ελληνική μουσική
296 online   ·  201.061 μέλη

Ένα ακόμα μάθημα θεωρίας της μουσικής. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχετε κατανοήσει το μάθημα Αξίες και Στελέχη...
Μέτρο και Ρυθμός
Γράφει ο Γιώργος (jorge)298 άρθρα στο MusicHeaven
O Jorge είναι ο ιδρυτής του MusicHeaven. Είναι Μηχανικός Η/Υ & Πληροφορικής με μεταπτυχιακό στα Δίκτυα, έχει σπουδάσει κιθάρα, έχει παίξει κιθαρίστας σε μικρά σχήματα στην Πάτρα και την Αθήνα, ενώ του αρέσουν το τένις, η τεντούρα, το πο...
Δευτέρα 26 Νοεμβρίου 2007

Το μάθημα είναι μια ευγενική προσφορά της μουσικής σχολής Τομπάζη, την οποία ευχαριστούμε θερμά και γι' αυτό το μάθημα.
Μια μουσική σύνθεση χωρίζεται σε πολλά μικρά μέρη ίσης διάρκειας τα οποία ονομάζονται μέτρα. Τα μέτρα χωρίζονται μεταξύ τους με κάθετες γραμμές οι οποίες ονομάζονται διαστολές. Έτσι, μπορούμε να ορίσουμε ως μέτρο το περιεχόμενο μεταξύ δύο διαστολών.
Όταν τελειώνει το κομμάτι μας χρησιμοποιούμε διπλή διαστολή.
Όλα αυτά φαίνονται αναλυτικά στο παρακάτω παράδειγμα.

Μέτρο και Ρυθμός

Διπλή διαστολή μπορεί να μπει και στο ενδιάμεσο ενός τραγουδιού, συνήθως όταν τελειώνει μια μουσική φράση.

ΡΥΘΜΟΣ
Αμέσως μετά το κλειδί, στην αρχή του κομματιού μας, μπαίνουν δύο αριθμοί, ο ένας πάνω στον άλλο με τη μορφή κλάσματος. Αυτοί οι δύο αριθμοί προσδιορίζουν το ρυθμό του κομματιού μας και καθορίζουν το άθροισμα των αξιών του κάθε μέτρου.

Μέτρο και Ρυθμός

Ο πάνω αριθμός προσδιορίζει την ποσότητα και ο κάτω αριθμός τη μονάδα μέτρησης. Αν π.χ. έχουμε στην αρχή του κομματιού μας τους αριθμούς 2/4 λέμε ότι το κομμάτι μας είναι γραμμένο σε ρυθμό δύο τετάρτων. Ο πρώτος αριθμός (2) μας αναφέρει ότι η ποσότητά μας σε κάθε μέτρο θα είναι δύο και ο κάτω αριθμός (4) ότι η μονάδα μέτρησης θα είναι το τέταρτο.

Μέτρο και Ρυθμός

Έτσι λοιπόν το κάθε μας μέτρο θα πρέπει να έχει υποχρεωτικά δύο χρόνους, όση είναι και η συνολική αξία των δύο τετάρτων.
Μέτρο και Ρυθμός

Στο 1ο μέτρο έχουμε ένα μισό που έχει δύο χρόνους.

Μέτρο και Ρυθμός
Στο 2ο μέτρο έχουμε δύο τέταρτα τα οποία συνολικά μας κάνουν 2 χρόνους.

Μέτρο και Ρυθμός Στο 3ο μέτρο έχουμε δύο όγδοα που μας κάνουν 1 χρόνο Μέτρο και Ρυθμός
στα οποία αν προσθέσουμε και το τέταρτο που έχει ένα χρόνο παίρνουμε, συνολικά, 2 χρόνους.

Μέτρο και Ρυθμός

Στο 4ο μέτρο έχουμε τέσσερα δέκατα έκτα τα οποία μας δίνουν συνολικά 1 χρόνο στον οποίο αν προσθέσουμε και τον 1 χρόνο του τετάρτου παίρνουμε συνολικά 2 χρόνους.

Μέτρο και Ρυθμός

Βλέπουμε λοιπόν ότι το κάθε μας μέτρο πρέπει να μας δίνει άθροισμα ακριβώς δύο χρόνων όπως μας υποδεικνύει ο ρυθμός στην αρχή του κομματιού μας.
Για την καλύτερη κατανόηση ας δούμε ένα ακόμη παράδειγμα. Έστω ότι μας δίνουν το παρακάτω κομμάτι:
Μέτρο και Ρυθμός

Το κομμάτι μας είναι γραμμένο σε ρυθμό τρία τέταρτα.

