ελληνική μουσική
177 online   ·  208.862 μέλη

αρχική > e-Περιοδικό > Aρθρα

Κρητική Παραδοσιακή Μουσική - Ριζίτικα Tραγούδια

Ριζίτικα είναι τα παραδοσιακά τραγούδια της Κρήτης, τα οποία δεν συνοδεύονται από χορό. Δημιουργήθηκαν στις ορεινές περιοχές του νομού Χανίων και συγκεκριμένα στα Χανιώτικα Λευκά Όρη...
Γράφει το μέλος Ανδρέας Παπαδάκης (composer)5 άρθρα στο MusicHeaven
Μόνιμα ερωτευμένος με την ίδια γυναίκα εδώ και πολλά χρόνια......την ΜΟΥΣΙΚΗ....
Τρίτη 30 Μαρ 2004
Ο όρος “Ριζίτικα” προήλθε από την λέξη ρίζα όπου στην συγκεκριμένη περίπτωση είναι οι ρίζες-πρόποδες των βουνών. Τα ριζίτικα περιέχουν δεκαπεντασύλλαβο στοίχο με ομοιοκαταληξία και κατά την διάρκεια του τραγουδιού οι τραγουδιστές μπορούν να πουν κάποιο επιφώνημα. Τα ριζίτικα τραγούδια δεν είναι προϊόντα στιγμιαίας έκφρασης όπως οι μαντινάδες (βλ.άρθρο μαντινάδες) αλλά είναι αποτέλεσμα της συνολικής ανθρώπινης σκέψης της κρητικής ψυχής και σπάνια μιλούν για προσωπικά προβλήματα παρά μόνο για προβλήματα του ανθρώπινου γένους.

Μορφολογικά, τα ριζίτικα μπορούμε να τα χωρίσουμε σε δυο μεγάλες κατηγορίες. Τα ριζίτικα “της τάβλας” και τα ριζίτικα “της στράτας”. Τα ριζίτικα της τάβλας ακούγονται κατά την διάρκεια κάποιου γεύματος η κάποιας εκδήλωσης χωρίς όμως την συνοδεία μουσικών οργάνων. Σε αντίθεση με εκείνα της τάβλας, τα ριζίτικα της στράτας συνοδεύονται από μουσικά όργανα και ακούγονται κατά την διάρκεια κάποιας πορείας(π.χ γαμήλια πομπή)
Χρονολογικά, τα ριζίτικα τοποθετούνται από τα Βυζαντινά χρόνια μέχρι και σήμερα .Η τελευταία γόνιμη περίοδος δημιουργίας ριζίτικων τραγουδιών ήταν η περίοδος της Γερμανικής κατοχής στην Κρήτη και από τότε συνεχώς ανακυκλώνονται .
Παραδείγματα ριζίτικων τραγουδιών:

Ηρωικά η Ακριτικά ριζίτικα. Είναι τα ριζίτικα τα οποία εξυμνούν τους άθλους των ηρώων της εποχής των ακριτών και παραδίδουν τους μύθους και τους θρύλους στις επόμενες γενιές. Τα ριζίτικα αυτά είναι γεμάτα από πολεμική και ηρωική πνοή, παλικαριά των πολεμικών ηρώων, αντικατοπτρίζοντας την ψυχή του Ελληνικού λαού.
“Αγρίμια και αγριμάκια μου ,λάφια μου μερωμένα
πέτε μου που’ν’ οι τόποι σας και πουν τα χειμαδιά σας....”

Ερωτικά ριζίτικα. Είναι τα ριζίτικα που εκφράζουν την αισθηματικότητα του κρητικού λαού με θέρμη για την ερωτική αγάπη και να παίνεσε τα κάλλη ενός αγαπημένου προσώπου ή να εκφράσει τον ερωτικό καημό του.
“Μιαν έμορφη χτενίζετε στου φεγγαριού τον δίσκο
γη πάει για την εκκλησία γη ένα πούλι αναμένει.
Χριστέ μου και να’ μουνε πούλι , Χριστέ μου να’ μου φεγγάρι...”

Ριζίτικα της ξενιτιάς. Είναι τα ριζίτικα όπου αντικατοπτρίζονται με τα μελανότερα χρώματα, τα βάσανα που έχει ο ξενιτεμός και για εκείνους που φεύγουν αλλά και για εκείνους που περιμένουν για χρόνια την επάνοδο αγαπημένων προσώπων.
“Δεν πάω μα στην ξενιτιά, φοβούμαι μην πεθάνω,
με τα ματάκια μ’ειδα γω τσι πως τσι θα’βγουν...”


