφωνήσω με την απαγόρευση κι ούτε τον γνώριζα, ούτε με γνώριζε ο κ. Eλύτης. Eγιναν αλλεπάλληλα τηλεφωνήματα. Tο βιβλίο έκαμε μέσα σε δύο μήνες τρεις εκδόσεις και συνέχισε να έχει μεγάλη ζήτηση. Eν τω μεταξύ οι φοιτητές, οι οποίοι είχαν βραδινά φροντιστήρια, μου ζήτησαν να ξαναδώσω τη διάλεξη Kυριακή μεσημέρι. Tότε τους κατήγγειλα την απαγόρευση του Eλύτη, δηλώνοντας ότι ο κάθε ποιητής είναι στη διάθεσή μας και μόνο τα μαθηματικά δεν μπορούμε να τα ερμηνεύσουμε».

H χορηγία Φορντ

*Eκ των υστέρων μπορείτε να εκτιμήσετε την αξία της χειρονομίας σας;

«Kατήγγειλα μέσα στο βιβλίο τη βρωμερή φιλοαμερικανική προπαγάνδα που γινόταν με τις παροχές των βραβείων Φορντ. Πολύ αργότερα, το 1973, πληφορήθηκα από έναν κατάλογο ονομάτων, που είχε δημοσιευθεί στο ``Bήμα'', ``ότι είχε δεχθεί και ο Eλύτης χορηγία Φορντ''».

* Tο γεγονός σάς ενόχλησε;

«Mε γέμισε αγανάκτηση και απελπισία. Διότι μπορεί να μην απορούσα με τον Kουν, ούτε με τον Tαχτσή που έπαιρναν επίσης εκατομμύρια, ούτε με τους αδιάφορους και ανώδυνους από άποψη ήθους που δέχτηκαν τη χορηγία. H περίπτωση του Οδυσσέα Eλύτη με συνέτριψε, διότι πίστευα στο υψηλό ήθος του».

*Γιατί πιστεύετε ότι ο Eλύτης πήρε τα χρήματα; Mήπως τα είχε ανάγκη;

«Πιο πολύ από μένα αποκλείεται. Eγώ πεινούσα στην κυριολεξία, τα βιβλία μου είχαν απαγορευτεί, όχι δεν με άφηνε η χούντα να δουλέψω ούτε ως καμαριέρα, αλλά απαιτούσαν και να με διώξουν».

*Aς επανέλθουμε στον Eλύτη.

«Ο ποιητής επιστρέφει στην Eλλάδα από το Παρίσι το 1973, οπότε ζητάει να πάω να τον δω. Eγώ κομπλεξαρισμένη, πιστεύοντας στην αποτυχία του βιβλίου και στη λάθος ερμηνεία του ποιήματος, επειδή αισθανόμουν την ανάγκη να τον μεταφράσω με αριστερίζουσα νοοτροπία, αρνούμαι να πάω να τον δω. Tότε ήρθε εκείνος, μειλιχιότατος, προσηνής, σεμνός όπως πάντα. Ολα αυτά φυσικά συμβαίνουν πριν την πληροφόρηση του κοινού από το ``Bήμα'' των ονομάτων των χορηγηθέντων από τα Φορντ».

Δεν ξαναμιλήσαμε.

*Tι ελέχθη αναμεταξύ σας;

«Mου είπε ότι του άρεσε πάρα πολύ το βιβλίο και η ερμηνεία που έδινα στο ``Aξιον Eστί''. Παρ' όλα αυτά, όταν παίρνει το Nόμπελ το 1979 και οι Σουηδοί ψάχνουν απεγνωσμένα για ένα δοκίμιο, ο Eλύτης δεν μιλάει ποτέ, όπως και κανείς άλλος για το δοκίμιό μου. Bρισκόμουν τότε στην Kρήτη, απ' όπου με κάλεσε τηλεφωνικώς ο σκηνοθέτης Γιώργος Eμιρζάς να μιλήσω για τον Eλύτη, γιατί δεν υπήρχε κανείς να έχει ασχοληθεί με το ``Aξιον Eστί''. Kαι έρχομαι πράγματι από την Kρήτη και εμφανίζομαι στην τηλεόραση, απ' όπου δήλωσα ότι μιλάμε για έναν πολύ μεγάλου βεληνεκούς ποιητή, απομονώνοντάς τον από τον κύκλο των ζώντων ποιητών και συνδέοντάς τον με τους αρχαίους τραγωδούς. Aλλά δεν ξαναμιλήσαμε ποτέ με τον Eλύτη. Mου έδινε πολλή χαρά να διασταυρώνομαι μαζί του και να τον κοιτάω κατάματα, χωρίς να του λέω καλημέρα».

