αρχική σελίδα MusicHeaven κεντρική σελίδα του blog περισσότερα Blogs
Home
φύρδην-μίγδην
17 Φεβρουαρίου 2008, 23:42
Ο Νίκος Καζαντζάκης.


Στις 18 Φεβρουαρίου 1883 γεννιέται στο Ηράκλειο της Κρήτης ο σημαντικότερος, πιθανότατα Έλληνας μυθιστοριογράφος, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας, αλλά και αμφιλεγόμενος Έλληνας συγγραφέας και φιλόσοφος του 20ου αιώνα, γνωστότερος για τα έργα του Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά και Ο Τελευταίος Πειρασμός που έχουν γίνει και ταινίες. Είναι ο περισσότερο μεταφρασμένος σύγχρονος Έλληνας συγγραφέας.

Με θαρρούν λόγιο, διανοούμενο, γραφιά.

Και δεν είμαι τίποτε απ' αυτά.

Τα δάχτυλά μου, όταν γράφω,

δεν μελανώνουνται, αιματώνουνται.

Θαρρώ δεν είμαι παρά τούτο:

μια απροσκύνητη ψυχή.


Mε τα λόγια τούτα περιέγραψε
τον εαυτό του
το 1950 ο Νίκος Καζαντζάκης.

 

Το 1952 προσβλήθηκε από μία μόλυνση στο μάτι, γεγονός που τον υποχρέωσε να νοσηλευτεί αρχικά στην Ολλανδία και αργότερα στο Παρίσι ωστόσο τελικά έχασε την όρασή του από το δεξί μάτι. Ενώ ο Καζαντζάκης είχε επιστρέψει στην Αντίμπ, στην Ελλάδα, η Ορθόδοξη Εκκλησία επιχειρούσε τη δίωξη του. Κατηγορήθηκε ως ιερόσυλος, με βάση αποσπάσματα του Kαπετάν Mιχάλη και ολόκληρου του Τελευταίου Πειρασμού 1953, ο οποίος δεν είχε ακόμα κυκλοφορήσει στην Ελλάδα. Το 1954 η Ιερά Σύνοδος με έγγραφό της ζητούσε από την κυβέρνηση την απαγόρευση των βιβλίων του.

Αξίζει να μεταφέρουμε εδώ το «κατηγορητήριο» της Ιεράς Συνόδου:

«1. Διά του μυθιστορήματος "Καπετάν Μιχάλης" διασύρεται η Εκκλησία, διαπομπεύονται οι ιεροί αυτής θεσμοί και καθυβρίζεται το τριαδικόν του Θεού.

2. Το μυθιστόρημα "Ο Χριστός ξανασταυρώνεται", εκτός του παραδόξου και ασεβούς τίτλου του, περιέχει διάθεση ασεβούς χρησιμοποιήσεως ιστορικών αληθειών του Ευαγγελίου. Εξ άλλου, διά του βιβλίου τούτου γίνεται διδασκαλία σοσιαλιστικών και κομμουνιστικών θεωριών και περιυβρίζονται οι ποιμένες της Εκκλησίας.

3. Ο εκδοθείς εις Γερμανίαν "Τελευταίος πειρασμός" θεωρείται βιβλίον σκανδαλώδες και επικίνδυνον διά κάθε Χριστιανόν και, ως εκ τούτου, επιβάλλεται όπως -πάση θυσία- αποφευχθεί η εις την Ελληνικήν μετάφρασίς του. Ειδικώτερον, αναφέρεται, ότι διά του "Τελευταίου πειρασμού" υβρίζεται το Θεανδρικό πρόσωπο του Χριστού, ότι επιδιώκεται να καταρριφθεί η θεότης Αυτού, ως και η χριστιανική ηθική. Τονίζεται, εξ άλλου, ότι με μεγάλην φαντασιοκοπίαν και αχαλίνωτον αυθαιρεσίαν, παραποιείται εις αυτό, η διδαχή του Ευαγγελίου, και ό,τι είναι γραμμένο βάσει των θεωριών του Φρόυντ και του ιστορικού υλισμού.

