ελληνική μουσική
311 online   ·  204.220 μέλη


αρχική > e-Περιοδικό > Aρθρα

Tεχνικά Mέσα: Μύθοι...

Η μουσική -που σήμερα φτάνει σε μας σαν επανάληψη, σαν αναπαραγωγή- χρειάζεται κάποιους μύθους που προορίζονται να σώσουν την ιδέα ότι υπάρχει κάπου αλλού, ως φυσική και μοναδική εμπειρία.
Η κυριαρχία της τεχνικής, μας βοηθά να ανακτήσουμε αυτή την εμπειρία.
Ο Michel Chion, στο βιβλίο του Η Μουσική, εκθέτει τρεις από αυτούς τους μύθους: τον μύθο της υψηλής πιστότητας, τον μύθο της αναπαραγωγής και τον μύθο της κυριαρχίας.
Γράφει το μέλος Παναγιώτης Βουλιάκης (vouliakis)38 άρθρα στο MusicHeaven
Τετάρτη 15 Ιουνίου 2005
Αφετηρία για κάθε σκέψη μας γύρω από τα τεχνικά μέσα, θα πρέπει να είναι η κοινή παραδοχή ότι, ουσιαστικά, τα μηχανήματα “δεν ελέγχουν καθόλου τη μουσική, παρόλο που μας προσφέρουν τα μέσα για νέες δημιουργίες και ηχητικότητες. Οφείλουμε να αποδεχτούμε αυτή την αδυναμία, για να φτάσουμε σε ένα νέο είδος ακρόασης ή δημιουργίας.”.

Η υψηλή πιστότητα (hi fi) στην πραγματικότητα δεν είναι τίποτε άλλο από μια εμπορική έννοια.
Κυρίαρχο εδώ είναι το στοιχείο της καθαρότητας, της σταθερότητας και της εγγύτητας του ήχου, που βοηθά τη μουσική να εκτυλίσσεται μέσα στο καθημερινό μας περιβάλλον.
Η σταθερότητά της, επιτρέπει τη δική μας αστάθεια απέναντί της. Δεν είμαστε πρόθυμοι και προσηλωμένοι ακροατές –όπως οι ακροατές μιας συναυλίας- αφού σπάνια όταν ακούμε μουσική απέχουμε από κάθε άλλη δραστηριότητα και συνήθως οι ακροάσεις μας περιβάλλονται από ένα κενό αντίληψης.
Αντίθετα, η μουσική σε μια συναυλία είναι κατακερματισμένη στο χώρο. Εκεί, όλες οι αισθήσεις μας “δουλεύουν” για τη μουσική. Οι αντιθέσεις του ηχητικού επιπέδου είναι μεγαλύτερες. Μπορεί να υπάρχουν ενοχλητικοί θόρυβοι, που όμως τους αποκλείουμε νοητικά, εστιάζοντας την προσοχή μας στη μουσική. “Η συναυλία παραμένει το ιδανικό και μυθοποιημένο σημείο αναφοράς”, όμως μάλλον η υψηλή πιστότητα μας προσφέρει μια ηθελημένα ουδέτερη και διάφανη προσέγγισή της.

Ο δεύτερος μύθος αφορά το ότι τα ΜΜΕ και η τεχνολογία της μουσικής δεν παράγουν αλλά αναπαράγουν τη μουσική.
Το παράδοξο εδώ είναι ότι με τον δίσκο π.χ. ή το ραδιόφωνο, η μουσική υπάρχει “δίχως την αληθινή παρουσία εκτελεστών, αλλά και δίχως την προσοχή του ακροατή”.
Η μουσική “εξακολουθεί να υπάρχει από μόνη της”. Το ραδιόφωνο μπορεί να παίζει σε ένα δωμάτιο όμως εμείς μπορεί να μην είμαστε εκεί.
Και εδώ είναι που διαφέρει η αναπαραγωγή της μουσικής από την επανάληψή της.
Μέχρι το 1877, οι παρτιτούρες επαναλάμβαναν, διέδιδαν τη μουσική, όμως το μουσικό έργο δεν είχε τον χαρακτήρα πρωτοτύπου. Ακόμα και στις συναυλίες, “οι άριες της όπερας είχαν εκλαϊκευθεί και διασκευασθεί και παίζονταν στο πιάνο, στη λατέρνα κ.λπ.

