ελληνική μουσική
372 online   ·  204.187 μέλη


αρχική > e-Περιοδικό > Μαθήματα Μουσικής

Μετατροπία, τονική μεταφορά και όργανα μεταφοράς

Η μετάβαση από ένα τόνο σε έναν άλλο μπορεί να είναι είτε προσωρινή (επιστροφή στον αρχικό τόνο = Μετατροπία = Modulation) ή να είναι οριστική (Τονική Μεταφορά = Transposition).

Μετατροπία, τονική μεταφορά και όργανα μεταφοράς

Γράφει ο Σκιαθίτης Στέφανος (stefanos604)98 άρθρα στο MusicHeaven
Κατάγομαι από Αρναία Χαλκιδικής όπου έζησα μέχρι τα 22 μου και έκτοτε εργάσθηκα και μένω μόνιμα στην Ερμούπολη Σύρου.Το ενδιαφέρον μου σημείο είναι περισσότερο για μουσικές γνώσεις και κατανόηση της μουσικής από την πλήρη τεχνική επάρκεια σ...
Πέμπτη 20 Ιουνίου 2013

Πριν γράψω θεωρητικό άρθρο και εκθέσω δημόσια τον εαυτό μου με τα γραφόμενά μου, διαβάζω, μελετώ, ακούω, ψάχνω, ρωτώ γι αυτό πιστεύω ότι είναι σχεδόν τεκμηριωμένα και περιμένω με αγωνία την κρίση από τους πιο ειδικούς από μένα.

Στη μουσική οι όροι μετατροπία και τονική μεταφορά αναφέρονται στην αλλαγή της τονικότητας (του τόνου όπως λέμε στην καθομιλουμένη) ενός τραγουδιού ή μελωδίας σε άλλη τονικότητα γι αυτό μερικές φορές ταυτίζονται. Μιλώντας όμως με την πιο στενή έννοια των όρων έχουν διαφορά.

Το άρθρο αυτό αναλύει :

  • την ΜΕΤΑΤΡΟΠΙΑ με την ευρεία έννοια: Αλλαγή από ένα τόνο ή μια κλίμακα σε άλλο τόνο ή κλίμακα: Η ουσία σε κάθε μετατροπία είναι ότι γίνεται αλλαγή τόνου. Αν αλλάξει τόνο ένα μόνο τμήμα του κομματιού είναι ΠΡΟΣΩΡΙΝΗ, αν αλλάξει τόνο πολύ μεγάλο μέρος ή ολόκληρο το κομμάτι είναι ΟΡΙΣΤΙΚΗ ( Καλομοίρη Μανώλη Ιδρυτή Μουσικής Σχολής Αθηνών).

Μετατροπία, τονική μεταφορά και όργανα μεταφοράς

  • την προσωρινή ή σκέτο Μετατροπία - που φαίνεται ότι είναι η πλέον κατάλληλη λέξη που χρησιμοποιεί το ευρύ μουσικό κοινό - που την ονομάζω και Πέρασμα και Επαφή ενός ξένου τόνου και Modulation, είναι αλλαγή τόνου όπου όμως δεν χάνεται εντελώς το αίσθημα του αρχικού τόνου, αλλά και μετά τη μετατροπία εξακολουθεί να υφίσταται, σε υπολανθάνουσα κατάσταση.
  • και την οριστική που την ονομάζω και ‘σκέτο Μεταφορά ή Τονική Μεταφορά – που φαίνεται ότι είναι η πλέον κατάλληλη λέξη που χρησιμοποιεί το ευρύ μουσικό κοινό – αλλά και με ξένες λέξεις όπως: ‘transporto- Ιταλικά’’, ‘’ transportation - Γαλλικά’’ και ‘’ transposition- Αγγλικά ’’, ‘’τρανσπόρτο – Ιταλισμός’’,
  • Η γνώση των τριών παραπάνω βοηθά να γίνουν άμεσα κατανοητά τα ‘’Όργανα Μεταφοράς’’ ή ‘’ transposing instruments’’ ειδικά της τρομπέτας που ήδη περιγράφτηκε αναλυτικά εδώ.

Μετατροπία

ΜΕΤΑΤΡΟΠΙΑ είναι η μετάβαση από μια κλίμακα σε μια άλλη εντός του ίδιου κομματιού. Η μετάβαση είναι προσωρινή (αφού γίνεται με επιστροφή στον αρχικό τόνο = Πέρασμα )

Δηλαδή όταν λέμε Πέρασμα εννοούμε την αλλαγή της τονικότητας ενός τραγουδιού σε άλλη τονικότητα την ώρα που το τραγουδάμε, για να γίνει μια αλλαγή, μια εξέλιξη στην κίνηση της μελωδίας. Δηλαδή δανειζόμαστε νότες και ακόρντα από άλλη τονικότητα ή και αλλάζουμε τελείως τμήμα του τραγουδιού για να δώσουμε χρώμα, να αλλάξουμε τη διάθεση και να κινήσουμε το ενδιαφέρον των ακροατών.

Jazz ουσιαστικά κάνει μετατροπίες πολλές φορές και σε κάθε μέτρο, αφού ανάλογα με την πυκνότητα του αρμονικού ρυθμού της, μπορεί να δανείζεται συγχορδίες ξένες ως προς το αρχικό της τονικό κέντρο –από φίλο μου της Jazz"

Με το Πέρασμα όμως σε νέα τονικότητα δεν επηρεάζεται μέρος του τραγουδιού της αρχικής τονικότητας. Πχ ένα τραγούδι που κάνει Πέρασμα από C σε Eb θα έχει ένα τμήμα του σε C και ένα άλλο τμήμα του σε Eb. Η μετάβαση δηλαδή είναι προσωρινή (αφού γίνεται επιστροφή στον αρχικό τόνο). Δηλαδή μπορεί κανείς να αφήσει τον αρχικό τόνο και να πάρει εντελώς περαστικά, ή και για αρκετό διάστημα, έναν καινούριο τόνο αλλά να ξαναγυρίσει στον αρχικό. Το Πέρασμα θα το συναντήσετε και με την ορολογία: επαφή ενός ξένου τόνου.

Μετατροπία, τονική μεταφορά και όργανα μεταφοράς

Όπως φαίνεται στο παράδειγμα της φωτογραφίας, η απλούστερη και πιο συνηθισμένη μετατροπία είναι εκείνη που συντελείται μεταξύ συγγενικών τονικοτήτων, πχ μεταξύ C, G και F μείζονος ή ελάσσονος (Ματζόρε ή Μινόρε).

Ένας τρόπος εκμάθησης αλλαγής κλίμακας είναι:

  • Ξεκινήστε με τις κοντινές κλίμακες (όταν λέμε κοντινές κλίμακες εννοούμε αυτές που έχουν διαφορά μια δίεση ή μια ύφεση στον οπλισμό τους ( π.χ κοντινές της C είναι η G, που έχει μια δίεση στο F, και η F που έχει μια ύφεση στο B- όπως στη φωτογραφία)

  • Μπορείτε να κάνετε και αλλαγή τρόπου μέσα στο ίδιο το κομμάτι. Πχ πάτε στις σχετικές ελάσσονες αυτών, που είναι η Am, η Em και η Dm αντίστοιχα. Όλες αυτές οι κλίμακες έχουν πολλές κοινές συγχορδίες. (π.χ. η C συγχορδία είναι Τονική (Ι) στην C κλίμακα, Υποδεσπόζουσα (ΙV) στην G, 3η (III) στην Am κ.ο.κ. Μ’ αυτόν τον τρόπο λοιπόν μεταβαίνετε διατονικά στις κοντινές κλίμακες.