Μέτρο και Ρυθμός

Ανάλυση του παραδείγματος
Το πρώτο μας μέτρο αποτελείται από τρία τέταρτα τα οποία μας κάνουν, συνολικά, τρεις χρόνους. Το δεύτερο μέτρο αποτελείται από ένα μισό που έχει δύο χρόνους και ένα τέταρτο που έχει ένα χρόνο, τα οποία, συνολικά, μας κάνουν τρεις χρόνους. Στο τρίτο μέτρο έχουμε έξι όγδοα τα οποία, συνολικά, μας κάνουν τρεις χρόνους. Όλα αυτά φαίνονται αναλυτικά στα παρακάτω σχήματα.
Μέτρο και Ρυθμός

Στο τέταρτο μέτρο έχουμε ένα τέταρτο το οποίο ισούται με ένα χρόνο και δύο όγδοα τα οποία επίσης μας κάνουν ένα χρόνο. Παρατηρούμε λοιπόν ότι το συγκεκριμένο μέτρο είναι λάθος αφού δεν συμφωνεί με το ρυθμό μας ο οποίος επιβάλλει το μέτρο μας να έχει τρεις χρόνους.
Στο πέμπτο μέτρο υπάρχει ένα ολόκληρο το οποίο ισοδυναμεί με τέσσερις χρόνους, έναν παραπάνω από τους τρεις που έπρεπε να έχουμε.

Μέτρο και Ρυθμός

Παρακάτω βλέπουμε ένα παράδειγμα σε ρυθμό 4/4 ο οποίος συμβολίζεται με το σύμβολο C

Μέτρο και Ρυθμός

Πρέπει να σημειώσουμε ότι όταν έχουμε αλλαγή πενταγράμμου δεν ξανασημειώνουμε το ρυθμό. Έτσι συμπεραίνουμε ότι ο ρυθμός μπαίνει μόνο μια φορά, στην αρχή του κομματιού.

Μέτρο και Ρυθμός

Πρέπει να σημειώσουμε ότι όταν αλλάζουμε σειρά πενταγράμμου πρέπει να τοποθετούμε ξανά το κλειδί, κάτι που φαίνεται καθαρά στο προηγούμενο παράδειγμα.
Το παρακάτω παράδειγμα είναι λάθος εξαιτίας αυτής της παράλειψης.

Μέτρο και Ρυθμός


Τοποθετούμε το σύμβολο του ρυθμού ξανά μόνο στην περίπτωση που έχουμε αλλαγή ρυθμού μέσα στο κομμάτι μας.
Μέτρο και Ρυθμός
Συνήθως όταν έχουμε τέτοιες αλλαγές ρυθμού, πριν την αλλαγή τοποθετούμε διπλή διαστολή, όπως φαίνεται στο παρακάτω παράδειγμα. Παρατηρήστε προσεχτικά τη διαφορά της διπλής διαστολής που καθορίζει το τέλος του κομματιού και της απλής διπλής διαστολής που καθορίζει μια αλλαγή μέσα στο κομμάτι μας.
Μέτρο και Ρυθμός

Παρατηρήσεις:
Πρέπει να τονίσουμε ότι το σύμβολο του ρυθμού δεν έχει καμιά σχέση με την ταχύτητα του κομματιού μας. Σε επόμενα μαθήματα θα εξετάσουμε τι καθορίζει την ταχύτητα των κομματιών μας.

Για δυνατούς μαθητές
1.Οι διαστολές και η έννοια του μέτρου χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά γύρω το 16ο αιώνα. Μέχρι εκείνη την εποχή η μουσική ήταν ελεύθερη από πλευράς μέτρου και ρυθμού.
2.Παραπάνω είδαμε το σύμβολο C να αντιπροσωπεύει το ρυθμό 4/4. Σε παλιότερες εποχές χρησιμοποιούσαν πολύ το σύμβολο C με μια γραμμή ανάμεσα του: Μέτρο και Ρυθμός
Ονομάζεται κομμένος χρόνος (alla breve) και αντιπροσωπεύει τον ρυθμό 2/2. Πιο αναλυτικά θα ασχοληθούμε με το ρυθμό αυτό σε επόμενο κεφάλαιο.
3.Μέχρι στιγμής η μεγαλύτερη διάρκεια νότας που έχουμε μάθει είναι το ολόκληρο. Υπάρχει όμως και μεγαλύτερη διάρκεια η οποία ονομάζεται διπλό ολόκληρο (brevis) και συμβολίζεται Μέτρο και Ρυθμός
4. Ο ρυθμός συνηθίζεται να ονομάζεται και τέμπο (tempo).

Συγγραφέας: Γιώργος Τομπάζης
Tompazis.gr







Tags
Μουσική Εκπαίδευση:ρυθμόςμάθημα θεωρίαςtempo


Γίνε ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Αν σου αρέσει να γράφεις, έλα στην ομάδα συντακτών του ανεξάρτητου, πολυφωνικού, υγιούς και δημοφιλούς ηλεκτρονικού περιοδικού του MusicHeaven και μοιράσου τις σκέψεις σου με τους πάνω από 4.000 καθημερινούς αναγνώστες του.

Στείλε μια δημοσίευση ή επικοινώνησε μαζί μας για απορίες!