Για τον δεύτερο μύθο λοιπόν, ιδανικό και μυθοποιημένο σημείο αναφοράς είναι το πρωτότυπο μουσικό έργο και η “εκτέλεση αναφοράς ”, αυτή που –υποτίθεται- πλησιάζει περισσότερο στην απόλυτη μορφή του έργου.
Για τον Michel Chion, δεν είναι η επανάληψη του ίδιου μουσικού μηνύματος που θα πρέπει να μας ανησυχεί, αλλά η επανάληψη και των παραμικρών λεπτομερειών της ηχογράφησης και της εκτέλεσης του μηνύματος.
Για παράδειγμα, ακόμα και οι διαφορές ανάμεσα στις εκτελέσεις ενός κλασικού έργου “μας καθησυχάζουν με τον αναπόφευκτα συμπτωματικό χαρακτήρα της τάδε λεπτομέρειας μιας δισκογραφικής εκτέλεσης, αφού δεν αποτελεί παρά μια εκδοχή μεταξύ πολλών άλλων”, μια εκδοχή του έργου ή της ηχογράφησης – σημείου αναφοράς, εμπορικού μύθου που πλάθει η δισκογραφική βιομηχανία για να “αναβαθμίσει τον δίσκο”.
Και βέβαια, υπάρχει και η ανησυχία για τη “χαμένη μουσική”. Τη μουσική που τα Μ.Μ.Ε. έχουν υποβαθμίσει και ισοπεδώσει από την επανάληψη που της επιβάλλουν.

Επίσης, η μουσική “δεν είναι μονοδιάστατο και γραμμικό σύστημα”.
Συναρθρώνει ποικίλα στρώματα σημασιών και πληροφοριών διαφορετικής φύσης.
Η αναμετάδοση ή η μη μετάδοσή τους από κάποιο Μ.Μ.Ε. “φιλτράρει ένα τμήμα τους την ίδια στιγμή που αφήνει κάποιο άλλο να περάσει ελεύθερα”.

Τέλος, ένα μηχάνημα που υπακούει σε ηλεκτρονικά και ακουστικά κριτήρια, δεν μας προσφέρει καμιά συγκεκριμένη και σαφή κυριαρχία πάνω στο μήνυμα που βγαίνει από αυτό.
Οι διακόπτες του, μπορεί να μας χαρίζουν την ψευδαίσθηση του ελέγχου.
Μπορούμε να αλλάξουμε κανάλι ή μέσο αποτύπωσης ή συνθήκες ακρόασης της ηχογραφημένης μουσικής, όμως, ουσιαστικά, δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς είναι αυτό που μετατρέπουμε.


---------------------------------------------------------------


Το βιβλίο του Michel Chion, Musique, médias, technologies , κυκλοφόρησε το 1994 από τις εκδόσεις Flammarion.
Στα ελληνικά, μεταφράστηκε από την Χρύσα Κανελλάκη και κυκλοφόρησε με τίτλο Η Μουσική από τον Εκδοτικό Οίκο Π. Τραυλός (Σειρά DOMINOS).
Ο Michel Chion, είναι συνθέτης, μουσικολόγος, θεωρητικός του ήχου και των οπτικοακουστικών μέσων, συγγραφέας και σκηνοθέτης.
Διδάσκει μουσικολογία και κινηματογραφία και είναι επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris III.

Tags
Μουσική Γενικά:ραδιόφωνοΜουσική Εκπαίδευση:παρτιτούρες


Γίνε ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Αν σου αρέσει να γράφεις, έλα στην ομάδα συντακτών του ανεξάρτητου, πολυφωνικού, υγιούς και δημοφιλούς ηλεκτρονικού περιοδικού του MusicHeaven και μοιράσου τις σκέψεις σου με τους πάνω από 4.000 καθημερινούς αναγνώστες του.

Στείλε μια δημοσίευση ή επικοινώνησε μαζί μας για απορίες!


σχόλια (8)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

AlienP Chat
Φθασμένος
#2363   /   15.06.2005, 16:12   /   Αναφορά
merci Παναγιώτη!
Spilman44 Chat
Συγχορδία Ματζόρε
#2366   /   15.06.2005, 19:39   /   Αναφορά
Χτύπησες πάλι φλέβα και γι άλλη μια φορά μας μοίρασες...χρυσόσκονη !
Orfeus Chat
Μουσικοπαραδεισένιος
#2368   /   16.06.2005, 02:07   /   Αναφορά
Μα πρόκειται περί ......Χρυσοθήρα!!!!



:bier:
vouliakis Chat
Βετεράνος
#2372   /   16.06.2005, 18:45   /   Αναφορά
Ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια, παιδιά.