  • Η αλλαγή τρόπου (mode) μέσα στο κομμάτι μπορεί να γίνει όπως ακριβώς στο κομμάτι αυτό {και είναι modulation – μετατροπία - αλλαγή τόνου/κλίμακας μέσα στο κομμάτι στο ίδιο mode και είναι μέρος τις σύνθεσης όπου σε κάθε κουπλέ ανεβαίνει η τονικότητα κατά ένα ημιτόνιο}

  • Τα ανωτέρω ναι μεν ισχύουν θεωρητικά, αλλά πρακτικά αν οι κλίμακες δεν είναι κοντινές, αν και πραγματοποιούνται δεν είναι ωραίες και δεν ακούγονται φυσικές.

  • Αν όμως οι κλίμακες δεν έχουν καμιά κοινή συγχορδία, τότε δεν μπορούμε να μεταβούμε μ’ αυτόν τον διατονικό τρόπο (απ’ ευθείας) και μεταβαίνουμε πλαγίως. Δηλαδή περνάμε από μια δεύτερη ή και Τρίτη κλίμακα μέχρι να φτάσουμε στην κλίμακα που θέλουμε να έχει κοινή συγχορδία με τον τόνο στον οποίο θέλουμε να καταλήξουμε. (τότε δηλαδή αντί για μία μετατροπία έχουμε περισσότερες ενδιάμεσες μετατροπίες –περάσματα).

  • Σε περιπτώσεις δε που έχουμε απομακρυσμένες κλίμακες που έχουν εντελώς διαφορετικό οπλισμό από την προς μετατροπία κλίμακα (πολλές διέσεις – υφέσεις) τότε η λύση είναι η εναρμόνια μεταλλαγή των φθόγγων( πχ αντί F# παίρνουμε Gb). Οι εναρμόνιες μετατροπίες απαιτούν αρκετές γνώσεις... και δε χρειάζεται προς το παρόν να μας απασχολήσουν. Βέβαια ήδη ξεφύγαμε από τον σκοπό του άρθρου και γι αυτό θα σταματήσω εδώ.

Τονική Μεταφορά

Η Τονική Μεταφορά μεταφέρει συνολικά ένα ολόκληρο μουσικό κομμάτι σε μια κλίμακα που απέχει συγκεκριμένο διάστημα από την αρχική (και φυσικά συμπαρασέρνει και τις μετατροπίες-περάσματα που λαμβάνουν χώρα εντός του μουσικού κομματιού).

Με την Τονική Μεταφορά αλλάζουν ΟΛΕΣ οι νότες και φυσικά ΟΛΑ τα ακόρντα στο τραγούδι. Πχ αν το τραγούδι είναι γραμμένο στην τονικότητα του C και του γίνει τρανσπόρτο στο D θα πρέπει όλες οι νότες και όλα τα ακόρντα του να αντικατασταθούν από τα ισοδύναμα τους της D τονικότητας.

Δηλαδή όταν γίνεται transposition από μια κλίμακα σε μια άλλη αυτή γίνεται πάντα σε ολόκληρο το κομμάτι {στη μελωδία και στα ακόρντα}.

Η λέξη Μετατροπία και Τονική Μεταφορά, καθώς και η τεχνική της, { αξίζει να δείτε για λεπτομέρειες την τελευταία παράγραφο του άρθρου μου περί ‘’Αρμονίας’’ ΕΔΩ: }, αφορά αποκλειστικά τη Δυτική Μουσική ( Βέβαια και στην Ανατολική Μουσική υπάρχει <<μετατροπία>> αλλά είναι κάτι το διαφορετικό -μεταφορά του βασικού maqam σε άλλη βάση … όμως ξεφύγαμε από το θέμα και δεν έχω γνώσεις επ’ αυτού…).

Η Μεταφορά (ή μεταγραφή) στη Βυζαντινή μουσική έχει άλλη έννοια. Σημαίνει τη μεταγραφή ενός εκκλησιαστικού βυζαντινού μέλους από τη βυζαντινή σημειογραφία στην ευρωπαϊκή και το αντίστροφο – ούτε όμως και σ’ αυτό το θέμα έχω γνώσεις

Η τονική μεταφορά γίνεται είτε στο πεντάγραμμο είτε στην Live εκτέλεση :

Τονική Μεταφορά στο πεντάγραμμο:

  • Τίθεται ο οπλισμός της νέας κλίμακας και αντικαθίστανται οι βαθμίδες του τόνου, στον οποίο είναι γραμμένο το κομμάτι, με τις αντίστοιχες του νέου τόνου.
  • Αν κάπου υπάρχουν βαθμίδες αλλοιωμένες (τυχαία σημεία #, b) θα αλλοιωθούν το ίδιο και οι αντίστοιχες βαθμίδες του νέου τόνου.
  • Ένα παράδειγμα αλλαγής κλίμακας δείξαμε στην προηγούμενη φωτογραφία. Εδώ ένα παράδειγμα Τονικής Μεταφοράς κατά Οκτάβα:

Μετατροπία, τονική μεταφορά και όργανα μεταφοράς

Τονική μεταφορά στην live εκτέλεση :

Εδώ απαιτείται πολύ καλή γνώση όλων των κλειδιών και του οργάνου:

Εγώ συνήθως παίζω ταυτόχρονα κιθάρα και φυσαρμόνικα ταυτόχρονα (έχεις στην τσέπη ή στη ''φυσιγγιοθήκη'' όλες τις τονικότητες φυσαρμόνικων και αμέσως κάνεις τρανσπόρτο σ’ όποια τονικότητα επιθυμείς) καθώς και τη χρήση του καποτάστο για άμεσο τρανσπόρτο συγχορδιών.

ΤΙΡS:

  • Μουσική από μια τονικότητα ματζόρε μπορεί να μεταφερθεί σε οποιαδήποτε άλλη τονικότητα ματζόρε.
  • Μουσική από μια τονικότητα μινόρε μπορεί να μεταφερθεί σε οποιαδήποτε άλλη τονικότητα μινόρε.
  • Αν και θα θεωρηθεί πλεονασμός θα αναφέρω σύμφωνα με τα παραπάνω ότι τρανσπόρτο από μια κλίμακα σε άλλη του ιδίου είδους (από π.χ. C σε F ή Am σε Bbm) είναι εύκολο και γίνεται πολύ εύκολα με πολλά software. Όμως από μείζονα σε ελάσσονα ή το αντίστροφο είναι αδύνατον (?) διότι μεταβάλλονται τα διαστήματα και οι σχέσεις ανάμεσα στις νότες και δεν έχει νόημα. Βέβαια "τεχνικά" μπορεί να το βρεις να γίνεται αλλά σίγουρα θα ακούγεται παράφωνα.

