ελληνική μουσική
    448 online   ·  211.028 μέλη
    αρχική > e-Περιοδικό > Aρθρα

    Τα μπλουζ του Πυθαγόρα

    Οι ήχοι από τα χτυπήματα των σφυριών τον οδήγησαν να ανακαλύψει την οκτάβα.

    Τα μπλουζ του Πυθαγόρα

    Γράφει η nevitelle
    1 άρθρα στο MusicHeaven
    Κυριακή 27 Σεπ 2009

    (αναδημοσίευση από το περιοδικό Έψιλον της Κ.Ελευθεροτυπίας, κείμενο: Γιώργος Χριστοδουλόπουλος)



    Το ομώνυμο θεώρημα ίσως ήταν ήδη γνωστό από τον 6ο π.Χ. αιώνα κατά τον οποίο έζησε. Όμως πρώτος ανακάλυψε τα μουσικά διαστήματα από μια χορδή: την αρμονία που διέπει το Σύμπαν. Στο πέρασμά του από την Σάμο, την Αίγυπτο, την Βαβυλώνα, την Ινδία ως την περίφημη σχολή του στον Κρότωνα της Κάτω Ιταλίας, ο Έλληνας φιλόσοφος άφησε τα ίχνη του σημαδεύοντας για πάντα την παγκόσμια σκέψη.

    Περνούσε λένε κάποτε έξω από ένα σιδεράδικο και οι ήχοι από τα χτυπήματα των σφυριών τον οδήγησαν να ανακαλύψει την οκτάβα. Έτσι τουλάχιστον θέλει ένας από τους πολλούς θρύλους που κατά καιρούς κυκλοφόρησαν για τον Πυθαγόρα, τον μακρυμάλλη φιλόσοφο και ταξιδευτή από την Σάμο, ο οποίος εκτός από μαθηματικός και γεωμέτρης ήταν κυρίως μουσικός και -μέσω αυτής του της ιδιότητας-θεραπευτής. Γραπτά δεν άφησε, εκείνο όμως που έμεινε από τους βιογράφους του, τους μαθητές και όσους ακολουθούν και σήμερα τους δρόμους που άνοιξε είναι πως απ' όλες τις επιστήμες ανώτερη θεωρούσε τη μουσική. Ύψιστη μουσική για τον Πυθαγόρα-όπως και για τον Σωκράτη αργότερα- είναι η φιλοσοφία.

    Βάση των πάντων ο αριθμός. Όλα τα γνωστά πράγματα έχουν αριθμό, δίδασκε. Χωρίς αυτόν τίποτα δεν μπορεί να γίνει αντικείμενο στοχασμού και γνώσης. Τέλειος αριθμός το 10 - η ιερή Τετρακτύς, το άθροισμα των τεσσάρων, πρώτων φυσικών αριθμών (1+2+3+4=10) από τους οποίους δημιουργούνται οι αναλογίες των αρμονικών, η αρμονία, ο μεγάλος νόμος του σύμπαντος, η πηγή και η ρίζα της φύσης. Η τετρακτύς, που συχνά την ταύτιζαν με το Μαντείο των Δελφών, έγινε η ουσία της διδασκαλίας των Πυθαγορείων αλλά και αφορμή για πλείστες όσες διαστρεβλώσεις από τσαρλατάνους αριθμομάντεις, αποκρυφιστές, θεοσοφιστές και "ελληνόψυχους". Επέτρεπε όμως στους Πυθαγόρειους να μιμούνται με την μουσική την αρμονία των σφαιρών: των πλανητών και των άστρων που ανάλογα με την απόστασή τους από την Γη, αντιστοιχούσαν σε συγκεκριμένα μουσικά διαστήματα. Σύμφωνα με τους Νεοπυθαγόρειους και τον ρωμαίο Πλίνιο, η Γη εξέπεμπε ντο, η Σελήνη ρε, ο Ερμής μι ύφεση, η Αφροδίτη μι, ο Ήλιος σολ.. η κλίμακα της κοσμικής αρμονίας.

    Ο Πυθαγόρας αντιλαμβανόταν το Σύμπαν ως ένα τεραστίων διαστάσεων μονόχορδο, τον "κανόνα", το ανώτατο άκρο του οποίου άγγιζε το απόλυτο πνεύμα και το κατώτατο την απόλυτη ύλη. Από τις υποδιαιρέσεις της χορδής αυτής δημιουργήθηκαν τα διαστήματα και μέσα από αυτά οι μελωδίες και οι ρυθμοί που χρησιμοποιούσε ο Πυθαγόρας για να θεραπεύει τα ανθρώπινα πάθη. Στα κουρδίσματά του στην επτάχορδη λύρα που έπαιζε βασίστηκε η αρχαία ελληνική μουσική, ενώ τις αρχές της αρμονίας του ενσωμάτωσε η ευρωπαϊκή μουσική μέχρι τον Μπαχ, που πρότεινε την υποδιαίρεση της οκτάβας σε 12 ημιτόνια - κάτι όμως που ήδη είχε κάνει, δύο χιλιάδες χρόνια πριν, ο Αριστόξενος από τον Τάραντα, από την Κάτω Ιταλία,από εκεί που 26 αιώνες πριν άκμασε η φιλοσοφκή σχολή του Πυθαγόρα.


