Ας μην το κρύβω..είναι ένα θεματάκι που μ' έχει απασχολήσει πολύ τελευταία. Δεν αναφέρομαι στο διαχρονικό ερώτημα "Πότε μία μετάφραση είναι σωστή/ορθή;" και στο ζήτημα "Αν μία μετάφραση είναι ακριβής δεν είναι όμορφη/ωραία, ενώ αν είναι όμορφη/ωραία δεν είναι ακριβής". Αναφέρομαι σε κάτι πολύ πολύ πιο απλό, πριν φτάσει κάποιος στην κριτική ενός μεταφρασμένου έργου. Ενός μεταφρασμένου λόγου. Στο ποιός έχει το δικαίωμα να το κάνει.

Δεν ασχολούμαι με το θέμα της τεχνικής μετάφρασης (νομικά κείμενα, οδηγίες φαρμάκων κλπ). Μιλάω για λογοτεχνία. Την τέχνη του λόγου! Σκέφτομαι πως ο αγαπημένος μου "θεατρικός μεταφραστής" είναι ο Ερρίκος Μπελιές. Τα βιβλία του Harry Potter τα 'χει μεταφράσει η Καίτη Οικονόμου. Ας μην πιάσω ένα ένα τα βιβλία που έχω διαβάσει, αλλά βάζω το χέρι μου στη φωτιά πως οι περισσότεροι ΔΕΝ είναι μεταφραστές. 

Όλο αυτό ξεκίνησε από τη στιγμή που είπα σε κάποιον πως μεταφράζω (για τον εαυτό μου και μόνο) ποίηση και πως κάποια στιγμή θα ήθελα να μεταφράσω βιβλίο. Η απάντηση που συνοδευόταν μ' ένα εξαιτετικά στιφνό υφάκι ήταν "Γιατί, είσαι μεταφράστρια;".. Μετά από ελάχιστες μέρες με "κάλεσαν" να γίνω μέλος στη σελίδα στο facebook.com "Leave translation to translators". Μάλιστα..

-να προσθέσω απλά πως στη σελίδα μου ήρθε από φοιτήτρια του ΤΞΓΜΔ.-

Δηλαδή, για να πάρω εγώ ένα ξενόγλωσσο έργο, να με εμπνεύσει, ώστε να θελήσω να το χαρίσω στο ελληνικό κοινό και να το μεταφράσω πρέπει να έχω τελειώσει την αντίστοιχη επιστήμη! 

Μόνο σε μένα κακοφαίνεται το παραπάνω..;

Ας βάλω ένα στοίχημα, λοιπόν, με κάποιον "wanna be" μεταφραστή (με δίπλωμα): θα πάρουμε ένα διηγηματάκι αγγλόφωνου συγγραφέα, θα το μεταφράσουμε και θα το δώσουμε σε κάποιον "αναγνώστη" (που δε θα έχει καμία σχέση με το αντικείμενο). Αυτό που θα του ζητήσουμε είναι να μας πει πόσο του άρεσε το κείμενο ως προς τη ζωντάνια του, την αμεσότητά του, τις όμορφες λέξεις και το ενδιαφέρον που δεν του κρατήθηκε ζωντανό από την αγωνιώδη υπόθεση, αλλά από αυτό που λέω εγώ "έντεχνο λόγο". 

Γιατί, καλό μου, αυτός που μεταφράζει λογοτεχνία πρέπει να το λέει η καρδιά του! Όχι απλά να ξέρει πώς θα κάνει αντιστοιχία λέξεων κι εκφράσεων στις δύο γλώσσες. Μιλάμε για τέχνη. Αλλά και πάλι..δεν έχω θέμα με την κατεύθυνση της "Λογοτεχνικής Μετάφρασης". Έχω θέμα με εκείνους (οι οποίοι την ακολούθησαν ή τυχαίους), που δεν "επιτρέπουν"-και μάλιστα με αυστηρό τρόπο να το κάνει κάποιος άλλος. 

Κρίμα δεν είναι;..

Για πρώτη φορά την άκουσα στο "Ζεϊμπέκικο κορμί σου" (και να σημειώσουμε πως "Η Άσφαλτος που τρέχει" ήταν από τα πρώτα CDs που αγόρασα με δική μου πρωτοβουλία) και τη "Φυσαλίδα" με τον Απόστολο Ρίζο. Μέχρι τότε ήταν απλά η τρυφερή φωνή που άγγιζε γλυκά το αυτί και το μυαλό μου.

Πιο συναισθηματική, αλλά κι αισθαντική την είδα/άκουσα στα "Ρόδα της Αυλής". Ναι, ο πρώτος της προσωπικός δίσκος που με ευχάριστη αγωνία άκουγα σε σιγά σιγά σε promos στο youtube.com! 

Όμορφη, φρέσκια, αέρινη, με ενέργεια πάνω στη σκηνή μας κερδίζει ακόμα περισσότερο. Το να πούμε πως ένας δίσκος είναι καλός δε φτάνει, γιατί δεν είναι ουσιαστικό κίνητρο για να ακούσεις κάποιον ζωντανά! Η δοτικότητά της κι η ερμηνεία της με πάθος, όμως, φτάνουν. Τα υπόλοιπα τα καταλαβαίνεις στο πρώτο live που θα τη δεις. 

Αυτό που μου εξέπληξε δεν ήταν τα αναμενόμενα που προανέφερα, αλλά πως μ' έκανε να ταρακουνηθώ από τη θέση μου με τις διασκευές που έκανε. Τραγούδια που ήταν διαμαντάκια (και νόμιζα πως μόνο σε μένα έχουν λείψει), μα καταχωνιασμένα σε δισκάκια δεκαετιών! 