Ποιοι λόγοι μας οδηγούν να κάνουμε Τονική Μεταφορά;

  • Το αρχικό τραγούδι να είναι τονικά πολύ υψηλά ή πολύ χαμηλά:

Αν ο τραγουδιστής δεν μπορεί να τραγουδήσει τις υψηλότερες ή τις χαμηλότερες νότες του τραγουδιού απαιτείται μεταφορά σε χαμηλότερη ή υψηλότερη τονικότητα (το λεγόμενο Φωνητικό Τρανσπόρτο). Στο τραγούδι και την εκπαίδευση σ’ αυτό οι όλες διαδικασίες θα πρέπει να είναι όχι μόνο άνετες αλλά και ευχάριστες. Εννοώ ότι θα κάνει κακό στην καλλιέργεια της φωνής η μη σωστή κατάταξη της. {Ένας εμπειρικός κανόνας είναι πως –στο περίπου- οι γυναίκες τραγουδάνε κατά μία 4η ή 5η ψηλότερα. Βέβαια από bass μέχρι Soprano είναι μεγάλη η έκταση. Δείτε το ΕΔΩ: }

Επομένως το τραγούδι θα πρέπει να τραγουδιέται όχι στην αρχική τονικότητα που το τραγουδάει κάποιος επώνυμος τραγουδιστής αλλά στην τονικότητα που εσύ νοιώθεις άνετη { πολλοί βέβαια υποστηρίζουν ότι υπάρχει ψυχολογική διαφοροποίηση του ακροατή ακούγοντας διαφορετικές τονικότητες του ίδιου τραγουδιού. Βέβαια η πιστή τήρηση της αρχικής τονικότητας ισχύει κυρίως για Συμφωνικά Έργα, αν και όταν κάποιος συνθέτης κάνει μεταγραφή έργου κλασσικής μουσικής σε άλλα όργανα θα αλλάζει την τονικότητα ανάλογα με τις δυνατότητες του κάθε οργάνου. Όμως πχ ένα κομμάτι του Bach δεν μπορείς να πεις εντάξει το κατεβάζω άμα λάχει και 2 τόνους άμα δεν μπορεί να το πει μια συγκεκριμένη σοπράνο….διότι το απόλυτο τονικό ύψος ενός κομματιού παίζει μεγάλο ρόλο στην ποιότητα του}.

Άρα σίγουρα η τονικότητα είναι σημαντικός παράγοντας όταν μιλάμε για μουσική που δεν είναι όπως η λαϊκή. "Ο Gershwin συνήθιζε να λέει : ''Η τονικότητα ‘’G’’ είναι "sunny" και ότι υπάρχει κάτι "solid" στην τονικότητα του Ab'' – κάτι παραπάνω θα ήξερε από μας!!

Βέβαια να πούμε ότι θα ήταν ‘’παράλογο’’ να αλλαχθεί η τονικότητα σε μια Συμφωνική Ορχήστρα, με τη έννοια ότι ο αρχιμουσικός θα χρειαζόταν πολλές εργατοώρες για τις πρόβες της ορχήστρας, αν και σήμερα, με τα ειδικά software, για να εκτυπώσεις τις παρτιτούρες με το τρανσπόρτο του συνόλου των οργάνων της ορχήστρας απαιτούνται λίγα λεπτά- φανταστείτε αλλαγή τονικότητας πριν την ανακάλυψη τέτοιων software.

Βέβαια όλα τα παραπάνω αν αφορούν το λαϊκό τραγούδι –πρακτικά μιλώντας- είναι θεωρητική συζήτηση χωρίς ουσία και σημασία για τους πολλούς αφού σε μια μικρή ορχήστρα ενός κέντρου, ‘σκυλάδικου’ ακόμα και σε συναυλία…. τα τραγούδια θα παίζονται από τον τόνο που τραγουδάει καλύτερα ο τραγουδιστής ή το πολύ 1 ημιτόνιο πάνω - κάτω.

Εγώ πχ – αν και δεν έχω κάνει μαθήματα φωνητικής – σ’ όλο μου το γραπτό ρεπερτόριο έχω σημειωμένη την τονικότητα κάθε τραγουδιού, διαφορετικά ή δεν μου ‘’βγαίνει’’ ή με ‘’ξεσκίζει’’ φωνητικά.

Αυτό το τρανσπόρτο, από την τονικότητα που το τραγουδάει κάποιος επώνυμος τραγουδιστής, στη δική μου άνετη τονικότητα το κάνω πάρα πολύ εύκολα και γρήγορα με την κιθάρα μου με την βοήθεια του καποτάστο (capo).

Με το capo ανάλογα στο τάστο που τοποθετείται αλλάζει αντίστοιχα και το μήκος των χορδών αλλάζοντας τη χροιά του ήχου με τον ίδιο τρόπο που ένα barre ακόρντο ηχεί διαφορετικά από το αντίστοιχο του ανοιχτό ακόρντο. Αυτή η διαφορετική χροιά (ειδικά όσο ανεβαίνουμε σε τάστα) είναι αυτή που προσθέτει κάτι το διαφορετικό.

Τα Capos είναι και εκπαιδευτικά εργαλεία :

  • για εκμάθηση των κλιμάκων
  • για τους τραγουδιστές για να βρίσκουν τη σωστή τονικότητα για ένα τραγούδι τους :
  • Οι άλλοι μουσικοί της ορχήστρας που συμμετέχεις παίζουν τη μελωδία σε διαφορετική τονικότητα από ότι την παίζεις εσύ με το όργανο σου:

Αν πχ παίζεις κιθάρα τότε πρέπει να γνωρίζεις καλά τα ακόρντα στην συγκεκριμένη τονικότητα αλλιώς ή να αλλάξεις κούρντισμα-για μικρές αποστάσεις (μέχρι 1 ημιτόνιο) ή να χρησιμοποιήσεις Capotasto.

  • Όταν η μελωδία παίζεται ευκολότερα σε άλλη τονικότητα:

Σε μερικά όργανα ορισμένες κλίμακες παίζονται ευκολότερα από άλλες. Πχ σ’ έναν κιθαρίστα είναι πολύ ευκολότερο να παίξει σε Α από ότι σε Β, έτσι στον κιθαρίστα αυτόν συμφέρει να κάνει τονική μεταφορά από Β σε Α.

Αντίθετα στο πιάνο τα μαύρα πλήκτρα στο κλαβιέ είναι έτσι διευθετημένα ώστε να διευκολύνουν το παίξιμο στο Β.

Στα δε ρεμπέτικα – ειδικά του Μάρκου Βαμβακάρη – σχεδόν όλα είναι σε D που εκτός του ότι είναι πολύ καλή τονικότητα για φωνή, είναι το βασικό κούρδισμα του 3-χορδου μπουζουκιού- εδώ δοκιμάστε άλλη τονικότητα και θα με θυμηθείτε ότι θα ‘αισθανθείτε’ διαφορά.

Η απόφαση λοιπόν για το με ποια τονικότητα θα παιχτεί ένα τραγούδι απαιτεί πολλές φορές έναν συμβιβασμό μεταξύ των παιχτών διαφορετικών οργάνων της ορχήστρας και του τραγουδιστή. (Βέβαια εδώ-Ελλάδα- τον πρώτο λόγο έχει ο αρχηγός –ο τραγουδιστής…).