4. Ολα τα εκδοθέντα έργα του Καζαντζάκη είναι του αυτού ασεβέστατου και αντεθνικού περιεχομένου με τα ανωτέρω βιβλία».

Η απάντηση του Καζαντζάκη:

«Μου δώσατε μια κατάρα, Αγιοι Πατέρες, σας δίνω μια ευχή: Σας εύχομαι να 'ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή όσο η δική μου και να 'στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ».

Και σε συνέντευξή του στον Μανώλη Γιαλουράκη στον «Ταχυδρόμο» της Αλεξάνδρειας, στις 5 Σεπτεμβρίου 1954:

«Να τους είχα τους παπάδες πληρώσει, δε θα μου κάνανε τόση διαφήμιση».

Τελικά η Εκκλησία της Ελλάδος δεν τόλμησε να προχωρήσει στον αφορισμό του Νίκου Καζαντζάκη, καθώς ήταν αντίθετος σε κάτι τέτοιο ο οικουμενικός πατριάρχης Αθηναγόρας. Ο Τελευταίος Πειρασμός καταγράφτηκε και στον Κατάλογο των Απαγορευμένων Βιβλίων της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας, το καταργηθέν πλέον Index Librorum Prohibitorum. Ο Καζαντζάκης απέστειλε τότε τηλεγράφημα στην Επιτροπή του Index με τη φράση του χριστιανού απολογητή Τερτυλλιανού «Ad tuum, Domine, tribunal apello», δηλαδή «στο Δικαστήριό σου, Κύριε, κάνω έφεση».

Στις αρχές του 1954, δημοσιεύτηκε στη Γαλλία το μυθιστόρημα Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά, για το οποίο ο Καζαντζάκης βραβεύτηκε, καθώς ανακηρύχθηκε καλύτερο ξένο βιβλίο της χρονιάς. (Το 1947 εκδόθηκε ο "Ζορμπάς" στο Παρίσι, άσχετα αν πήρε το Α΄Βραβείο ξένου μυθιστορήματος το 1954). Το 1955 ανέλαβε μαζί με τον Κακριδή την έκδοση της μετάφρασης της Ιλιάδας, με προσωπικά τους έξοδα ενώ την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε τελικά στην Ελλάδα ο Τελευταίος Πειρασμός. Τον επόμενο χρόνο, τιμήθηκε με το Βραβείο Ειρήνης στη Βιέννη.

Το τέλος του φιλοσοφικού του έργου, την Ασκητική…

Μέσα στη βαθιά Σιγή, όρθιος, άφοβος, πονώντας και παίζοντας, ανεβαίνοντας ακατάπαυτα από κορυφή σε κορυφή, ξέροντας πως το ύψος δεν έχει τελειωμό, τραγουδά, κρεμάμενος στην άβυσσο, το μαγικό τούτο περήφανο ξόρκι:

ΠΙΣΤΕΥΩ Σ΄ ΕΝΑ ΘΕΟ, ΑΚΡΙΤΑ, ΔΙΓΕΝΗ, ΣΤΡΑΤΕΥΟΜΕΝΟ, ΠΑΣΧΟΝΤΑ, ΜΕΓΑΛΟΔΥΝΑΜΟ, ΟΧΙ ΠΑΝΤΟΔΥΝΑΜΟ, ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ ΣΤ΄ ΑΚΡΟΤΑΤΑ ΣΥΝΟΡΑ, ΣΤΡΑΤΗΓΟ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΦΩΤΕΙΝΕΣ ΔΥΝΑΜΕΣ, ΤΙΣ ΟΡΑΤΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΟΡΑΤΕΣ.

ΠΙΣΤΕΥΩ ΣΤ΄ ΑΝΑΡΙΘΜΗΤΑ, ΕΦΗΜΕΡΑ ΠΡΟΣΩΠΕΙΑ ΠΟΥ ΠΗΡΕ Ο ΘΕΟΣ ΣΤΟΥΣ ΑΙΩΝΕΣ ΚΑΙ ΞΕΚΡΙΝΩ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΑΥΤΗ ΡΟΗ ΤΟΥ ΤΗΝ ΑΚΑΤΑΛΥΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ.

ΠΙΣΤΕΥΩ ΣΤΟΝ ΑΓΡΥΠΝΟ ΒΑΡΥΝ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥ, ΠΟΥ ΔΑΜΑΖΕΙ ΚΑΙ ΚΑΡΠΙΖΕΙ ΤΗΝ ΥΛΗ· ΤΗ ΖΩΟΔΟΧΑ ΠΗΓΗ ΦΥΤΩΝ, ΖΩΩΝ ΚΙ ΑΝΘΡΩΠΩΝ.

ΠΙΣΤΕΥΩ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ, ΤΟ ΧΩΜΑΤΕΝΙΟ ΑΛΩΝΙ, ΟΠΟΥ ΜΕΡΑ ΚΑΙ ΝΥΧΤΑ ΠΑΛΕΥΕΙ Ο ΑΚΡΙΤΑΣ ΜΕ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ.

"ΒΟΗΘΕΙΑ!" ΚΡΑΖΕΙΣ, ΚΥΡΙΕ. "ΒΟΗΘΕΙΑ!" ΚΡΑΖΕΙΣ, ΚΥΡΙΕ, ΚΙ ΑΚΟΥΩ.

ΜΕΣΑ ΜΟΥ ΟΙ ΠΡΟΓΟΝΟΙ ΚΙ ΑΠΟΓΟΝΟΙ ΚΙ ΟΙ ΡΑΤΣΕΣ ΟΛΕΣ, ΚΙ ΟΛΗ Η ΓΗΣ, ΑΚΟΥΜΕ ΜΕ ΤΡΟΜΟ, ΜΕ ΧΑΡΑ, ΤΗΝ ΚΡΑΥΓΗ ΣΟΥ.

ΜΑΚΑΡΙΟΙ ΟΣΟΙ ΑΚΟΥΝ ΚΑΙ ΧΥΝΟΥΝΤΑΙ ΝΑ ΣΕ ΛΥΤΡΩΣΟΥΝ, ΚΥΡΙΕ, ΚΑΙ ΛΕΝ: "ΕΓΩ ΚΑΙ ΣΥ ΜΟΝΑΧΑ ΥΠΑΡΧΟΥΜΕ."

ΜΑΚΑΡΙΟΙ ΟΣΟΙ ΣΕ ΛΥΤΡΩΣΑΝ, ΣΜΙΓΟΥΝ ΜΑΖΙ ΣΟΥ, ΚΥΡΙΕ, ΚΑΙ ΛΕΝ: "ΕΓΩ ΚΑΙ ΣΥ ΕΙΜΑΣΤΕ ΕΝΑ."

ΚΑΙ ΤΡΙΣΜΑΚΑΡΙΟΙ ΟΣΟΙ ΚΡΑΤΟΥΝ, ΚΑΙ ΔΕ ΛΥΓΟΥΝ, ΑΠΑΝΩ ΣΤΟΥΣ ΩΜΟΥΣ ΤΟΥΣ, ΤΟ ΜΕΓΑ, ΕΞΑΙΣΙΟ, ΑΠΟΤΡΟΠΑΙΟ ΜΥΣΤΙΚΟ:

ΚΑΙ ΤΟ ΕΝΑ ΤΟΥΤΟ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ!