Υπέροχο πλάσμα, συνέχισε έτσι! Μια ακόμη απόδειξη πως η ελληνική σκηνή δίνει απλόχερα ταλέντα, εμείς διστάζουμε να τα λάβουμε. 

*Σήμερα στο "Λουκούμι", Αβησσυνίας 3. Έναρξη: 22.00 μ.μ.

Είσοδος Δωρεάν

..κι ας χαμογελάσουμε για..

..Όσα είπαμε μόνο παρέα με αλκοόλ και τσιγάρο.

..Όσα δεν είπαμε σε αμήχανες στιγμές σε νυχτερινές οδικές διαδρομές παρέα με ραδιόφωνο.

..Τις στιγμές στα φανάρια. 

..Τις καλές ατάκες αποστόμωσης που μας ήρθαν στο μυαλό με 60' καθυστέρηση. 

..Τις νυχτερινές ώρες που κοιτάζαμε το κινητό μας χωρίς να βρίσκουμε μήνυμα. 

..Τα ταξίδια που δεν είχαμε χρόνο να κάνουμε. Ακόμα κι αυτά που θέλαν μόνο 5' με τον άλλον.

..Τους αναπτήρες που αδειάσαμε σε στάδια και θερινά θέατρα.

..Τα χτυποκάρδια της αναμονής. Κάθε αναμονής.

..Τις φορές που χάσαμε την ψυχραιμία μας.

..Τις φορές που γελοιοποιηθήκαμε δημοσίως ή ιδιωτικώς.

..Τα κενά στο στομάχι και τους κόμπους στο λαιμό.

..Τις στιγμές που δεν απολαύσαμε, αλλά χαλάσαμε με το "διαολάκι" που έχουμε μέσα μας.

..Τις χαζομάρες που μετανοιώσαμε με διαφορά μηνών.

..Τα "μαμά είχες δίκιο, τελικά" που είπαμε και θα ξαναπούμε.

..Τις μουτζούρες σε χαρτιά που σκίσαμε και ποτέ κανείς δεν είδε τί έγραφαν! 

Ας χαμογελάσουμε κι ας δώσουμε χώρο στο συναίσθημα και την αλλαγή! 

Από τα πιο όμορφα 15' της ζωής μου. Δείτε το κι απολαύστε την Ελλάδα από ψηλά! Ονειρευτείτε και ταξιδέψτε με τις μουσικές και τα χρώματα! 

..κι όχι  μόνο για τη Νατάσσα! 

Δεν αισθάνεσαι την αλλαγή; Δεν αισθάνεσαι τη νέα ζωή που ξεκινά; Δεν είναι υπέροχο το να αφήνεις πίσω τα παλιά, για να κάνεις χώρο στα καινούργια;! Είναι το πιο ενθαρρυντικό συναίσθημα του κόσμου!  Από τη μια θες να βάλεις το "Μέτρημα", αλλά σκέφτεσαι πως δε χρειάζεται να κάνεις απολογισμό και να μετρήσεις κανέναν! Όσοι πρέπει να είναι εδώ είναι και μάλιστα με υπογραφή στο παρουσιολόγιο. Αυτό σημαίνει "είμαι εδώ"!

Πάντα λιακάδα, πάντα ερωτισμός, πάντα όνειρα και πάντα χαμόγελα! Όμορφα, πλατιά χαμόγελα! Γεμίζουν τον κόσμο σου και τον κόσμο των γύρω σου.

Χαμογέλασε και....

"Έρχονται οι μέρες του φωτός,  μια εποχή τελειώνει!"

Ίσως το θυμάστε από τους τίτλους της ομώνυμης σειράς που έπαιζε το 2002 στον Alpha. Είναι ένα τραγούδι που έγραψε ο Χρ. Παπαδόπουλος κι ερμήνευσε η υπέροχη, μαγευτική, εκπληκτική κι ό,τι θετικός χαρακτηρισμός υπάρχει στο ελληνικό λεξιλόγιο, Ελλισάβετ Καρατζόλη! 

Είναι το τραγούδι που νιώθει κάθε κοπέλα και γυναίκα, όταν αρχίζει και μετράει τα χρόνια που έχει δίπλα της την τάδε, πότε σταμάτησε να μιλάει με την κολλητή που είχε στο Λύκειο και κάνει απολογισμό με τίτλο "φιλίες και παρέες". Ποιες ήταν φίλες; Ποιες περάσανε, αγγίξανε και φύγανε; Ποιες ήταν πάντα εδώ και ποιες τα παράτησαν στην πρώτη δυσκολία. Και μιλάμε αποκλειστικά για φιλία ανάμεσα σε γυναίκες, γιατί το κομμάτι "γυναίκα-άντρας" είναι εντελώς διαφορετική κατηγορία! Είναι ένα τραγούδι από τα ελάχιστα (δεν το κάνω το μοναδικό, γιατί δεν έχω ασχοληθεί με όλο το ελληνικό ρεπερτόριο) που μιλάει με τόσο τρυφερό τρόπο, γι' αυτό το "συγκεκριμένο" θέμα.

Είναι οι φίλες που κανονίζαμε από το βράδυ στο τηλέφωνο τί θα βάλουμε την επόμενη μέρα στο σχολείο. Που το κουτσομπολιό γινόταν με ραβασάκια την ώρα των μαθηματικών, που το σημαντικό θέμα αυτή τη στιγμή που το σκέφτομαι μου κάνει τόσο ελαφρό, που ρούχα, λεφτά κι αξεσουάρ μεταξύ μας ήταν (κι είναι) δανεικά κι αγύριστα. Που μόνο με γλύκα κοιτάς αυτές τις στιγμές! Δε γυρνάνε πίσω, αλλά μη στεναχωριέσαι γιατί έρχονται καλλίτερες!