Όργανα Μεταφοράς (Transposing instruments)

Είναι τα όργανα για τα οποία οι νότες στην παρτιτούρα τους γράφονται υψηλότερα ή χαμηλότερα από το πώς ακούγονται. Μια λίστα από τα πλέον γνωστά τέτοια όργανα φαίνεται εδώ:

Μετατροπία, τονική μεταφορά και όργανα μεταφοράς

  • Μερικά όργανα όπως: τρομπέτα, κορνέτα, σαξόφωνο, κλαρίνο,.. είναι γνωστά σαν όργανα Bb. Σ’ αυτά λοιπόν τα όργανα γίνεται υποχρεωτικά μεταφορά. Δηλαδή οι παίχτες αυτών των οργάνων πριν παίξουν το κομμάτι μιας ορχήστρας θα πρέπει σ’ αυτό να γίνει η κατάλληλη μεταφορά. Η νότα που οι παίχτες αυτών των οργάνων ονομάζουν C ηχεί σαν Bb -σε κάποιον που παίζει κάποιο από τα παρακάτω όργανα (Μη Μεταφοράς) - καθώς και όλες οι άλλες νότες θα απέχουν κατά την ίδια ποσότητα.

  • Μερικά άλλα όργανα όπως: πιάνο, organ, oboe, βιολί, κιθάρα,.. είναι γνωστά σαν Όργανα Μη Μεταφοράς (Non Transposing instruments). Σ’ αυτά ένας πιανίστας που βλέπει σε παρτιτούρα το C θα παίξει μια νότα που ο βιολιστής, ο κιθαρίστας…θα συμφωνήσει ότι είναι το C.

Ερώτηση: Τι νότα ακούμε αν ζητήσουμε από ένα παίχτη transposing instrument να μας παίξει ένα C (ντο);

Απάντηση: Εξαρτάται από το όργανο. Στις περισσότερες των περιπτώσεων το όνομα του οργάνου μας δίνει και την απάντηση. Πχ ακούμε τη νότα Bb όταν μια τρομπέτα Bb διαβάζει και παίζει ένα C. Δείτε για πλείστες λεπτομέρειες το άρθρο: ΕΔΩ:

Πιθανόν να είδατε στο Forum τα κάλαντα στη Σύρο με συμμετοχή και δική μου και το μικρό ενισχυτάκι Yamaha που χρησιμοποιώ.

Ο φίλος τρομπετίστας έχει δική του πανάκριβη κορνέτα (2.500 ευρώ) σε σχέση με τη δική μου των 100 ευρώ. Βέβαια θα εξομολογηθώ ότι δεν βρίσκω μεγάλες διαφορές στο ηχόχρωμα απλά είναι λίγο πιο ξεκούραστη.

Να επαναλάβω εδώ ότι :

  • ενώ στα ‘Κάλαντα Χριστουγέννων’ ο κορνετίστας διαβάζει C – αυτό ηχεί σαν Bb – άρα και εγώ με την κιθάρα μου ακομπανιάρω Bb.
  • Ενώ στα ‘Χιόνια στο καμπαναριό’ διαβάζει F- αυτό ηχεί σαν Eb – άρα και εγώ με την κιθάρα μου ακομπανιάρω Εb.

Δείτε αναλυτικά ξενόγλωσσα παραδείγματα μεταφοράς ΕΔΩ:

Δεν αλλάζουν τονικότητα αλλά παίζονται μια οκτάβα υψηλότερα ή χαμηλότερα απ’ ότι γράφονται:

  • Οι παρτιτούρες κιθάρας γράφονται μια οκτάβα υψηλότερα απ’ ότι ηχούν.
  • Οι ανδρικές φωνές, δοθείσης μελωδίας στο γνώμονα του G, συνήθως τραγουδούν μια οκτάβα χαμηλότερα απ’ ότι γράφονται.
  • Οι παρτιτούρες του Κοντραμπάσο γράφονται επίσης μια οκτάβα χαμηλότερα απ’ ότι ηχούν

Τα όργανα λοιπόν που κάνουν μεταφορά κατά μια οκτάβα έχουν ή ψηλότερη ή χαμηλότερη περιοχή. Η μεταφορά τους όμως θέτει την παρτιτούρα εντός πενταγράμμου ώστε να αποφεύγονται οι βοηθητικές γραμμές. Δείτε το κάτω μέρος της φωτογραφίας:

Μετατροπία, τονική μεταφορά και όργανα μεταφοράς

Αποφεύγοντας τη μεταφορά

Σε μερικές περιπτώσεις μπορείς να αποφύγεις τη μεταφορά ή τουλάχιστον να αποφύγεις να την κάνεις εσύ ο ίδιος:

  • Στην κιθάρα μπορείς να χρησιμοποιήσεις το capotasto (αν και με το capo η χροιά του ήχου ‘αλλάζει΄) για να παίξεις σε υψηλότερες τονικότητες ή να κάνεις κούρδισμα ένα ή δύο ημιτόνια πιο κάτω ή πιο πάνω( δεν συνιστώ το πιο πάνω– λόγοι σκευρώματος..).
  • Ένα καλό ηλεκτρονικό όργανο πλήκτρων μπορεί να κάνει άμεσα την μεταφορά που θέλεις
  • Ένα καλό software μπορεί να κάνει μεταφορά το mp3 ή Midi αρχείο σου και να το εκτυπώσει σε παρτιτούρα. Δηλαδή ακούγοντας ένα τραγούδι στο PC μας, υπάρχουν πολλά software (όπως το το Nero το Melodyne το MidiNotate…) που αλλάζουν τον τόνο, ανεβάζοντας ή κατεβάζοντας ημιτόνια, μέχρι να βρούμε τον τόνο που μας ενδιαφέρει. Δείτε ΕΔΩ:

Όργανα μη Μεταφοράς ( Non-Transposing instruments)

Σε αντίθεση με τα Transposing instruments που είδαμε παραπάνω είναι τα όργανα για τα οποία οι νότες στην παρτιτούρα τους γράφονται όπως ακούγονται. Τέτοια όργανα είναι τα έγχορδα (κιθάρα, βιολί …), το πιάνο, το φλάουτο το όμποε το τρομπόνι (tenor trombone ).

ΕΔΩ θα δείτε ένα πίνακα με τις συχνότητες κάθε νότας καθώς και ποια είναι η χαμηλότερη νότα σ’ όλα τα όργανα.

Βαρύτονα χάλκινα

Στην οικογένεια των χάλκινων μπάσων οργάνων ανήκουν όργανα όπως: Το τρομπόνι, το ευφώνιο, η τούμπα ( tuba) και το βαρύτονο. Το euphonium συχνά ονομάζεται και σαν tenor tuba. Το baritone είναι πιο στενό από το euphonium.

Τα αναφέρω εδώ ξεχωριστά γιατί άλλες φορές γράφονται στον γνώμονα του G κι άλλες φορές στο γνώμονα του F. Δηλαδή άλλοτε θεωρούνται Non transposing και άλλοτε transposing Instruments. Το τρομπόνι όμως (ΚΥΡΙΩΣ) θεωρείται Non transposing Instrument.