 

Μετά από ένα δεύτερο ταξίδι στην Κίνα, προσκεκλημένος της κινεζικής κυβέρνησης, επέστρεψε με κλονισμένη την υγεία του προσβληθείς από λευχαιμία όπου και νοσηλεύτηκε στην Κοπεγχάγη της Δανίας και το Φράιμπουργκ (Fribourg im Brisgau) της Γερμανίας, όπου και πέθανε στις 26 Οκτωβρίου του 1957 σε ηλικία 74 ετών.

Η σορός του μεταφέρθηκε στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας. Η Ελένη Καζαντζάκη ζήτησε από την Εκκλησία της Ελλάδος να παραμείνει η σορός στην Αθήνα, αλλά το αίτημά της δεν έγινε δεκτό. Έτσι, η σορός μεταφέρθηκε στο Ηράκλειο. Η κηδεία έγινε μετά από μεγάλη λειτουργία στον Ναό του Αγίου Μηνά, παρουσία του Αρχιεπισκόπου Κρήτης Ευγενίου και 17 ακόμη ιερέων. Τη σορό του συνόδευσαν ο τότε υπουργός Παιδείας Αχιλλέας Γεροκωστόπουλος και ο ιερέας Σταύρος Καρπαθιωτάκης. Στον τάφο του χαράχθηκε η επιγραφή: Δεν ελπίζω τίποτα. Δε φοβʊμαι τίποτα. Είμαι λέφτερος.


21 σχόλια - Στείλε Σχόλιο





Σχόλιο από -Sadahzinia- (18.02.2008)
Ως γνωστη fan του αξεχαστου Καζαντζακη..σε ευχαριστω απιστευτα για το ποστ.. το τελευταιο ειδικα εχει γινει το αγαπημενο μου μοτο... Αξεπεραστη προσωπικοτητα.. (με προλαβες ομως βρε Παντελη..)


Σχόλιο από Blacksad (18.02.2008)
Εμέν μου αρέσουν πολύ και τα ταξιδεύοντας του, απίστευτη διευσδυτική και ποιητική ματιά


Σχόλιο από johnny8 (18.02.2008)
Θαρρώ δεν είμαι παρά τούτο:
μια απροσκύνητη ψυχή.
Ωραίος. Τι να σχολιάσεις γι αυτόν τον άνθρωπο;
Καλημέρα Παντελή.




Σχόλιο από pafa (18.02.2008)
Άλλο ένα κομμάτι από την Ασκητική.
Είμαι ένα πλάσμα εφήμερο, αδύναμο, καμωμένο από λάσπη κι ονείρατα. Μα μέσα μου νογώ να στροβιλίζουνται όλες οι δυνάμες του Σύμπαντου.

Θέλω μια στιγμή, προτού με συντρίψουν, ν΄ ανοίξω τα μάτια μου και να τις δω. Αλλο σκοπό δε δίνω στη ζωή μου.

Θέλω να βρω μια δικαιολογία για να ζήσω και να βαστάξω το φοβερό καθημερινό θέαμα της αρρώστιας, της ασκήμιας, της αδικίας και του θανάτου.

Ξεκίνησα από ένα σκοτεινό σημείο, τη Μήτρα· οδεύω σ΄ ένα άλλο σκοτεινό σημείο, το Μνήμα. Μια δύναμη με σφεντονάει μέσα από το σκοτεινό βάραθρο· μια άλλη δύναμη με συντραβάει ακατάλυτα στο σκοτεινό βάραθρο.

Δεν είμαι ο κατάδικος που τον πότισαν κρασί για να θολώσει το μυαλό του· με λαγαρά τα φρένα, νηφάλιος, δρασκελώ το ανάμεσα στους δυο γκρεμούς μονοπάτι.

Και μάχουμαι πως να γνέψω στους συντρόφους, προτού πεθάνω. Να τους δώσω το χέρι μου, να προφτάσω να συλλαβίσω και να τους ρίξω έναν ακέραιο λόγο. Να τους πω τι φαντάζουμαι πως είναι τούτη η πορεία· και κατά που ψυχανεμίζουμαι πως πάμε. Και πως ανάγκη να ρυθμίσουμε όλοι μαζί το περπάτημα και την καρδιά μας.