Τόσο όμορφες οι αναμνήσεις..και τόσο εύηχο το "Για πάντα"! 

Μία ταινία για τις τελευταίες εβδομάδες του Λέων Τολστόυ. Για το πώς επηρέαζε, πώς τον ακολουθούσε ο κόσμος, πώς τον θαύμαζαν ως και θεοποιούσαν, πώς αγαπούσε και τον αγαπούσαν. Ψάχοντας να βρει το νόημα και την κατεύθυνση του Χριστιανισμού έζησε σαν άγιος μέσα στη δικιά του κοινωνία.

Δεν είναι, όμως, η ταινία μια στεγνή αποτύπωση της περιόδου που έζησε, της ζωής στη Γιάσναγια Πολιάνα ή της δράσης του. Είναι μια προσπάθεια να αποδώσει αισθαντικά αυτό που ήθελε να "διδάξει" αυτός ο μεγάλος άνθρωπος του πνεύματος. Την αγάπη.

"All, everything that I understand, I understand only because I love."

Την αγάπη ανάμεσα σ' έναν άντρα και μια γυναίκα, της κόρης προς τον πατέρα, των συντρόφων μεταξύ τους. Την αγάπη που πρέπει να δείχνουμε στο διπλανό μας. Ίσως όλα αυτά να ακούγονται γραφικά, μα είναι "αγνά".

Ένας ήρεμος άνθρωπος, που γερασμένος πια σκέφτεται για το αν θα ζήσει στην άρνηση των υλικών αγαθών, μια αντίληψη που δημιούργησε το κίνημα που φέρει το όνομά του. Η μεγάλη απόφαση βρίσκεται στο πού θα καταλήξουν τα πνευματικά του δικαιώματα μετά το θάνατό του. Υπάρχει μία σύγχυση, καθώς βλέπουμε τους υποστηρικτές του να θέλουν να δικαιώματα στο "λαό" και την επί 48 χρόνια σύζυγό του, Sofya, που επιμένει να παραμείνουν στην οικογένεια. Ο Τολστόι θέλει απλά να γράφει..

Σκηνές κι ερμηνείες με μεγάλη ένταση. Δεν είναι απαραίτητο ο θεατής να είναι πιο "ψαγμένος" για να νιώσει αυτό που θέλει να δείξει αυτό το αριστούργημα.

*Βασισμένο στο βιβλίο του Jay Parini.

Κάθησα και σκέφτηκα ποια είναι η πιο ταξιδευτική μελωδία που έχω ακούσει. Φυσικά και κανείς δε θα μπορούσε να περιοριστεί μόνο σε μία κι αυτό είναι που δεν το κάνει "δίλημμα", αλλά κάτι πολύ πιο περίπλοκο. Ως μουσικόφιλη από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου πρέπει να 'χω πει τουλάχιστον για 700 και κάτι κομμάτια πως "με πάνε αλλού". Τα 600-τουλάχιστον-από αυτά είναι ορχηστρικά.

Αμφιβάλλω για το αν αυτό συμβαίνει μόνο σε μένα μιας κι η άποψη πως ένα ορχηστρικό κομμάτι είναι πιο "αφηρημένο", η έλλειψη στίχου δε σε κατευθύνει κλπ δε μου μοιάζει και τόσο παράλογη. Όταν έχουμε στίχο μιλάμε για άλλα μέτρα κι άλλα σταθμά. Πρόκειται για μία ιστορία, για λόγο. Για κάτι συγκεκριμένο. Κάτι το οποίο δεν υπάρχει στο ορχηστρικό. Υπάρχει μόνο το βασικό νόημα, δηλαδή "μελαγχολία", "ένταση", "κορύφωση", "αγωνία" κ.ά. Μπορείς να έχεις τρισεκατομμύρια εικόνες.

Κι επιστρέφω ξανά στην αναζήτηση (με τον εαυτό μου) στο ποια είναι η πιο ταξιδευτική μελωδία που έχει γαργαλίσει ευχάριστα τ' αυτιά μου από τότε που μπορώ να θυμηθώ;..

Θα μπορούσα να πω κάποια θέματα της Καραΐνδρου. Όμως, δεν μπορώ να πω πως είναι Νο 1 επιλογή όταν ταξιδεύω (με το μυαλό ή και πιο πρακτικά). Κάποια βαλσάκια του Στρόφαλη σίγουρα σε μία κατάταξη θα  μπαίνανε ψηλά, αλλά όχι και κορυφή. Soundtracks..ναι, με πολλά γυρνάω τον κόσμο σε εβδομαδιαία βάση. Αλλά υπάρχει στο πίσω μέρος του μυαλού μου η ταινία που συνοδεύουν..(ή και το αντίστροφο). Κλασσική/ρομαντική/μπαρόκ; Θα μπορούσε. Μάλλον σε διασκευές ως προς την ενορχήστρωση, γιατί η συμφωνική μου πέφτει βαριά στην απογείωση.

Τυχαία, η playlist μου έφτασε στο "The concert" από το "Χαμόγελο της Τζοκόντας". Ε, όχι! Τυχαία, επίσης, είναι η μόνιμη επιλογή σε λίστα αναπαραγωγής. Τυχαία; Ο Μάνος ήξερε πολύ καλά τί έκανε..

Δε νομίζω πως μπορώ να κάνω διάκριση κομματιού. Όλος ο δίσκος είναι μια μαγεία! Με έχει πάει σε κάθε γωνιά του πλανήτη, με κάθε είδους καιρικές συνθήκες και διαφόρων κλιμακίων ψυχολογία..

Ας πάρουμε ένα λατρεμένο δείγμα:

RIP my dear..