Μετατροπία, τονική μεταφορά και όργανα μεταφοράς

Eπίσης Δείτε στο 027’ του video:

Τα Trombone, Euphonium , Tuba και Baritone θα μπορούσαν να θεωρηθούν και σαν transposing Instruments (Βλέπε τις παρτιτούρες). Το τρομπόνι όμως αντίθετα με τα περισσότερα χάλκινα θεωρείται Non transposing Instrument δηλαδή παίζει τις νότες που διαβάζει από παρτιτούρα όπως το πιάνο.

Πολλά τρομπόνια έχουν ένα μηχανισμό τον λεγόμενο "F attachment ή και trigger" που δίνει στο όργανο δυνατότητα να κατέβει σε χαμηλότερες νότες την κλίμακα.

Ένα Bb tenor trombone με μεγάλη καμπάνα είναι γνωστό σαν tenorbass trombone και παίζει κομμάτια σε έκταση τενόρου και μπάσου.

Trombone:

Euphonium:

Tuba:

Baritone:

Σημείωση 1: Προσωπική μου άποψη είναι ότι σήμερα στην Ελλάδα τα χάλκινα αντικαθιστούν τα έγχορδα σε πολλές περιοχές και οι μουσικοί που τα παίζουν κερδίζουν περισσότερα. Στο μέλλον πιστεύω θα επεκταθούν σε περισσότερες περιοχές.

Σημείωση 2: Οι αγγλικοί όροι δίδονται απλά για να σας βοηθήσουν να κάνετε googling για περισσότερες πληροφορίες.




Γίνε ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

Αν σου αρέσει να γράφεις, έλα στην ομάδα συντακτών του ανεξάρτητου, πολυφωνικού, υγιούς και δημοφιλούς ηλεκτρονικού περιοδικού του MusicHeaven και μοιράσου τις σκέψεις σου με τους πάνω από 4.000 καθημερινούς αναγνώστες του.

Στείλε μια δημοσίευση ή επικοινώνησε μαζί μας για απορίες!


σχόλια (12)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

STEFANOS604 Chat
Βετεράνος
#27461   /   20.06.2013, 06:42   /   Αναφορά

ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ του άρθρου


Ζητήθηκε να εξηγηθεί  αν είναι σωστό ή λάθος το γιατί είναι μετατροπία ή  γιατί δεν είναι μετατροπία το να παίρνει κάποιος σαν παράδειγμα αυτό το video με τους κωμικούς μουσικούς.


Το αναλύω πιο διεξοδικά αφού από τότε που απέστειλα το άρθρο προς δημοσίευση μέχρι σήμερα έχω νέα στοιχεία που το εμπλουτίζουν και με τα σχόλια σας μπορεί να εμπλουτιστεί περισσότερο .


Εδώ ορισμός της ΜΕΤΑΤΡΟΠΙΑΣ από εγκυκλοπαίδεια Wikipedia που μάλιστα χρησιμοποιεί την ίδια πηγή –όπως αυτή που χρησιμοποίησα κι εγώ- «Αρμονία» Καλομοίρη Μανώλη , που θεωρείται  ο ιδρυτής της Εθνικής Μουσικής Σχολής της Ελλάδας .


Αλλά και το βιβλίο του Παναγιώτη Αδάμ  ΄΄Τονική Αρμονία΄΄ - σελίδα 12 - που λέει ότι ο όρος ‘’Μετατροπία’’ που έχει επικρατήσει στα ελληνικά δεν είναι εύστοχος.


Δείτε εδώ:


http://i1290.photobucket.com/albums/b539/stefanos604/MISCELLANEOUS/KalomoiriAdam_zpse2e01adf.jpg



ΞΕΝΕΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΕΣ για modulation & transposition


Με την εμβριθή μελέτη των παρακάτω  ξένων ιστοσελίδων θα μάθετε πολλά περισσότερα:


Ας δούμε λοιπόν τι λένε οι επισκέπτες και τι ψηφίζουν σ’ ένα καλό ξένο forum:


What is the difference between modulation and transposition in music? Best Answer - Chosen by Voters



  • Modulation is when a piece of music moves from one key to another during the course of the piece.

  • Transposition is taking a piece from one key and playing it in a different key. This is especially common in jazz and pop music, so a song can be played in a more comfortable key for the singer.


Επίσης: In music, modulation is most commonly the act or process of changing from one key (tonic, or tonal center) to another


Για το πώς επιτυγχάνεται αναλυτικά Modulation & Transposition:


<<.. transposition and modulation, they are very similar… yet different>>. Η συνέχεια …στο ξένο forum εδώ:


Επίσης:  Modulation means getting between keys….


Επίσης: Modulating to a new key doesn't affect the part of the song that was written in the original key……


Επίσης :Και τελευταίο:



  • Playing a melody or chord progression in the key of A major, then changing it to the key of E major is a transposition.

  • Playing a melody or chord progression in the key of A major, then playing a B major chord in the middle of it, but still remaining overall in the key of A major is a modulation


Να και μερικά καλά παραδείγματα από τις παραπάνω εν λόγω διαφωνίες:


Η αλλαγή τρόπου (mode)  μέσα στο κομμάτι μπορεί να γίνει όπως ακριβώς στο κομμάτι αυτό   και στο κομμάτι αυτό {και είναι modulation – μετατροπία - αλλαγή τόνου/κλίμακας μέσα στο κομμάτι στο ίδιο mode και είναι μέρος τις σύνθεσης όπου σε κάθε κουπλέ ανεβαίνει η τονικότητα κατά ένα ημιτόνιο} και ίσως!!!  όπως στους κωμικούς μουσικούς και σε άλλα modes.


Βέβαια όλα τα παραπάνω στοιχεία αυτού του σχολίου μου αφορούν  θέματα ορολογίας και όχι ουσίας.


Και μια άλλη μορφή μετατροπίας:


Direct (abrupt) modulation: Άμεση (απότομη) μετατροπία: Μετατροπία η οποία δεν κάνει χρήση κοινών συγχορδιών ή κοινών φθόγγων. Όταν ένα κομμάτι αλλάζει τονικότητα απότομα χωρίς κοινές συγχορδίες δημιουργεί μια ξαφνική αλλαγή διάθεσης μέσω της ξαφνικής αλλαγής τονικότητας. Πχ από την τονικότητα C στην τονικότητα Α. Ακούστε ένα ηχητικό απόσπασμα εδώ: Στη μουσική της κλασικής περιόδου τέτοιες μετατροπίες γίνονται μεταξύ των φράσεων (phrase modulations). Μια πολύ καλή εξήγηση για το πώς γίνεται απότομη μετατροπία εδώ:


Ελπίζω να το εξάντλησα το θέμα  πλήρως. Περιμένω τα σχόλια σας .

STEFANOS604 Chat
Βετεράνος
#27582   /   10.07.2013, 11:51

Το θέμα ‘’Μετατροπία’’ είναι θεωρητικό κι εγώ προσπάθησα εδώ να δώσω πρακτικές εφαρμογές με τα πολλά παραδείγματα από το YouTube ελληνικού ματζορο-μίνορου ρεπερτορίου  ΕΔΩ  , πιστεύοντας ότι κάποιος με αρκετές γνώσεις αρμονίας  να μας δώσει περαιτέρω εξηγήσεις.


Κάποιοι λένε:‘’ τα ματζορο-μίνορα είναι απλά μετατροπίες’’.