Μοιρολόγια. Είναι εκείνα τα ριζίτικα που είναι από τα πιο λυρικά προϊόντα του ευαίσθητου κρητικού λαού, περιέχοντας στους στίχους τους πολύ τραγικότητα όση και τα περιστατικά από τα οποία εμπνέονται.
“Ειντα’ χετε γυρού γυρού κι είναι βαριά η καρδιά σας
δεν τρώτε δεν πίνετε και δεν χαροκοπάτε
πριν έρθει ο χάρος να μας βρει να μασε’ διαγουμίσει
να διαγουμίσει τσι γενιές και να διαλέξει τσι άντρες…”


Πηγές:
Κρήτη,το αφιέρωμα, μουσική .Αντουράκης Γ. και Κωνστόπουλος Ν.(Αθηνά, 1985)
www.cretan-music.com
www.cretan-music.gr
www.kritikoi.gr

Tags
Μουσικά Είδη:Παραδοσιακή



σχόλια (7)

σχολιάστε το παραπάνω άρθρο:


Για να στείλετε σχόλιο πρέπει να είστε μέλος του MusicHeaven. Παρακαλούμε εγγραφείτε ή συνδεθείτε

gate Chat
MusicHeaven Guru
#482   /   30.03.2004, 14:09   /   Αναφορά
Αντρέα για άλλη μια φορά σ' ευχαριστούμε που αφιερώνεις κομμάτι από το χρόνο σου για να μας μεταφέρεις στον κόσμο της πλούσιας παράδοσης του τόπου σου.

Όλη η παραδοσιακή μουσική κρύβει έναν απέραντο πλούτο και ειδικά η κρητική έχει και μια χαρακτηριστική ταυτότητα και ιδιαιτερότητα που την κάνει να ξεχωρίζει και να αγαπιέται και από άλλους τόπους. Μην ξεχνάμε ότι ο Ross Daly, ο σπουδαίος αυτός μουσικός ("μύστης της μουσικής των συναισθημάτων πέρα από όρια και σύνορα και οδοιπόρος του ονείρου", όπως πολύ όμορφα έχει γράψει ο Γιώργος Νταλάρας γι' αυτόν) που έχει κάνει σκοπό της ζωής του να ξυπνήσει από τη λήθη, να φέρει στην επιφάνεια και να αναδείξει τον πλούτο της παράδοσης κάθε χώρας, κάνοντας μεγάλα ταξίδια σε όλες σχεδόν στις χώρες, όταν έφθασε στην Ελλάδα και γνώρισε τον πλούτο της παράδοσής μας, αποφάσισε να μείνει για πάντα εδώ, για να τον μελετήσει, "ριζώνοντας" μαζί με την οικογένειά του στην Κρήτη.

Αν άνθρωποι ξένοι με την παράδοσή μας δείχνουν τέτοιο ζήλο και αγάπη γι' αυτήν, ίσως θα έπρεπε κι εμείς να σκεφτούμε καλύτερα σε τι θέση΄την έχουμε κατατάξει στη χώρα μας και τι θα έπρεπε να κάνει όχι μόνο το κράτος αλλά και εμείς ως ξεχωριστά πρόσωπα γι' αυτήν, καθένας για την μουσική παράδοση του τόπου του, που κατά ένα μυστικό τρόπο, αναπόδραστα, την κουβαλά μέσα του, από τη γενιά του.
composer Chat
Σολίστ
#483   /   30.03.2004, 14:21
Na sai kala Nektaria mou.Pragmatika oti exei sxesi me ton topo mou tin Kriti,to kanw me poly agapi kai sevasmo.Twra pou to aneferes i epomeni mou dhmosieusi tha einai afierwmeni ston Ross Daily!!





Ήθελα λέει μια στιγμή

τση θάλασσας να μοιάσω

για να μπορέσω ολάκερη

την Κρήτη ν'αγκαλιάσω.....!!

--Elena-- Chat
Συγχορδία Ματζόρε
#8440   /   27.05.2007, 18:29   /   Αναφορά
Αντρέα..έκανες πάρα πολύ καλή δουλειά!!Σου αξίζουν πολλά μπράβο!!!Έχω καταγωγή από Κρήτη(και από τους δύο μου γονείς)και δεν χορταίνω κάθε φορά να διαβάζω άρθρα σχετικά με το πανέμορφο αυτό νησί μας!!Μπράβο..!!!Αν και τα ήξερα ήδη αυτά..δεν έχασα ούτε μία στιγμή το ενδιαφέρον μου για να διαβάσω το άρθρο σου!!!Και πάλι ΜΠΡΑΒΟ!!!!!!!!!!!!!!!
PHILIPPOSSM Chat
MusicHeaven Guru
#8447   /   29.05.2007, 12:37   /   Αναφορά
Κρήτη θα πει παλικαριά θα πει λεβεντοσύνη

Κρήτη θα πει φιλότιμο, τιμή και καλοσύνη...



Μπραβο Συντεκνε... μας χρειαζοτανε.
composer Chat
Σολίστ
#8559   /   10.06.2007, 15:59
Πολυ ομορφη και η μαντιναδα σου, να σαι καλα για τα καλά σου λογια!

edelweiss Chat
Σολίστ
#8476   /   31.05.2007, 21:39   /   Αναφορά
Έχω κάνει εργασία πάνω στα ριζίτικα :) Θα μπορούσα να συμπληρώσω κάποια στοιχεία που πιστεύω πως είναι σημαντικα?



π.χ. Ο αριθμός των σκοπών (των ριζίτικων τραγουδιών) είναι μικρός.



Βιβλιογραφία: Μιχαήλ Γ. Βλαζάκης, "Ριζίτικα Τραγούδια Κρήτης", Χανιά 1990
composer Chat
Σολίστ
#8560   /   10.06.2007, 16:00
Φυσικα και μπορεις να προσθεσεις οτι θελεις, το βημα της Κρητης ειναι παντα ανοικτο:)



Πρόσφατα σχόλια

Αυτά τα διάβασες;