Φυσικά και δε θα δώσω εγώ αυτή την απάντηση, αλλά μετά από μια αναζήτηση βιογραφικών στοιχείων για τον πασίγνωστο Βρετανό συγγραφέα..προβληματίστηκα..!

Ας ρίξουμε μία ματιά:

By Wiki

Αυτό μας δίνεται από το διαδίκτυο και τις πιο πολλές εγκυκλοπαίδειες. Αλλά το δαιμόνιο που έχω μέσα μου (όχι το σωκρατικό) με ώθησε να κοιτάξω-καταλάθως, ομολογώ- τη βιογραφία που δίνει ο Michael M. Hart.

Κατά αυτόν τον κύριο:

"Είναι αναμφισβήτητο ότι ο Σαίξπηρ αποτελεί προεξέχουσα μορφή στο χώρο της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Το ποιητικό του χάρισμα είναι απαράμιλλο. (..) Ο συνδιασμός της απεριόριστης επιρροής του σε άλλους συγγραφείς και της συνεχιζόμενης παγκόσμιας απήχησης των έργων του καταδεικνύει πως ο Γουίλιαμ Σαίξπηρ δικαιούται μια περίοπτη θέση στην ιεραρχία των ανθρώπων με τη μεγαλύτερη επιρροή στην πορεία της ανθρωπότητας. Υπάρχει, ωστόσο, μια μακρόχρονη διχογνωμία ως προς την ταυτότητα του ανθρώπου που κρυβόταν πίσω από αυτό το ψευδώνυμο."

Μάλιστα. Αυτό που το wiki ο έχει ως εικασία, εδώ το βλέπουμε ως βεβαιότητα. Αλλά υπάρχουν άτομα που αμφισβητούν την ταυτότητά του. (Φυσικά και δε λαμβάνω υπόψη αυτούς που πιστεύουν πως ο συγγραφέας ήταν..γυναίκα!)

"Η ορθόδοξη άποψη είναι πως υπήρξε ένα άτομο με το όνομα Γουίλιαμ Σάξπερ, που γεννήθηκε στο Στράτφορντ επί του Έιβον το 1564 και πέθανε στο ίδιο μέρος το 1616. Όμως, αξιολογώντας προσεκτικά τα επιχειρήματα των πολεμίων της ορθόδοξης εκδοχής, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι η πλάστιγγα γέρνει μάλλον υπέρ τους."

Γέρνει υπέρ τους, αλλά ασχολήθηκες παραπάνω φίλε Michael!

"Ο όγκος των ενδείξεων υποδηλώνει ότι το "Γουίλιαμ Σαίξπηρ" ήταν το ψευδώνυμο που χρησιμοποιούσε ο Έντουαρντ ντε Βιρ, δέκατος έβδομος κόμης της Οξφόρδης, και πως ο Γουίλιαμ Σάξπερ (ή Σαξπίρ ή Σαξπέιρ ή Σάγκσπιρ ή Σάξμπιρ) ήταν ένας εύπορος έμπορος, που λόγω επαγγέλματος επισκεπτόταν συχνά το Λονδίνο, αλλά δεν είχε καμία σχέση με τη συγγραφή των θεατρικών έργων. Δεν υπαινίσσομαι πως ο Ντε Βιρ ήταν το φάντασμα του Σάξπερ, ο οποίος καρπώθηκε τη δημόσια επιτυχία των έργων εκείνη την εποχή, Ενόσω ζούσε, ο Σάξπερ δεν απολάμβανε τη φήμη του συγγραφέα, ούτε τη διεκδικούσε. Η άποψη πως ο Σάξπερ ήταν ο θεατρικός συγγραφέας ανέκυψε το 1623-επτά χρόνια μετά το θάνατο του!-όταν κυκλοφόρησε σε μεγάλο σχήμα η Πρώτη έκδοση των έργων. Οι εκδότες του βιβλίου συμπεριέλαβαν κάποιον πρόλογο, όπου διατυπώθηκε ο υπαινιγμός πως -αν και δεν εκφράστηκε ποτέ ευθέως πως ο δημιουργός των έργων ήταν ο άνθρωπος από το Στράτφορντ επί του Έιβον. Για να κατανοήσουμε πόσο αμυδρό είναι το ενδεχόμενο να είναι ο Σάξπερ ο μεγάλος θεατρικός συγγραφέας πρέπει προτίστως να παρουσιάσουμε την ορθόδοξη εκδοχή της βιογραφίας του."

(Είναι το link του wikipedia, αλλά θα αντιγράψω κι εδώ!)

"Ο πατέρας του Σάξπερ, Τζον, υπήρξε κάποτε σχετικά ευκατάστατος, αλλά αργότερα αντιμετώπισε ανυπέρβλητη οικονομική δυσχέρεια κι ο μικρός Γουίλιαμ ανατράφηκε κάτω από δυσμενείς συνθήκες. Μολοντούτο, τελείωσε το σχολείο μέσης εκπαίδευσης, όπου σπούδασε λατινικά και κλασσική λογοτεχνία. Στα δεκαοχτώ του άφησε μια νεαρή ονόματι Αν Χάθαγουεϊ έγκυο. Την αποκατέστησε και λίγους μήνες μετά γεννήθηκε το πρώτο παιδί τους. Δυόμιση χρόνια αργότερα η γυναίκα έκανε δίδυμα. Ο Γουίλιαμ σε ηλικία είκοσι ενός χρόνων είχε να συντηρήσει γυναίκα και δύο παιδιά!