Θα έλεγα ναι το σύνολο των παραδειγμάτων με ματζορο-μίνορα που ανέφερα είναι πράγματι μετατροπίες (έστω θεωρώντας κι αυτές στις οποίες ο οπλισμός παραμένει ο ίδιος-σχετικές κλίμακες) εκτός από τα παραδείγματα αλλαγής τόνου ανά κουπλέ (‘’Το μαχαίρι’’ , ‘’ όταν πηγαίναμε μαζί σχολείο’’) που δεν είναι ματζορο-μίνορα.


Άρα λογικά σκεπτόμενος συμπεραίνω ότι  τα ματζορομίνορα είναι ένα υποσύνολο των ‘’ελληνικών μετατροπιών’’ .


Τα παραδείγματα λοιπόν αυτά αναφέρονται κυρίως στη λαϊκή μας μουσική (έστω σε μουσική στυλ Eurovision).


 Η μετατροπία (αλήθεια τι παράξενη αλλά και άστοχη λέξη!!) είναι ορολογία που εξηγείται με  τους κανόνες τις δυτικής κλασσικής μουσικής. Μπορούμε με τους κανόνες αυτούς να ερμηνεύσουμε τη δική μας μουσική ή θα κάνουμε λάθος ? Οι κανόνες αυτοί δεν έχουν και εξαιρέσεις?


Να γιατί ζητώ τη γνώμη από γνώστες της δυτικής κλασσικής για να μη θεωρηθεί ότι εγώ ο ‘’μουσικός’’ διδάσκω  μάθημα σύγχρονης (λαϊκής , έντεχνης …) ελληνικής μουσικής με κανόνες και ορολογίες της κλασσικής μουσικής (απ' την οποία ελάχιστα γνωρίζω).


Επαναλαμβάνω αυτός αποκλειστικά ήταν ο λόγος τοποθέτησης τους αποσπάσματος του βιβλίου του Καλομοίρη , άπαξ όμως στην αρχή και χωρίς καμιά μετέπειτα αναφορά σ’ όλο το άρθρο.


Εξ’ άλλου το μεγαλύτερο αφιέρωμα του άρθρου είναι για την Τονική Μεταφορά ( τρανσπόρτο) και για τα όργανα μεταφοράς.


STEFANOS604 Chat
Βετεράνος
#27603   /   14.07.2013, 23:14


Τώρα από φίλο καλό μουσικό με σχετικό άρθρο τίτλου ’’ Μικρά Μυστικά Μεγάλων Μουσικών  ‘’ που έχει πλήρη ανάλυση και για τη μετατροπία της κλασσικής περιόδου , πήρα το παρακάτω κείμενο για την ‘’Πραγματική Μετατροπία’’ που αναφέρει ο Καλομοίρης:


<<Οι όροι "πραγματική μετατροπία" και "προσωρινή μετατροπία" είναι λίγο ασαφείς και για αυτό το λόγο δύο διαφορετικοί μουσικοί μπορεί στο ίδιο απόσπασμα να αντιληφθούν διαφορετικού τύπου μετατροπίες. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος από αυτούς είναι λάθος, εφόσον δεν υπάρχει "σωστή" ερμηνεία της μουσικής (είναι τέχνη και όχι επιστήμη).


Πραγματική μετατροπία έχουμε όταν η αρχική τονικότητα του κομματιού, επιβεβαιωμένη από την παρουσία μίας ή περισσότερων διαδοχών V->I, αλλάζει, και, επιπλέον, η αλλαγή αυτή επιβεβαιώνεται με την διαδοχή V->I της νέας τονικότητας.


Ένα κομμάτι μπορεί να έχει οσοδήποτε μεγάλο αριθμό μετατροπιών, ανεξαρτήτως αν η αρχική και η τελική τονικότητα του κομματιού είναι η ίδια (όπως και συμβαίνει στην κλασσική περίοδο)>>.


 


 


STEFANOS604 Chat
Βετεράνος
#27463   /   20.06.2013, 17:46   /   Αναφορά

2ος ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ ΑΡΘΡΟΥ


Δύο φωτογραφίες για άμεση κατανόηση της διαφοράς : Μετατροπίας _ Τονικής Μεταφοράς:


Μινορο-Μάτζορα


http://i1290.photobucket.com/albums/b539/stefanos604/Modulation%20vs%20Transopsition/mualphatauzetaomicronrhoomicron-mu3AF0nuomicronrhoalpha_zps013b7d0e.jpg


Δικό μου ηχητικό απόσπασμα για Χρωματική Μετατροπία από Am – A – Am :


https://www.box.com/s/s64e7738mescaqw4jkwz




Μετατροπία vs Τονική Μεταφοράς


http://i1290.photobucket.com/albums/b539/stefanos604/Modulation%20vs%20Transopsition/Modulation-transposition_zpscfa1e0c4.jpg



Δικό μου video με τρανσπόρτο σε πολλές τονικότητες:



Να και μια πασίγνωστη μελωδία- Ισπανική Υποχώρηση, Espana Cani -   που στο 0:52 δεν είναι μετατροπία ενώ έχει μια ξεκάθαρη μετατροπία στο 1:30.  


Αλλαγή σε σχετική κλίμακα:


(πχ Am – C ). Πχ ‘’ F# σε A και επιστροφή F# - Γυρίζω τις πλάτες μου στο μέλλον’’. Αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί μετατροπία καθώς δεν αλλάζει ο οπλισμός.


 Δείτε εδώ:


 


Outside playing


Κυρίως είναι μια τεχνική –δείτε εδώ- που χρησιμοποιείται στην jazz και δεν μπορεί να θεωρηθεί μετατροπία.


Playing ‘outside’ is a term synonymous with jazz rock/fusion guitar players. Within traditional forms of jazz this term is replaced by ‘using chromaticism’.In blues, country, and folk forms it’s called ‘blue notes.’ In everything else it’s considered ‘the wrong notes’.


Να και το ‘’outside playing ;’’ με φυσαρμόνικα (;) , όπως το καταλαβαίνω εγώ:


Με τη διατονική φυσαρμόνικα για να τονίσεις-να δώσεις έμφαση- στα solos και στις μελωδίες χρησιμοποιείς την τεχνική bending .Αυτή η ασυμφωνία που δημιουργείται με το να παίζεις νότες εκτός της διατονικής κλίμακας προσδίδει μια αίσθηση – bluesy sound – στο παίξιμο της φυσαρμόνικας γεγονός που εξηγεί το γιατί τα bends χρησιμοποιούνται τόσο συχνά στα στυλ blues & rock.


Ακούστε εδώ ένα τέτοιο ηχητικό απόσπασμα:


https://www.box.com/s/si5yugj2iwbs9schtszb


Βέβαια στα Blues, η blue νότα, δεν θεωρείται ‘’outside’’ αν παίζουμε με Blues πεντατονικές γιατί θεωρείται πως ανήκει στην κλίμακα που παίζουμε και επιπρόσθετα αν σε οποιαδήποτε κλίμακα παίξουμε κάποιες νότες εκτός κλίμακας σε ανίσχυρα μέρη του μέτρου τότε δεν παίζουμε outside αλλά χρωματικές νότες προσεγγίσεις. 