σχόλια (7)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

mike-railse Chat
Συγχορδία Μινόρε
#10492   /   26.11.2007, 14:02   /   Αναφορά
polu wraio mathima gia enan arxario

to eksigei polu analhtika kai tonizei t lathi

pou mporei na uparksoun..



swstos o tompazhs ;-) !
darbukaboy Chat
Σολίστ
#10503   /   26.11.2007, 23:43   /   Αναφορά
Jorge σ'ευχαριστουμε!!!Προσωπικα σ'ευχαριστω ως κρουστος ο οποιος εχει λιωσει τα δαχτυλα του πανω σ'αυτα τα οποια δημοσιευσες αλλα και σε πολυ πιο συνθετα πραγματα!Ειναι μια πολυ καλη αρχη για οποιον θελει ν'ασχοληθει με τη ρυθμολογια και οτι αυτη περιεχει.
darbukaboy Chat
Σολίστ
#10504   /   26.11.2007, 23:46
Μιλαω κατα βαση γι'αυτους που θελουν ν'ασχοληθουν αποκλειστικα με το ρυθμο αλλα και γι'αυτους οι οποιοι θελουν ν'ασχοληθουν με μελωδικα οργανα.

fantasma Chat
Φθασμένος
#10509   /   27.11.2007, 15:28   /   Αναφορά
πότε γράφουμε διαγώνισμα????
sakisarabatzis Chat
Σολίστ
#10510   /   27.11.2007, 16:08   /   Αναφορά
Θελω να συγχαρω τον Γιωργο Τομπάζη για την πρωτοβουλία του αυτή.Θέλω να επισημάνω οτι προκειται για εναν αξιολογότατο,ειλικρινή και τιμιο μουσικο παιδαγωγό.Αυτο το διεπίσωσα οταν φετος τον Οκτώβριο σε κατατακτήριες εξετάσεις των σπουδαστων του ωδείου του διεπίστωσα ως εκπρόσωπος του ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ τις αριστες γνώσεις των μαθητών του,σε ενα πολιτισμένο και απο ολες τις πλευρες αρτιο με εξοπλισμό ωδειο.Αυτο σημαινει ποσο ο κ Τομπάζης αγαπά και σεβεται το λειτούργημα του Μουσικού κατι που και αυτο αρχίζει να σπανιζει στίς μέρες μας. Προτείνω να τον γνωρίσετε και απο κοντα για να διαπιστώσετε=ιδίοις ομασιν=εναν σπάνιο Ανθρωπο και Μουσικό......
mariosnadege Chat
Βασική Νότα
#10511   /   27.11.2007, 18:48   /   Αναφορά
Πολύ ξεκάθαρη επεξήγηση των ρυθμικών φαινομένων, με όρους απλούς και κατανοητούς απ' όλους. Οι εικόνες διευκολύνουν ακόμα περισσότερο την κατανόηση του άρθρου.

Ας μου επιτραπεί μόνο μια καλοπροαίρετη παρατήρηση : υπάρχει μια σύγχυση ανάμεσα στις έννοιες μέτρο (λέξη που έχει δύο σημασίες) και ρυθμός. Οι αριθμοί στην αρχή ενός κομματιού δηλώνουν το μέτρο του κομματιού. Γιατί μέτρο δεν είναι μόνο ό,τι βρίσκεται ανάμεσα σε δύο διαστολές, αλλά και μια έννοια που δηλώνει τον αριθμό χρόνων ενός κομματιού και την ύπαρξη ισχυρών και ασθενών χρόνων.

Για παράδειγμα η ένδειξη 3/4 δείχνει το μέτρο του κομματιού, που σημαίνει ότι κάθε επιμέρους μέτρο αποτελείται από τρεις χρόνους, η ρυθμική μονάδα είναι το τέταρτο και απο τους τρεις χρόνους ενός μέτρου ο πρώτος είναι ισχυρός και οι άλλοι δύο ασθενείς.

Αντίθετα ο ρυθμός είναι οποιοσδήποτε συνδυασμός ήχων διαφορετικής διάρκειας. Έτσι ο ίδιος ρυθμός (για παράδειγμα : τέταρτο και δύο όγδοα) μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε κομμάτια με διαφορετικά μέτρα (για παράδειγμα 2/4 και 3/4).

Το τέμπο πάλι δεν είναι συνώνυμο με το ρυθμό, αλλά με τη λεγόμενη ρυθμική αγωγή, που δείχνει το πόσο γρήγορα ή αργά πρέπει να παιχτεί ένα κομμάτι.

Βέβαια όλα αυτά δε μειώνουν την αξία και χρησιμότητα του άρθρου.
mhnasmhnakos Chat
Βασική Νότα
#22337   /   10.04.2011, 20:16   /   Αναφορά
πολυ σωστα και πολυ κατανοιτα δασκαλε καλη συνεχεια


Σχόλια από άλλες δημοσιεύσεις