Δεν γνωρίζουμε τις δραστηριότητές του και τον τόπο διαμονής για τα επόμενα έξι χρόνια, ξέρουμε όμως ότι στις αρχές του 1590 βρισκόταν στο Λονδίνο ως μέλος θιάσου. Ήταν επιτυχημένος ηθοποιός, αλλά σύντομα προτίμησε τη συγγραφή θεατρικών και ποιημάτων. Ήδη, το 1958, εθεωρείτω ο κορυφαίος Άγγλος συγγραφέας όλων των εποχών. Παρέμεινε στο Λονδίνο επί μία εικοσαετία περίπου και μέσα σ' αυτό το διάστημα συνέγραψε τουλάχιστον 36 θεατρικά, 154 σονέτα και κάποια μακροσκελή ποιήματα. Μέσα σε λίγα χρόνια πλούτισε και το 1597 είχε πλέον τη δυνατότητα να αγοράσει ένα πανάκριβο σπίτι στο Στράτφορντ, όπου εγκατέστησε την οικογένειά του, την οποία συνέχισε να συντηρεί κατά τη διάρκεια της απουσίας του.

Παραδόξως, δεν εξέδωσε ποτέ κανένα από τα λαμπρά έργα που συνέγραψε, αλλά κάποιοι ασυνείδητοι τυπογράφοι, που είχαν συνειδητοποιήσει την εμπορική αξία τους, κυκλοφόρησαν "πειρατικές" εκδόσεις μεγάλου μέρους τους. Μολονότι οι παράνομες εκδόσεις του διαστρεβλώθηκαν εκείνος δεν επενέβη. Το 1612, σε ηλικία σαράντα οχτώ ετών εγκατέλειψε αιφνίδια τη συγγραφή, επέστρεψε στο Στράτφορντ και ανέλαβε το συζυγικό βίο. Πέθανε τον Απρίλιο του 1616 και ενταφιάστηκε στον αυλόγυρο της τοπικής εκκλησίας. Η πλάκα που σκεπάζει τον υποτιθέμενο τάφο του δε φέρει το όνομά του. Ωστόσο, μερικά χρόνια αργότερα, αναγέρθηκε μνημείο στον παράπλευρο τοίχο. Τρεις εβδομάδες πριν το θάνατό του έγραψε τη διαθήκη του, αφήνοντας το μεγαλύτερο κομμάτι της περιουσίας του στην πρεσβύτερη κόρη του, Σουζάνα. Εκείνη κι οι απόγονοί της εξακολούθησαν να ζουν στο μέγαρο του Στράτφορντ, ως το θάνατο και του τελευταίου το 1670."

Ως εδώ ήταν η "τυπική" βιογραφία που κυκλοφορεί. Ξεκινάει η αμφισβήτηση:

"Πρέπει να επισημανθεί πως τα παραπάνω είναι, σε μεγάλο βαθμό, προϊόντα εικασιών των ορθόσοξων βιογράφων του Σαίξπηρ. Δεν υπάρχει, λόγου χάρη, τεκμήριο εγγραφής του Σάξπερ στο μητρώο μαθητών του γυμνασίου του Στράτφορντ, ούτε κι εμφανίστηκε ποτέ μαθητής ή δάσκαλος που να ισχυρίστηκε πως υπήρξε συμμαθητής ή καθηγητής του διάσημου συγγραφέα. Αντιστοίχως, παραμένει ανεπιβεβαίωτη η σταδιοδρομία του ως ηθοποιού. (..) Το πρώτο πρόβλημα-που επίσης αναφέρεται από πολλούς-είναι η ανεπάρκεια στοιχείων γύρω από τη ζωή του Σάξπερ, σε βαθμό αδικαιολόγητο για άτομο της εποχής του. Στην προσπάθειά τους να δικαιολογήσουν μερικοί την καταπληκτική πενιχρότητα πληροφοριών κάποιοι λένε, πως αφού έζησε σχεδόν 400 χρόνια πριν είναι φυσικό να έχουν χαθεί τα αρχεία. Αυτός ο ισχυρισμός, όμως, παραγκωνίζει τον όγκο των πληροφοριών που κατέχουμε για την εποχή που έζησε ο Σάξπερ.

Ο άνθρωπος δε ζούσε σε μία υποανάπτυκτη χώρα ή σε βαρβαρικές εποχές, αλλά στην Αγγλία κατά τη βασιλεία της Ελισσάβετ, μια περίοδο ιστορικώς τεκμηριωμένη, αφού υπήρχε ήδη η τυπογραφία, πλήθος εγγράφου υλικού κι οι περισσότεροι άνθρωποι γνώριζαν γραφή κι ανάγνωση. Ασφαλώς έχουν χαθεί πάμπολα έγγραφα, αλλά εκατομμύρια άλλα έχουν διασωθεί!

(..)Υποπρπϊόν πολλών ερευνών υπήρξε η ανάδυση πλήθους πληροφοριών για άλλους μεγάλους ποιητές εκείνης της εποχής- αλλά και για πολλούς λιγότερο σημαντικούς! Για τον Σάξπερ, όμως κατόρθωσαν να ανασύρουν καμιά τριανταριά επουσιώδεις αναφορές, στις οποίες δεν κατανομάζεται πουθενά ως θεατρικός συγγραφέας ή ποιητής! (..) Συναφές πρόβλημα είναι το γεγονός ότι, στη διάρκεια της παραμονής του στο Λονδίνο, ο μεγάλος θεατρικός συγγραφέας ήταν κυριολεκτικά αόρατος! Υποτίθεται ότι ο Σάξπερ έζησε σχεδόν είκοσι χρόνια εκεί (1592-1612). (..) Η μόνη εξήγηση που φαίνεται εύλογη για τα παραπάνω είναι πως το όνομα "Γουίλιαμ Σαίξπηρ" ήταν ένα ψευδώνυμο που χρησιμοποιήθηκε επιτυχώς από το συγγραφέα, για να κρατηθεί μυστική η ταυτότητά του. Συνεκδοχικά, τα πρόσωπα που γνώρισαν το συγγραφέα δεν ήξερα ποιον είχαν μπροστά τους. Προφανώς ο Σάξπερ, λόγω της συνάφειας του ονόματός του, δε θα μπορούσε να κρυφτεί πίσω από αυτό το ψευδώνυμο.