Να διευκρινήσω όμως και κάτι: αυτή η χρυσοθηρία, είναι χαρακτηριστική πολλών μελών (αν όχι όλων) του Music Heaven.

(Χώρια που μου θυμίσατε το Heart of gold του Neil Young, που είχα χρόνια να ακούσω :-)
Hastaroth Chat
Βετεράνος
#2378   /   18.06.2005, 23:55   /   Αναφορά
Πολύ ενδιαφέρον τό άρθρο σου Παναγιώτη.



Θά ήθελα όμως νά υπενθυμίσω σέ όλους ότι η τεχνολογία είναι απλώς ένα εργαλείο που βοηθά τόν καλλιτέχνη (εν προκειμένω τόν μουσικό).



Οπως λοιπόν δέν μπορούμε νά κατηγορήσουμε ή νά μυθοποιήσουμε π.χ.ένα κατσαβίδι γιά ό,τι στραβό ή υπέροχο γίνεται στίς τεχνικές κατασκευές,άλλο τόσο δέν μπορούμε νά κατηγορήσουμε ή νά μυθοποιήσουμε την τεχνολογία που χρησιμοποιούμε γιά την επεξεργασία τής μουσικής μας.Οι μόνοι υπεύθυνοι γιά την δημιουργία τής μουσικής -ακόμα κι'όταν αυτή παράγεται από ηλεκτρονικά μέσα- είμαστε εμείς,οι οποίοι κάνουμε την σύνθεση τών ήχων.Ακόμα καί ο τελειότερος υπολογιστής δέν μπορεί από μόνος του νά δημιουργήση μιά μουσική σύνθεση.









vouliakis Chat
Βετεράνος
#2380   /   19.06.2005, 19:27
Συμφωνώ απόλυτα Αλμπέρτο. ¶λλωστε, είναι και η αρχική παραδοχή του άρθρου:

"...τα μηχανήματα “δεν ελέγχουν καθόλου τη μουσική, παρόλο που μας προσφέρουν τα μέσα για νέες δημιουργίες και ηχητικότητες. Οφείλουμε να αποδεχτούμε αυτή την αδυναμία, για να φτάσουμε σε ένα νέο είδος ακρόασης ή δημιουργίας.”..."



:-)






faltsoo Chat
Φθασμένος
#2384   /   21.06.2005, 12:44
να συμφωνησω απολυτα με τον Αλβερτο , και συμπληρωσω οτι μερικες φορες η τεχνολογια ειναι φρενο στη πραγματικη μουσικη εμπνευση, διοτι πολυ λεν αφου το εχω ετοιμο γιατι να το ψαξω,η, απο την αλλη οπως την εχω πατησει πολλες φορες, ωσπου να σεταρω το υπουλο cubase μου εχει φυγει και η διαθεση και ο χρονος και η εμπνευση.

Τελος δεν νοειτε νομιζω σαν καλλιτεχνης αυτος ο οποιος χρησιμοποιει την τεχνολογια για την τεχνολογια βλεπε djs.

να συγχαρω τον vouliakis για το αρθρο του, και οχι μονο, και να προτεινω αντιβιωση για τους εχοντες πυρετο του χρυσου.




Hastaroth Chat
Βετεράνος
#2389   /   22.06.2005, 23:26
Ακριβώς Γιώργο.Ο dj κατά την γνώμη μου είναι απλά ένας "διαχειριστής" ο οποίος απλώς καθορίζει την σειρά μέ την οποία θά ακουστούν διάφορα μουσικά κομμάτια ή τραγούδια τά οποία άλλοι έχουν δημιουργήσει.



Κάθε φορά που βλέπω μιά αφίσα στην οποία διαφημίζεται ένα event μέ διάφορους DJs αναρωτιέμαι τί είναι αυτό που πάνε νά δούν όσοι πάνε εκεί.....



Επί τού θέματος,άν καί θεωρώ οτι ή τεχνολογία είναι χρήσιμο εργαλείο γιά τους μουσικούς,εν τούτοις πάντοτε έβαζα στον εαυτό μου κάποια "όρια" ώς πρός τον εξοπλισμό που θά έχω,ώστε αντί να τρώω συνεχώς τον χρόνο μου ψάχνοντας γιά το πιό "state-of-the-art" μηχάνημα,πρόγραμμα κλπ κλπ,νά τον χρησιμοποιώ γιά νά κάνω αυτό γιά το οποίο έχω πάρει τον εξοπλισμό,δηλαδή μουσική....



Σχόλια από άλλες δημοσιεύσεις