    Tags
    Καλλιτέχνες:ΒαβυλώναΠυθαγόραςΜουσικά Είδη:ελληνική μουσική



    Γίνε ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ

    Αν σου αρέσει να γράφεις για μουσικά θέματα, σε περιμένουμε στην ομάδα συντακτών του ιστορικού, ανεξάρτητου, πολυφωνικού, υγιούς και δημοφιλούς ηλεκτρονικού περιοδικού μας.

    Στείλε το άρθρο σου

    σχολιάστε το άρθρο


    Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

    #18953   /   27.09.2009, 02:15   /   Αναφορά
    Ασυλληπτα πραγματα!Πραγματικα!
    #18954   /   27.09.2009, 09:14   /   Αναφορά
    Τα πειράματα των Πυθαγορείων περιελάμβαναν πειραματισμούς με μήκη χορδών που ήταν το 1/2 , τα 2/3 , τα 3/4 του μήκους μιας αρχικής χορδής. Αντιστοίχησαν το λόγο 2/1 , ο οποίος θεωρείται ότι εκφράζει την απόλυτη αρμονία, στη δια πασών, το λόγο 3/2 στην 5η - "διοξεία" , το 4/3 στην 4η - συλλαβά. Στη συνέχεια, ακολούθησαν άλλοι λόγοι που οι όροι τους ήταν δυνάμεις των αριθμών της τετρακτύος, π.χ. το 9/8, που είναι η διαφορά μεταξύ 4ης και 5ης (3/4/2/3). Η μουσική κλίμακα του Πυθαγόρα έχει δηλαδή άμεση σχέση με μαθηματικούς υπολογισμούς.
    #18955   /   27.09.2009, 15:36
    Μα ακριβώς αυτό είναι rompa η μουσική... Μία αρμονική, αριθμητική ακολουθία. Και ο Μπετόβεν μετά την κώφωση του, συνέχισε να γράφει μουσική..

    #26122   /   16.12.2012, 02:49

    Η μουσική είναι μια γεωμετρική ακολουθία, όχι αριθμητική. 


    Οι αλληλουχία των φθόγγων της μουσικής κλίμακος, είναι μια γεωμετρική πρόοδος, με πρώτο όρο τον αριθμό 1 και τελευταίο το 2.


    Εννοείται πάντα ότι αναφερόμαστε σε λόγους συχνοτήτων και όχι σε απόλυτες τιμές. 


    #18964   /   30.09.2009, 11:04   /   Αναφορά
    Λατρεύω την μουσική αλλά δυστυχώς δεν έχω τις απαραίτητες γνώσεις. Όταν διάβασα το κείμενο στο περιοδικό μου άρεσε πολύ γιατί δεν είχα ποτέ συνδυάσει την μουσική με τους αριθμούς.

    Είναι αλήθεια πως πάντα αναρωτιόμουν πως ο Μπετόβεν μπορούσε να γράφει μουσική χωρίς την αίσθηση της ακοής..

    Σας ευχαριστώ
    #18966   /   30.09.2009, 14:11
    Αν και καπως ασχετο αν ξερει και καποιος αλλος μερικα πραγματα σχετικα με οσα αναφερθηκαν για τον Μπετοβεν ας τα αναφερει μιας και τα θεωρω πολυ ενδιαφεροντα!

    #26121   /   16.12.2012, 02:46   /   Αναφορά

    Ρε παιδιά τι είναι αυτά που γράφετε; Έγραφε ο Μπετόβεν, αφού κουφάθηκε, τη μουσική του με αριθμούς; όπως ο Πυθαγόρας; Θα κουφαθούμε όλοι μου φαίνεται. 


    Ο Μπετόβεν ακουμπούσε το αυτί του στο πιάνο και ένιωθε τις δονήσεις των χορδών, άσε που δεν ήταν εντελώς κουφός, αλλά βαρήκοος.  


    Η μουσική υπήρχε χιλιάδες χρόνια πριν τον Πυθαγόρα, συστηματοποιημένη διαμορφωμένη με όλους τους κανόνες της. Οι μουσικοί κούρδιζαν τα όργανα και έπαιζαν μόνο με την ακουστική αντιληπτική τους ικανότητα.


    Ο Πυθαγόρας απλά, εξέφρασε τα μουσικά διαστήματα, τέλεια, σύμφωνα, διάφωνα και παράφωνα με αριθμητικούς λόγους, τίποτα πάρα πάνω.


    Η μουσική είναι έμπνευση ψυχής που την υλοποιεί ο νους, δεν γράφεται με αριθμούς και μαθηματικά.


    Πολύ χοντρικά, σε επίπεδο μαθητευομένων στη μουσική, μπορεί να περιγραφεί με αριθμούς και χρόνους (βλέπε και πεντάγραμμο ή βυζαντινή παρασημαντική) για να γίνει κατανοητή.


    Μετά, όταν ο μαθητής ξεφύγει απ' το βραχνά του πενταγράμμου, αρχίζει η πραγματική μαθητεία της μουσικής, που δεν είναι τίποτε άλλο, από την έκφραση, το ύφος, το συναίσθημα, τον Θείο Έρωτα.