Η μεγαλύτερη ανακολουθία που προκύπτει, όμως, στην επίσημη εκδοχή είναι η μεταχείριση την οποία επιφύλαξε το Στράτφορντ επί του Έιβον στον Σάξπερ. Αν κι υποτίθεται πως υπήρξε ο μεγαλύτερος Άγγλος συγγραφέας-και περιώνυμος ηθοποίος- κανείς στη γενέτειρά του δε φαίνεται να γνώριζε τη φήμη ή την όποια ιδιαιτερότητά του! Αυτό παραξενεύει ακόμα περισσότερο τον εξωτερικό παρατηρητή, αν λάβουμε υπόψη πως ο Σάξπερ ήταν φτωχός όταν άφησε τη γενέτειρά του και πλούσιος όταν επέστρεψε και πλούσιος όταν επέστρεψε εκεί, μεταβολή που, οπωσδήποτε, έπρεπε να δημιουργήσει αίσθηση σε φίλους και γνωστούς. Κι όμως, σε όλη του τη ζωή κανένας από τους φίλους ή τους γείτονες του στο Στράτφορντ-ούτε καν οι συγγενείς του!-τον ανέφερε ποτέ ως ηθοποιό, θεατρικό συγγραφέα, ποιητή ή οποιασδήποτε μορφής φιλολογική προσωπικότητα!

Δεν υπάρχουν, όμως, χειρόγραφα των έργων με το γραφικό του χαρακτήρα; Δυστυχώς τέτοια χειρόγραφα δεν υπάρχουν ούτε καν προσχέδια, σπαράγματα, ή αδημοσίευτα κι ημιτελή έργα. Εκτός από έξι υπογραφές σε επίσημα έγγραφα δεν έχει διασωθεί ΤΙΠΟΤΑ με το γραφικό του χαρακτήρα! Ούτε σημειώσεις ούτε σημειωματάρια ούτε μνημόνια ούτε ημερολόγια. Δε σώζεται καν μια επαγγελματική ή προσωπική επιστολή! Κρίνοντας, λοιπόν, από τα στοιχεία φαίνεται πως ο Σάξπερ όχι μόνο θεατρικός συγγραφέας ή λογοτέχνης δεν υπήρξε, αλλά κατά πάσα πιθανότητα ήταν και αναλφάβητος!

(..) Υπάρχει και το θέμα της διαθήκης του. Έχει διασωθεί το πρωτότυπο: αποτελείται από τρεις σελίδες και καταγράφει λεπτομερώς την περιουσία του καθώς και πλείστα επιμέρους κληροδοτήματα. Πουθενά δεν αναφέρονται ποιήματα, θεατρικά, χειρόγραφα, ημιτελή έργα ή πνευματικά δικαιώματα. Δεν υπάρχει καμία αναφορά σε προσωπικά βιβλία ή έγγραφα. Στη διαθήκη δεν εμπεριέχεται καν ο υπαινιγμός πως θα ήθελε να εκδοθούν τα υπόλοιπα έργα του. (..) Εδώ έχουμε να κάνουμε με τη διαθήκη ενός αγράμματου εμπόρου. Αξίζει, επίσης, να σημειώσουμε ότι, σε μια εποχή όπου οι Άγγλοι ποιητές συνήθιζαν να οργανώνουν μεγαλοπρεπείς κηδείες και να συνθέτουν μακροσκελή ποιητικά εγκώμια όποτε πέθαινε κάποιος του συναφιού τους, ο θάνατος του Σάξπερ, το 1616, πέρασε εντελώς απαρατήρητος από το σύνολο του φιλολογικού κόσμου στη χώρα του.

(..) Επίσης, ο Γουίλιαμ Σάιξπηρ ήταν εμφανώς εξαιρετικά μορφωμένος. Το μαρτυρά το ανεξάντλητο λεξιλόγιό του, η εξοικείωσή του τόσο με τα λατινικά όσο και με τα γαλλικά, η ακριβής γνώση της νομικής ορολογίας κι η εμβρίθειά του στον τομέα της κλασσικής λογοτεχνίας. Στον αντίποδα, ο Σάξπερ, δεν είχε φοιτήσει ποτέ σε πανεπιστήμιο, ενώ είναι αμφίβολο αν αποφοίτησε ποτέ από το γυμνάσιο. Αξίζει ακόμα να σημειωθεί ότι ο Σαίξπηρ υπήρξε κατά τα φαινόμενα αριστοκρατικής καταγωγής, ιδιαίτερα εξοικειωμένος με τις ενασχολήσεις των ευγενών (κυνήγι της αλεπούς, εκπαίδευση γερακιών κλπ) και μυημένος στην αυλική ζωή και τις μηχανορραφίες της. Ο Σάξπερ, αντιθέτως, καταγόταν από μια μικρή πόλη κι είχε μικροαστικό υπόβαθρο."