Ένα σύνθημα, σα συνωμότες, ένα λόγο απλό να προφτάσω να πω στους συντρόφους!


Σχόλιο από c_tse (20.02.2008)
Καλησπέρα.
Τον Καζαντζάκη τον σπούδασα ένα καλοκαίρι σε μια παραλία μισόγυμνος και διψασμένος διαβάζοντας πυρετωδώς την Ασκητική, ύστερα τον Ζορμπά, ύστερα ο Χριστός ξανασταυρώνεται, ύστερα ο Τελευταίος Πειρασμός...
Τι να πρωτοπεί κάποιος για τον Καζαντζάκη. Ίσως ο κορυφαίος νεοέλληνας συγγραφέας. Αν και τον πολέμησαν γιατί 'δε μάσαγε'.
Αυτά τα λίγα, γιατί είναι περασμένη η ώρα...


Σχόλιο από mnk (20.02.2008)
Oπα !! Πως μου ξέφυγε ετούτο ;
Ωραίο αφιέρωμα Παντελή.


Σχόλιο από pafa (20.02.2008)
Αφού τις έχεις τις αντιρρήσεις σου Μαρία.


Σχόλιο από esta (20.02.2008)
ένας από τους πολυαγαπημένους μου.τέλειο το αφιέρωμα,δεν το είχα πάρει χαμπάρι μέχρι σήμερα!ευχαριστούμε για τις πληροφορίες!


Σχόλιο από mnk (20.02.2008)
Είναι γνωστό ότι βλέπουμε τα πράγματα από διαφορετική γωνία.
Ομως το τρίγωνο χρειάζεται και τις τρεις γωνίες του, για να είναι τρίγωνο.
Αλλιώς είναι ένα ανοιχτό πράμα που χάσκει. ;-)

Ποτέ δεν έχω αντιρρήσεις στην διαφορετική οπτική.
Αντιρρήσεις έχω στην εμπάθεια και την κακοήθεια και δεν βλέπω τίποτα τέτοιο εδώ.
Αλλωστε η διύλιση του κώνωπα δεν είναι από τις αγαπημένες μου ασχολίες. :-))


Σχόλιο από mnk (20.02.2008)
Μετά τι αντιρρήσεις να έχω ;
Ολα όσα γράφεις είναι γεγονότα.
Να έχω αντιρρήσεις στα ....γεγονότα ;;;;!!


Σχόλιο από fantasma (20.02.2008)
ετσι, ετσι... πολιτισμενα και σεμνα... οχι σα σε κατι αλλα (αν)ορθοδοξα μπλογκ.....

(παντως καλο τ αφιερωμα,,,)


Σχόλιο από mnk (20.02.2008)
Να συμπληρώσω -για κάτι τσούχτρες φασματικές που κυκλοφορούν- ότι το θεωρώ αχαρακτήριστο να πας στο blog του άλλου για να τον ξεχέσεις. (συγγνώμη για την λέξη, αλλά αυτή εκφράζει πλήρως το νόημα).

Αλλο η έκφραση διαφωνίας κι άλλο το να είσαι σκαιός και προσβλητικός.
Αν δεν μου αρέσει κάτι, απλά δεν το διαβάζω.
Δεν θεωρώ ότι έχω δικαίωμα να απαγορεύσω την άποψη σε κάποιον, έστω κι αν για μένα ειναι "απαράδεκτη".
Ετσι για να αποδίδουμε "τα του Καίσαρος τω Καίσαρι".

Αυτά για τα ... "κατι αλλα (αν)ορθοδοξα μπλογκ".