‘’χρωματική’’ μετατροπή ;


Αν έχουμε τη συγχορδία Am : A –C –E . Αν το C το κάνουμε C# τότε η συγχορδία γίνεται Α


Ομοίως:


Αν έχουμε τη συγχορδία Dm: D  F  A    Αν το F το κάνουμε F# τότε η συγχορδία γίνεται D


Αυτή όμως η μετατροπή δεν μοιάζει με ‘’χρωματική’’;

STEFANOS604 Chat
Βετεράνος
#27467   /   20.06.2013, 21:59

Οι δύο φωτογραφίες που αναφέρω στο προηγούμενο σχόλιο (επειδή στη μία υπήρχε ένα τυπογραφικό λάθος ) για άμεση κατανόηση της διαφοράς : Μετατροπίας _ Τονικής Μεταφοράς: είναι οι παρακάτω: (συγνώμη για το λάθος)


 


 



 



AIDONOGLOUNEKTARIA Chat
MusicHeaven Guru
#27504   /   28.06.2013, 21:36   /   Αναφορά

Κύριε Στέφανε ευχαριστούμε, για ακόμα μία φορά, για τις γνώσεις που μας μοιράζεται.

STEFANOS604 Chat
Βετεράνος
#27506   /   28.06.2013, 22:48

Νεκταρία ευχαριστώ πολύ.


Πιστεύω είναι ένα απ' τα σπουδαιότερα άρθρα. Δεν ξέρω αν, το ότι δεν υπάρχουν σχόλια είναι πλήρως κατανοητό ή εντελώς δυσνόητο πάντως ήταν για μένα ένα απ' τα δυσκολότερα θεωρητικά, που όμως το διάνθησα και με πρακτικά, που μέχρι στιγμής έχω δημοσιεύσει στο ΜusicΗeaven.


 


giovan23 Chat
Συγχορδία Μινόρε
#27552   /   07.07.2013, 16:51

Γιατί χρησιμοποιείται από τον κυριο Καλομοίρη η λέξη ''Πραγματική Μετατροπία'' και όχι μια απ' τις λέξεις που αναφέρετε; Μήπως εννοεί και κάτι άλλο;


Ευχαριστώ πολύ κατανοητά είδικά τα ''Οργανα Μεταφοράς''


STEFANOS604 Chat
Βετεράνος
#27553   /   07.07.2013, 20:33

Ναι την ‘’οριστική μετατροπία’’ κατά Καλομοίρη την μετέφρασα  τρανσπόρτο.  Έστω ότι πράγματι έκανα λάθος στην μετάφραση της έννοιας ‘’οριστική’’ ή έστω ότι ο Καλομοίρης δεν το εξηγεί ενδελεχώς ώστε να γίνει κατανοητό και από ‘’Μουσικούς’’  – που το έκανα επίτηδες ’οριστική’’ (αν προσέξατε δεν χρησιμοποιώ τη λέξη ‘’πραγματική’’ αλλά ‘’οριστική’’) και θα εξηγήσω το γιατί λεπτομερώς παρακάτω – όμως αυτή είναι η μόνη αναφορά της λέξης στην αρχή και πουθενά στο υπόλοιπο 20 σέλιδο άρθρο δεν την ξαναεπαναφέρω  αλλά χρησιμοποιώ μια απ’ τις λέξεις: ‘’Τονική Μεταφορά’’, ‘’ transporto, ‘’ transportation , ‘’ transposition ’’ , ‘’τρανσπόρτο''.


Ο δε ορισμός και η περιληπτική του ανάλυση που αναφέρω στο άρθρο  είναι:


‘’ Η Τονική Μεταφορά  μεταφέρει συνολικά ένα ολόκληρο μουσικό κομμάτι σε μια κλίμακα που απέχει συγκεκριμένο διάστημα από την αρχική (και φυσικά συμπαρασέρνει και τις μετατροπίες-περάσματα που λαμβάνουν χώρα εντός του μουσικού κομματιού).


Με την Τονική Μεταφορά αλλάζουν ΟΛΕΣ οι νότες και φυσικά ΟΛΑ τα ακόρντα στο τραγούδι. Πχ αν το τραγούδι είναι γραμμένο στην τονικότητα του C και του γίνει τρανσπόρτο στο D θα πρέπει όλες οι νότες και όλα τα ακόρντα του να αντικατασταθούν από τα ισοδύναμα τους της D τονικότητας.


Δηλαδή όταν γίνεται transposition από μια κλίμακα σε μια άλλη αυτή γίνεται πάντα σε ολόκληρο το κομμάτι {στη μελωδία και στα ακόρντα}.’’


 


Ας εξηγήσουμε τώρα με παράδειγμα γιατί την κατά Καλομοίρη ‘’οριστική μετατροπία’’  την έβαλα επίτηδες στην αρχή του κειμένου και την ερμήνευσα ‘’τρανσπόρτο’’ .


Το θέμα ‘’Μετατροπία’’ είναι θεωρητικό κι εγώ προσπάθησα να δώσω πρακτικές εφαρμογές. Το έκανα πιστεύοντας ότι κάποιος με αρκετές γνώσεις επί του θέματος να μας δώσει περαιτέρω εξηγήσεις. Επαναλαμβάνω ότι την έθεσα τη λέξη άπαξ και στην αρχήπου και λανθασμένα να την ερμήνευσα δεν αλλάζει τίποτε στο επόμενο 20σέλιδο κείμενο- γι αυτό εσείς χρησιμοποιήστε μια απ’ τις τόσες άλλες λέξεις που δίνω όπως: ‘’Τονική Μεταφορά’’, ‘’ transporto, ‘’ transportation ,ι ‘’ transposition’’ , ‘’τρανσπόρτο ‘’


 


 


Ας υποθέσουμε τώρα ότι ο τραγουδιστής που τραγουδάει το ίδιο τραγούδι ενώ έπαιξε το 1ο κουπλέ σε Am λέει στον κιθαρίστα να συνεχίσουν μέχρι τέλος σε A#m (Bbm) όπως δείχνω στη φωτογραφία (γεγονός που πράγματι συμβαίνει συχνά αν κάτι έχει η φωνή του τη συγκεκριμένη στιγμή και δεν μπορεί να ‘βγει’ ψηλότερα) :


 


 


Σύμφωνα λοιπόν με τον Καλομοίρη - όπως κατάλαβα εγώ το κείμενο της φωτογραφίας του Καλομοίρη- λέει:


‘’...για την τρίτη περίπτωση πως πρόκειται για πραγματική μετατροπία (οριστική), αλλαγή, μετατροπή δηλ. του τόνου….’’.


 Αυτό όμως δεν είναι τρανσπόρτο ??


 Δηλαδή ο κιθαρίστας έβαλε το Capo  στο 1ο τάστο και παρέμεινε εκεί για όλα τα κουπλέ.


 Ευχαριστώ για το μεστό σχόλιο.


giovan23 Chat
Συγχορδία Μινόρε
#27566   /   09.07.2013, 09:16

Ευχαριστώ πολύ


Θα ήθελα κανα δυο παραδείγματα μετατροπίας με Δυτική μουσική , αν γίνεται


STEFANOS604 Chat
Βετεράνος
#27567   /   09.07.2013, 09:52

Giovan23 ευχαριστώ κι εγώ για τo σχόλιo


Τα παραδείγματα που έχω στο άρθρο αφορούν ελληνικό ρεπερτόριο και οι εξήγηση που δίνω με το απόσπασμα από τον Καλομοίρη ίσως να μην εξηγείται εύκολα αρμονικά αφού δεν μοιάζουν με μουσική δυτικής αρμονίας.