Μέχρι εδώ καλώς. Ο άνθρωπος φαίνεται πως έχει σηκώσει μέχρι και τις κότες στο Στράτφορντ απόν Έιβον, για να βρει στοιχεία. Αλλά ποιος ήταν ο Ντε Βιρ;

"Τον τελευταίο καιρό, όμως, έχουν συσσωρευτεί στοιχεία που προφανώς υποδεικνύουν τον Έντουαρντ Ντε Βιρ. Διήγε περιπετειώδη βίο και πολλά από τα επεισόδια της ζωής του καθεφτίζονται στα επίμαχα θεατρικά έργα. Γεννημένος το 1550, γιος αριστοκράτη. Ο πατέρας του πέθανε όταν ήταν δώδεκα κι  η μητέρα του ξαναπαντρεύτηκε. Ο Έντουαρντ, όμως, δεν έμεινε για πολύ μαζί της. Σύντομα έγινε ευνοούμενος της βασίλισσας, η οποία του όρισε κηδεμόνα. (..) Μόλις έκλεισε τα είκοσι ένα του νυμφεύθηκε την Αν Σέσιλ (κόρη του κηδεμόνα του). Ήταν ένας μάλλον ανάρμοστος γάμος, αφού τα δυο παιδιά είχαν μεγαλώσει μαζί κι ο Έντουαρντ την αντιμετώπιζε σα μικρότερη αδερφή του. (Όπως κι ο Πόστχιουμους Λεονάτους, ήρωας του "Κυμβελίνου".) Σε ηλικία είκοσι τεσσάρων χρονών πραγματοποίησε ένα μακροχρόνιο ταξίδι στην Ευρώπη. Κατά το διάπλουν της Μάγχης, το πλοίο στο οποίο επέβαινε δέχτηκε την επίθεση πειρατών που σχεδίαζαν να αιχμαλωτήσουν τους επιβάτες, για να εισπράξουν λύτρα. Ο Ντε Βιρ ενημέρωσε τους πειρατές για τη σχέση του με τη βασίλισσα Ελισσάβετ κι εκείνοι θεώρησαν φρόνιμο να τον αφήσουν ελεύθερο. (Αξιοπρόσεκτη ομοιότητα παρουσιάζει ένα επεισόδιο με πρωταγωνιστή τον Άμλετ.)"

Η συνέχεια μπορεί να διαβαστεί στο "Οι 100 προσωπικότητες με τη μέγιστη επιρροή στην πορεία της ανθρωπότητας", εκδόσεις "Φυτράκη". Απλά ήθελα να δώσω ένα δείγα "αμφισβήτησης" κάτι τόσου διαδεδομένου! Ίσως σας προβληματίσει κι εσάς.

Βέβαια, θα μου πείτε "και τί με νοιάζει εμένα;!", αλλά πιστεύω πως θα απευθυνθεί σε οπαδούς της τέχνης! 

Νυχτώνει γύρω στις 9. Τελειώνουν κι οι ειδήσεις..τόσο βαρετό σκηνικό στον Ιούλιο των 13 σου χρόνων. Κάθε Ιούλιος ίδιος κι απαράλαχτος κι εσύ ως έφηβη βαριέσαι! Μα με το δίκιο σου! Δεν είσαι πια παιδί. Η γιαγιά θα τηγανίσει πατάτες και μελιτζάνες. Ο παππούς θα φάει πρώτος και θα πάει να λύσει σταυρόλεξο. Η γιαγιά θα πλύνει τα πιάτα και θα κάτσει έξω. Η μαμά θα πάρει τηλέφωνο για να πει πως θα έρθει το Δεκαπεντάυγουστο. Η τηλεόραση παίζει επαναλήψεις. Στις 12 έχεις ήδη πέσει για ύπνο.

Το πρωί θα ακούς κότες και τρακτέρ. Θα πας στη θάλασσα, αλλά θα έχει κύμα και θα μελαγχολήσεις. Εμ, έτσι είναι το Ιόνιο! Θα γυρίσεις και θα φας και  θα κάνεις μεσημεριανή ησυχία. Και θα κλαις και θα χτυπιέσαι και  θα θες τη  μαμά σου!  Κι άντε πάλι από την αρχή η μέρα, σα φωτοτυπία!

Βάζεις ΝΕΤ, μπας κι ανοίξει το μάτι σου από το "Μένουμε Ελλάδα", και πέφτεις πάνω σ' αυτή τη διαολεμένη διαφήμιση που σου φέρνει σφύξιμο στην καρδιά, κόμπο στο στομάχι, λυγμό!

Αυτή η υπόχρουση την κάνει όλη τη δουλειά. Φυσικά τα καλοκαίρια σου έχουν αλλάξει. Αλλά δεν μπορείς να μη συγκινηθείς! Κι ενώ είναι ακόμα χειμώνας (μιας κι έξω χιονίζει) εσύ σκέφτεσαι πως τα πράγματα ίσως και να είναι πιο "παλιά" μέχρι το καλοκαίρι. Μα βέβαια! Το καλοκαίρι μας φέρνει όλους πιο κοντά!  (Ελπίζω, δηλαδή, να θυμηθεί τη δουλειά του εγκαίρως ως εποχή!)

Εικόνα 1: Το κάστρο Χλεμούτσι, που φαινόταν από μακριά.

Εικόνα 2: Η καταθληπτική παραλία των Σαβαλίων.

*Αφιερωμένο σε όλα τα παιδιά που έκαναν υποχρεωτικές διακοπές με τον παππού και τη γιαγιά, γιατί οι γονείς δουλεύανε!*

Τώρα που χιονίζει το μόνο που θέλω είναι...να μείνω μέσα!  Να μην έχει κι ο αδερφός μου σχολείο, να πίνω όλη την ώρα τσάι, να μαγειρεύει η μαμά, να βλέπω ακατάπαυστα ταινίες!

Αλλά αυτό δεν είναι για "να γνωριστούμε καλύτερα". Η τσαχπινιά βρίσκεται στο είδος του τσαγιού!

!"Lipton Clear Green Orient"!

Για να αφήνει αυτή την υπέροχη φρεσκάδα κάτω από τον ουρανίσκο!

Ίσως και να ήταν η αφορμή για να ανακλύψω τη Meryl Streep (εννοώ να κολλήσω μαζί της ). Και τον Robert Redford. Και να δω πως ο Tom Cruise δε θα μπορούσε να έχει πιο αντιπαθητικό ρόλο.