Σχόλιο από pafa (20.02.2008)
Οπωσδήποτε δεν μιλώ για τα γεγονότα Μαρία.
Και σε εμένα αρέσει να συζητώ με όλους και ακόμη περισσότερο με αυτούς που διαφωνώ, σε καμιά περίπτωση όμως αν κάποιος χάσει το χιούμορ του, το μέτρο και το δόγμα ότι αυτός έχει το δίκιο και όλοι οι άλλοι το άδικο.


Σχόλιο από asxetos (20.02.2008)
γεια σου συντροφε. ωραια αφιερωματα. συνεχισε τα.


Σχόλιο από pafa (20.02.2008)
Ευχαριστώ Δημήτρη, λέω να συνεχίσω.


Σχόλιο από mnk (20.02.2008)
Πάντως δεν έχω καμία απολύτως αντίρρηση σε όλα όσα έχεις γράψει εδώ.
Με τον Καζαντζάκη έχω πολλές διαφωνίες κι άλλες τόσες συμφωνίες.
Αλλά αυτό θέλει ολόκληρο τόπικ για να συζητηθεί.


Σχόλιο από Vanna (20.02.2008)
Τα βιβλία του Καζαντζάκη ήταν η ωραιότερη συντροφιά μου σε μοναχικές στιγμές, όταν δεν άντεχα ούτε τον εαυτό μου. Ωραίο αφιέρωμα!


Σχόλιο από NaritekaGR (07.03.2008)
ο Καζαντζακης ειναι ενας απ τους αγαπημενους μου πολεμιστες του Φωτος, οπως ο Χερμαν Εσσε,ο Ολαφ Σταπλεντον και ο Νιτσε. ΚΑΙ ΟΙ 4 μιλανε πααντοτε για ελευθερια και αγαπη!Καλησπερα και παντα τετοια


Σχόλιο από pafa (07.03.2008)
Καλώς όρισες, ευχαριστώ για το σχόλιο σου. Έχω διαβάσει τους τρεις από τους τέσσερις που αναφέρεις. Τον Ολαφ Στάπλετον δεν τον γνωρίζω.


Σχόλιο από MPara (26.03.2008)
"Μ' έτρωγε" ο πατέρας μου τόσα χρόνια:
"Να διαβάσεις Καζαντζάκη παιδί μου.Να διαβάσεις Καζαντζάκη."
Ο ίδιος έχει διαβάσει,ή καλύτερα να πω,έχει ρουφήξει τα περισσότερα έργα του.
Εγώ...τίποτα.

Πριν κάνα μήνα έπιασα το "Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά".
Τί να πω βρε Παντελή?
Ότι κάθε σελίδα με έκανε να θέλω να κλάψω?
Ότι κάθε γραμμή ήταν και μια αλήθεια?(οδυνηρή πολλές φορές...)
Ότι τους έβλεπα και τους 2 χαρακτήρες μπροστά μου?

Ειλικρινά,για μένα ήταν μια αποκάλυψη ο Καζαντζάκης!
Και εννοείται πως θα συνεχίσω με άλλα έργα του.

:)


Σχόλιο από pafa (26.03.2008)
Καλώς ήρθες, τότε Μάρα μου, στο κλαμπ.
Καλή συνέχεια ...



Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να έχετε συνδεθεί ως μέλος. Πατήστε εδώ για να συνδεθείτε ή εδώ για να εγγραφείτε.

Επιστροφή στο blog


Συγγραφέας
pafa
Παντελής
από ΠΕΡΙΣΣΟΣ



Περί Blog
blogs.musicheaven.gr/pafa

Ανεμομαζώματα...





Subscribe Free
Add to my Page






Tags

Ανεμομαζώματα...




Επίσημοι αναγνώστες (7)
Τα παρακάτω μέλη ενημερώνονται κάθε φορά που ανανεώνεται το blogΓίνε επίσημος αναγνώστης!


Πρόσφατα...


Δημοφιλέστερα...




Αρχείο...


Φιλικά Blogs

Links







Ανάπτυξη MusicHeaven.gr, Hosting interTEN
Όροι Χρήσης

template design: Jorge