Γι αυτό μου έκανε εντύπωση που ο Καλομοίρης δεν έβαλε στο συγκεκριμένο απόσπασμα τη λέξη τρανσπόρτο αλλά τη φράση ‘’πραγματική μετατροπία’’  που ναι μεν τα δικά μου παραδείγματα (πχ ‘’ένα μαχαίρι’’ , ‘’Όταν πηγαίναμε μαζί σχολείο’’….) να εξηγούνται όπως σου περιέγραψα ΕΔΩ  μπορεί όμως για άλλες μελωδίες (Δυτικής Αρμονίας) να εννοεί κάτι άλλο. Γι αυτό όπως σου είπα το ονόμασα τρανσπόρτο την  ‘’οριστική μετατροπία’’ για τα δικά μας ελληνικά ρεπερτόρια κι αν βρεθεί κάποιος καλός γνώστης αρμονίας που να μας διαβάσει να μας εξηγήσει το ‘’πραγματική μετατροπία’’ – ΠΜ που απέστειλα σε φίλους μουσικούς μου απάντησαν ότι το θέμα είναι πολύπλοκο και δύσκολο. Πάντως από βιβλία όπως της τονικής αρμονίας του Π Αδάμ δεν μπόρεσα να βρω άκρη. Ας μείνουμε λοιπόν στα δικά μας. Εξ' άλλου ερασιτέχνες μουσικοί είμαστε και οι περισσότεροι έχουμε ελληνικό ρεπερτόριο ή σύγχρονο ή τζαζ...


Έτσι δεν έχω δυστυχώς τέτοια παραδείγματα που ζητάς και επιπλέον ο λόγος συγγραφής του άρθρου ήταν ναι μεν να αποκτήσουμε κάποιες γνώσεις αλλά το σπουδαιότερο να ξέρουμε να αναγνωρίζουμε σ’ ένα κομμάτι σύγχρονης μουσικής (και μάλιστα ελληνικής) τη μετατροπία και το κομμάτι αυτό να το τρανσπορτάρουμε συμπαρασέρνοντας και τις μετατροπίες του και μάλιστα όχι με γνώσεις στα πεντάγραμμα αλλά με γνώσεις στα software που αναφέρω στα άρθρα.


Σταματώ εδώ και σε επόμενο σχόλιο μου θα σας δώσω όλα τα παραδείγματα ελληνικών τραγουδιών που εγώ έχω στο ρεπερτόριο μου που έχουν μετατροπίες (άσχετα αν λέγονται διατονικές , χρωματικές ή εναρμόνιες – απλά θα τις λέμε μετατροπίες) και πως αυτά τρανσπορτάρονται.


Σ' όλα αυτα τα ελληνικά παραδείγματα θα δεις έχουμε ''ματζορομίνορο'' ή ''χαρμοσυνολυπητερό'' ή αλήθεια πως αλλιώς λέγονται ?? (κάποιος μουσικός μου σχολίασε ειρωνικά ότι δεν υπάρχει τέτοια ορολογία στη μουσική, χωρίς όμως να μου πει αν υπάρχει κάποιος άλλος όρος...)


Καλημέρα και ευχαριστώ


 


STEFANOS604 Chat
Βετεράνος
#27570   /   09.07.2013, 11:36

Σας παρουσιάζω παραδείγματα , από το YouTube, ελληνικού αλλά και ξένου ρεπερτορίου σύγχρονης μουσικής  για να εμπεδώσουμε  τις όποιες  γνώσεις  αποκτήσαμε από το άρθρο αλλά το σπουδαιότερο να είμαστε σε θέση  να αναγνωρίζουμε σ’ ένα κομμάτι σύγχρονης μουσικής (και μάλιστα ελληνικής) αν υπάρχει μετατροπία και πως το κομμάτι αυτό να το τρανσπορτάρουμε συμπαρασέρνοντας και τις μετατροπίες του (άσχετα αν λέγονται διατονικές , χρωματικές ή εναρμόνιες – απλά θα τις λέμε μετατροπίες) και φυσικά δεν μπλέκω πλέον σ’ αυτά τα παραδείγματα τον Καλομοίρη που ανέφερα στην αρχή του άρθρου και που πιθανόν να μην αναφέρεται καν σ’ αυτή τη μουσική αλλά να αναφέρεται  μόνο σε μετατροπίες  κλασικής (οργανικής) μουσικής. (όποιος μπορεί να μας δώσει παραδείγματα με μετατροπίες κλασσικής μουσικής θα ήταν διευκόλυνση).



Αλλαγή τρόπου μέσα στο κομμάτι που είναι μέρος τις σύνθεσης και όπου σε κάθε κουπλέ ανεβαίνει η τονικότητα κατά ένα ημιτόνιο .  ‘


’Ένα Μαχαίρι’’. Τα 3 πρώτα στιχάκια σε Am το 4ο στιχάκι σε Bbm το 5ο σε Bm  το 6ο σε Cm και το 7ο σε C#m .



Ομοίως το: ‘’ Όταν πηγαίναμε μαζί σχολείο’’



Στο παρακάτω όμως κομμάτι : ‘’Γυριζω τις πλατες μου στο μελλον ‘’  Αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί μετατροπία καθώς δεν αλλάζει ο οπλισμός (ξεκινά με Am γίνεται μετατροπία σε C  και επιστροφή Am) :



Στο κομμάτι αυτό η πασίγνωστη μελωδία-Ισπανική Υποχώρηση, Espana Cani - που στο χρόνο 0:52 δεν είναι μετατροπία ενώ έχει μια ξεκάθαρη μετατροπία στο 1:30.



 


 


Βρείτε μόνοι σας τις μετατροπίες στα παρακάτω:




TICO TICO saxophone



Alla molto turka : ένα ωραίο μουσικό παιχνίδι που σύμφωνα με πολλούς μουσικούς που επικοινώνησα δεν είναι μετατροπία – κανόνες πέραν  της μουσικής θεωρίας. Πχ γνώμη ενός μουσικοσυνθέτη: << Έχω να πω ότι δεν είναι ούτε μετατροπία, ούτε μεταφορά. Απλά, είναι αλλαγή τρόπου, αλλαγή χρωματισμού των 4χ ή ενός ή περισσοτέρων φθόγγων της κλίμακας. Η καλύτερη φράση πιστεύω θα ήταν "Διασκευή σε κλίμακα τάδε’’ >>


 



ΟΝΕΙΡΟ ΔΕΜΕΝΟ:



ΚΟΙΜΗΣΟΥΑΓΓΕΛΟΥΔΙ ΜΟΥ:



ΠΡΩΙ ΠΡΩΙ ΜΕΤΗ ΔΡΟΣΟΥΛΑ :



AMORE MIO:  



ΠΩΣ ΚΑΤΑΝΤΗΣΑΜΕ ΛΟΧΙΑ:



ΠΑΡΕ ΤΑ ΧΡΥΣΑΚΛΕΙΔΙΑ :


 




Σχόλια από άλλες δημοσιεύσεις