Κι ενώ όλοι λέγανε πως ήταν μια βαρετή ταινία, εγώ δε βαρέθηκα στιγμή. Και, ναι, θα το παραδεχτώ ήταν απ'τις λίγες (πολιτικές) ταινίες που με έκαναν να κλάψω. Να δούμε λίγο το plot και θα σας εξηγήσω:

Έχουμε τρεις ανθρώπους και τρεις ιστορίες. Τον καθηγητή St. Malley (Rob. Redford), τη δημοσιογράφο J. Roth (M. Streep) και το γερουσιαστή J. Irving (Tom Cruise). Ο πρώτος προσπαθεί να πείσει ένα φοιτητή του να αρχίσει ν' ασχοληθεί ξανά με το Πανεπιστήμιο και του φέρνει ως παράδειγμα δύο ιδεαλιστές φοιτητές του, οι οποίοι προέρχονταν από μειονότητες, κι όμως προτίμησαν να καταταγούν στο στρατό και να πολεμήσουν. Εδώ, μέσα από τα σχόλια τους, βλέπουμε την προσπάθει δύο Αφροαμερικανών να αναδειχθούν υπερασπιζόμενοι "τη χώρα που τους σκοτώνει κάθε μέρα και που δεν ενδιαφέρεται για πολίτες τελευταίας κατηγορίας". Δηλαδή δε θα πουλήσουν τη χώρα που τους πουλά. Όλη η ιστορία διαδραματίζεται στο γραφείο του καθηγητή και στο αμφιθέατρο της Σχολής.

Η δεύτερη, Jan. Roth, είναι μία επιτυχημένη δημοσιογράφος. Καλείται στο γραφείο του γερουσιαστή, τον οποίο είχε στηρίξει τρομερά μέχρι την εκλογή του πριν αρκετά χρόνια, για να της ανακινώσει το νέο σχέδιο επίθεσης στο Αφγανιστάν, για το οποίο είναι σίγουρος πως θα έχει εξασφαλισμένη επιτυχία. Βλέπουμε την αντιπαράθεση των δύο τους σ' ένα διάλογο με τη Meryl Streep σε μία αγωνιώδη θέση αμφισβήτησης (οι εκφράσεις και το βλέμμα της τα λένε όλα) και τον Tom Cruise, να προσπαθεί να εξηγήσει ατάραχος, σπαστικός, αντιπαθητικός και χαμογελαστός πως αυτή η στρατηγική είναι η μόνη λύση. Όταν εκείνη παίρνει το θέμα κι επιστρέφει στη σύνταξη της εφημερίδας συνειδητοποιεί πως είναι το ίδιο σχέδιο με αυτό που εφαρμόστικε στο Βιετνάμ (Meet the new boss, same as the old boss, που λέγαν κι οι Who.)

Η τρίτη και τελευταία ιστορία αφορά τους δύο φοιτητές-στρατιώτες στο Αφγανιστάν. Το άδοξο τέλος που είχαν "υπερασπιζόμενοι τη χώρα τους". (Να, εδώ δάκρυσα.)

Μόνο τώρα που γράφω το review (γιατί την έχω δει και πριν από 3ετία και βάλε) καταλαβαίνω γιατί σε κάποιους φαίνεται βαρετή. Είναι αυτή η σκηνοθεσία που ψιλοσέρνεται χωρίς δράση και το γεγονός ότι όλο αυτό λαμβάνει χώρα σε τρία δωμάτια! Ε, δίκιο θα 'χουν κάποιοι να χασμουρηθούν..λίγο!

Και ο άσχετος συσχετισμός της αξιολόγησης: τη δημοσιογράφο θα μπορούσε να την παίξει με επιτυχία και η Helen Mirren.

Ο τίτλος αναφέρεται στους γενναίους στρατιώτες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου που διοικούνταν από ανάξιους -αμνούς- επικεφαλής.

"If you don't stand for something, you might fall for something".

CUPCAKES!

Τα λατρεύω! Δε με νοιάζει πόσο κοστίζουν ή αν παχαίνουν! Τα θέλω! 

Σε περίεργα σχήματα είναι ακόμη καλύτερα! Βάλε φαντασία.

*Σε κουτάκι ζαχαροπλαστείου με ωραίο περιτύλιγμα! 

Υπάρχουν στιγμές που απορώ με την κοινωνικότητά μου, με την υπερβολικά ενοχλητική "επιθυμία" μου να είμαι πιο πολύ έξω, παρά μέσα κι απ' την άλλην, έχουμε τις στιγμές που αναρωτιέμαι, αν θα μπορούσα ποτέ να ξαναβγώ από το σπίτι αφήνοντας τον υπολογιστή.

Κι αυτό μας πιάνει κατά καιρούς. Συνήθως κρατάει μέχρι να σταματήσουν τα νέα posts στην αρχική σελίδα. Αλλά τώρα έχει παραγίνει. Και για όλα φταίει αυτός ο διάολος, το tumblr. Γιατί γμτ, εκεί μπορείς να βρεις, πραγματικά ΤΑ ΠΑΝΤΑ! Μα τα πάντα!

Έχω κόλλημα με τον House; 200 εικόνες fanmade την ημέρα. Κόλλημα με τα κινούμενα σχέδια και τις παιδικές ταινίες; 1.200 την ημέρα! Και σταματημό δεν έχουν. Είμαι που είμαι στη φάση "έχω έτοιμες βαλίτσες, φύγαμε", χαζεύω κι όλη μέρα τοπία και..-Χριστέ μου!-δε ζω!

Χίλιες φορές το διάβασμα χωρίς τελειωμό!  (Που κατά 'κει με βλέπω!)