*Δεν του συγχωρέσατε ποτέ το γεγονός ότι δέχτηκε τη χορηγία Φορντ.

«Hξερε και ήξερα γιατί δεν τον καλημέριζα. Aλλά το φοβερότερο είναι η αποκάλυψη που έγινε με το γράμμα που δημοσιεύσατε του Eλύτη προς τον Nάνο Bαλαωρίτη. Γίνεται φανερό ότι είχε επίγνωση ότι οι αντιαποικιακές θέσεις του ήταν προκλητικά αριστερίζουσες. Kαι χρειάστηκε να περάσουν είκοσι πέντε χρόνια για να ξαναγαπήσω το βιβλίο με τον τίτλο «Ο ηλιοπότης ήλιος».

*Mπορείτε να συμπυκνώσετε, για όσους δεν το έχουν διαβάσει το σκεπτικό του δοκιμίου; Eπιπρόσθετα: Θα αλλάζατε σήμερα κάτι από το κείμενο του '71;

«Hθελα να μιλήσω για το πάθος του Eλύτη για την Eλλάδα, γι' αυτή την καθημαγμένη χώρα, την αιώνια αδικημένη που προκαλεί κόμπλεξ κατωτερότητας στους Eυρωπαίους και την ομορφιά της, τη μαγευτική και λάμπουσα. Δεν θα άγγιζα τίποτα, ούτε θ' αγγίξω την προσεχή έκδοση, γιατί αφήνω να μιλάει η νιότη μου αυθόρμητα και η ανόθευτη πίστη μου γι' αυτόν».

*Eάν σας ζητούσα να φτιάξετε ένα ψυχογράφημα του Eλύτη, πώς θα τον περιγράφατε; Tι καταλάβατε, τι άνθρωπος ήταν;

«Aκούστε. Eχω πει ότι πάνω στον τάφο μου θέλω να γραφτεί μια επιγραφή: ``Δεν κατάλαβα ποτέ τους ανθρώπους''».

«Aκέραιος; »

*Kάποιο χαρακτηριστικό της προσωπικότητάς του;

«Θα 'θελα να πω ότι κατ' αρχήν ήταν ακέραιος. Aλλά ήταν; ».

Hταν;

«Οχι. Οταν με γνώρισε και συνδεθήκαμε, μου μιλούσε για τη φτώχεια του, ότι αν δεν του 'φερνε ο αδελφός του φαΐ κάθε μέρα, θα είχε πεθάνει από την πείνα. Tα εκατομμύρια που πήρε από το Φορντ δεν σπαταλιούνται εύκολα. Tο κασέ του κάθε επιχορηγουμένου εξαρτιόταν. Ο Kουν π.χ. έπαιρνε τεσσεράμισι εκατομμύρια επί χρόνια. Ο Tαχτσής αγόρασε ρετιρέ στο Kολωνάκι. Aυτοί ήταν οι πρώτοι που πήραν Φορντ το '68 και το έμαθα στο Παρίσι που ζούσα και χαμογέλαγα για την τόση διαφθορά. Πώς λοιπόν να επαναλάβω τη λέξη ακέραιος; Οταν γνωρίζω τη συμπεριφορά του απέναντι στους Aμερικανούς που υπέθαλψαν τη δικτατορία και θέλησαν να μας αλλοτριώσουν; Tα Φορντ τότε προσέφερε η κ. Kασιμάτη, η νύφη του Mυριβήλη, η οποία μου ζήτησε να δεχθώ τη χορηγία και φυσικά δεν της ξαναμίλησα ποτέ.

Tι άλλο θέλετε; Tα είπαμε; ». 29/03/1997 "Eλευθεροτυπία"



ΚΑΛΗΣΠΕΡΑ ΣΑΣ !!! ΝΑ ΕΙΣΤΕ ΠΑΝΤΑ ΚΑΛΑ !!!


Σχόλια από άλλες δημοσιεύσεις